منابع محلی دوشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان با یورش به رادیو تلویزیون «همیشه بهار» در ننگرهار، یک کارگاه خبرنگاری برای دختران و پسران را برهم زدند. نیروهای طالبان به آموزش خبرنگاری برای زنان اعتراض کردند و افراد را لتوکوب کردند.
گفته میشود که طالبان پس از ورود به این رسانه، اشتراک کنندگان را با تهدید و تحقیر از آنجا بیرون کردند و کارمندان این رسانه را لتوکوب کردند.
این رسانه در حالی برای دختران و پسران دور های آموزشی خبرنگاری برگزار میکرد که طالبان مکاتب و دانشگاهها را به روی دختران بسته است. یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که افراد طالبان از نقض ممنوعیت آموزش دختران توسط این رسانه شدیداً ناراض بودند.
سازمانهای مدافع رسانهها بارها به محدود کردن و سرکوب رسانهها و خبرنگاران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان اعتراض کرده اند.
پیش از این، در ماه قوس پارسال، طالبان اتل استانکزی، مدیر مسئول رسانه همیشه بهار را برای ۲۴ ساعت بازداشت کرده بودند.
وزارت خارجه امریکا دوشنبه در پیوند با نشست نمایندگان امریکا با طالبان در دوحه به افغانستان اینترنشنال گفت که در برخی حوزهها در پی «اعتمادسازی» با طالبان اند. در این دیدار، هیئت امریکایی به «کاهش کشت کوکنار» و تلفات ملکی در افغانستان اشاره کرد.
تام وست و رینا امیری، نمایندگان خاص امریکا و همچنین کرن دکر، سفیر امریکا برای افغانستان مقیم دوحه با اعضای سیاسی و فنی هیئت طالبان به رهبری امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در روزهای هشتم و نهم اسد دیدند.
وزارت خارجه امریکا در بیانیهاش که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار داده، گفت که خواهان «ایجاد اعتماد» با طالبان در حوزههایی است که به «نفع مردم افغانستان» باشد.
ظاهراً، جانب امریکایی در حال حاضر آماده گفتوگو با طالبان در بخش «ایجاد ثبات اقتصادی، مبارزه با موادمخدر و تروریسم» است. در بیانیه هیچ اشارهای به افزایش تعامل سیاسی با طالبان نشده است که منتقدانی در میان سیاستمداران برجسته امریکایی و افغان دارد.
در بیانیه آمده است که هیئت امریکایی از «وخامت وضعیت حقوق بشر، بازداشت[خبرنگاران]، سرکوب رسانهها و ایجاد محدودیت برای اقلیتهای مذهبی» نگرانی «شدید» خود را به طالبان ابراز کرده است.
هیئت امریکایی با وجود این نگرانی از محکوم کردن بازداشت، شکنجه و سرکوب فعالان حقوق بشری و تبعیض شدید علیه زنان خودداری کرده است.
این نخستین دیدار رسمی وست و امیری با مقامات بلندپایه طالبان در چندماه گذشته است. پس از آن که طالبان امسال دروازههای مکاتب و دانشگاهها را به روی دختران افغان باز نکرد، وست دیدارهای خود با نمایندگان طالبان در قطر را لغو کرد.
هیئت امریکایی به رغم نگرانی از کارنامه سیاسی و حقوقی بشری طالبان به «تعهدات» طالبان در عرصه مبارزه با کشت کوکنار و تروریسم اذعان کرده است.
در بیانیه وزارت خارجه آمده است: «مقامات امریکایی به این نکته توجه کردند که طالبان به طور پیوسته تعهد خود را برای جلوگیری از استفاده گروههای تروریستی از خاک افغانستان ابراز داشته است.»
در این بیانیه هیچ اشارهای به گزارش اخیر شورای امنیت در مورد پیوند نزدیک القاعده و طالبان و حضور اعضای القاعده در دولت طالبان نشده است. اما در عین حال، نمایندگان امریکا با هیئت طالبان «روی عمل کردن این گروه به تعهدات امنیتی [این گروه] تبادل نظر کردند.»
در بیانیه وزارت خارجه به کاهش تلفات ملکی در اثر حملات تروریستی بزرگ اشاره شده است که معمولاً طالبان از آن به عنوان دستاورد امنیتی حکومت خود یاد میکند. در گذشته، طالبان مسئول بخش عمده تلفات ملکی در افغانستان بود.
تام وست و امیری در این دیدار از گزارشها در مورد کاهش کشت کوکنار در افغانستان یاد کردهاند اما در عین حال از افزایش تولید موادمخدر مانند متامفتامین در افغانستان انتقاد کردهاند.
هیئت امریکایی گفته است که «آماده گفتوگوی بیشتر درباره مبارزه با موادمخدر» در افغانستان است.
همچنین، نمایندگان امریکا به بانک مرکزی و وزارت مالیه طالبان قول دادهاند که «در آینده نزدیک آماده گفتوگوهای تکنیکی در ارتباط به ایجاد ثبات در اقتصاد افغانستان است» که به گفته آنان «شاهد کاهش تورم و افزایش صادرات» بوده است.
نماینده طالبان در سفارت افغانستان در پاکستان روز دوشنبه از تحویل جسد علیاکبر سخی، کوهنورد افغان به خانوادهاش خبر داد. علیاکبر ۲۹ سرطان سال گذشته در جریان صعود به دومین قله بلند جهان در شمالشرق پاکستان در اثر "سکته قلبی" جان باخت.
جسد وی توسط حکومت پاکستان پیدا شد و به طالبان در سفارت افغانستان در اسلام آباد تحویل داده شد.
علیاکبر، اولین کوهنورد افغان بود که برای صعود به این قله تلاش کرده بود، اما بر اثر سکته قلبی در کوه کی۲ درگذشت.
این کوه با ارتفاع ۸۶۱۱ متر از سطح دریا، دومین کوه مرتفع زمین پس از قله اورست است.
رشاد، برادر علیاکبر سخی پس از مرگ برادرش به افغانستان اینترنشنال گفته بود: "او میخواست پرچم افغانستان را در قله کی ۲ برافرازد."
با اینحال تلاشها در جهت پایین آوردن جسد وی از کوه بینتیجه مانده بود.
علیاکبر سخی رهبر تیم ۹ نفره کوهنوردی "هایک و وینچر" بود که در سال ۲۰۲۰ پس از ۱۷ روز کوهنوری موفق به فتح قله نوشاخ در شمال شرق افغانستان شدند.
جابر مطهریزاده، کارگردان ایرانی، گفته که در بیشتر فیلمهای ایرانی نگاه منصفانه به افغانها وجود نداشته و بیشتر معطوف به جلب نظر جشنوارهها بوده است. او افزود که در فیلمهای ایرانی افغانها «کمسواد و مهاجران غیرقانونی» معرفی شدهاند.
آقای مطهریزاده این سخنان را در بیستودومین رشته نشستهای نقد و بررسی فیلمها و مستندها در «خانه هنرمندان ایران» بیان کرده است.
او با انتقاد از آثار سینمایی که درباره مردم افغانستان ساخته میشوند، افزود که تا اکنون نیز این نگاه وجود دارد که «افغانها سطح سواد پایینی دارند، غیرقانونی به ایران آمدهاند و جای ما را تنگ کردهاند.»
این کارگردان ایرانی از تجربه آموزگاری خود در مدارسی که افغانها در آن به آموزش میپرداختند، یاد کرده و گفته است که «از آن زمان معضلاتی که دوستان افغان داشتند، برایم مسئله بود.»
مطهریزاده این صحبتها را در نشست نقد مستندی تحت عنوان «تهران بند» که مرتبط چالشهای زندگی یک دختر افغان است، ارایه کرده است.
او همچنین از حضور حدود پنج میلیون مهاجر افغان در ایران سخن گفته و افزوده است: «من شخصا افغانها را مهاجر نمیدانم، فکر میکنم تفاوتی بین افغان و سیستانی وجود ندارد.»
او افزود که افغانها به لحاظ فرهنگی و زبانی «برادران ما هستند.»
چگونگی بازنمایی افغانها در سینمای ایران یکی از مواردی است که در محور توجه عدهای پژوهشگران ایران نیز قرار گرفته است.
بر اساس پژوهشی که سحر زائری امیری، فرشاد عسگریکیا و یوسف خجیر در سال ۲۰۲۱ انجام دادند، حدود ۲۶ فیلم ایرانی با محوریت افغانها بررسی شدند.
نتایج این پژوهش نشان میدهد که افغانها در سیر تاریخی فیلمهای بررسیشده پس از انقلاب اسلامی ایران افرادی مهاجر، خانوادهگرا، محافظهکار، مطیع، ساده و سختکوش هستند که توان مالی، جایگاه فرهنگی و طبقه اجتماعی پایینی دارند.
وزارت خارجه طالبان از پایان گفتوگوهای دوروزه تام وست و رینا امیری، نمایندگان امریکا با امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه در دوحه خبر داد. براساس اعلامیه طالبان، آنها درباره رفع تحریمها، حقوق بشر و آزادسازی ذخیره ارزی افغانستان گفتوگو کردند.
اعلامیه طالبان افزوده که هیئت پانزده نفری امریکا با طالبان درباره حذف نامهای سران این گروه از فهرست سیاه شورای امنیت سازمان ملل، مبارزه با موادمخدر و حفظ ثبات اقتصادی هم صحبت کردند.
نمایندگان امریکا هنوز درباره جزئیات این گفتوگوها اظهار نظر نکردهاند.
پیش از این وزارت خارجه امریکا اعلام کرده بود که توماس وست، نماینده ویژه امریکا برای افغانستان و همکارانش با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در مورد امنیت، مواد مخدر و حقوق زنان گفتوگو میکنند.
در اعلامیه طالبان اشارهای به خواستهای امریکا در مورد حقوق بشر و وضعیت زنان نشده است. این گروه معمولاً طرح این مسائل از جانب امریکا را رد کرده و آن را مداخله در امور داخلی خود دانسته است.
وزارت خارجه طالبان گفته است که دو هیئت «دو روز متواتر به سطح کمیتههای اجتماعی و مختلف تخنیکی» گفتوگو کردند.
با این که جانب امریکا در سطح یک نماینده با وزیر خارجه طالبان این نشست را برگزار کرد، اما تمایل خود را به بحث گسترده برای متقاعد کردن طالبان نشان داده است.
پیش از این، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا از این دیدارهای نمایندگان حکومت امریکا با طالبان انتقاد کرده بود و تاثیر آن بر رفتار طالبان را ناچیز دانسته بود.
وزارت خارجه امریکا گفته که این تعامل با طالبان در چارچوب موضوعات مشخص ادامه خواهد یافت، چون «در برخی موارد» نتیجه مثبت داشته، اما این وزارت تاکید کرده است که طالبان با عادیسازی روابط و مشروعیت بین المللی بسیار فاصله دارد.
شبکه خبری سیانان گزارش داد پناهجویانی که برای انتقال به امریکا به پاکستان رفتهاند، حکومت این کشور آنها را پس به افغانستان اخراج میکند. این شبکه خبری امریکایی از قول شماری از پناهجویان نوشته است که نگرانند به دست طالبان بیفتند و شکنجه شوند.
سیانان نوشته که پاکستان امسال دستکم ۵۳۰ پناهجوی افغان را، که منتظر انتقال به امریکا بودند، به افغانستان اخراج کرده است.
به گزارش این رسانه، پناهجویانی که در پاکستان منتظر صدور ویزای امریکا هستند، در وضعیت سختی به سر میبرند. از ماه جوزا، دستکم دو نفر آنها خودکشی کردند.
براساس گزارشی که این شبکه روز دوشنبه (نهم اسد) پخش کرد، شمار قابل توجهی از این مهاجران در گذشته با نهادهای امریکایی در افغانستان کار میکردند.
آنها به دنبال روی کار آمدن طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰ براساس وعده حکومت امریکا به پاکستان رفتند تا از آنجا به امریکا منتقل شوند، ولی در دو سال اخیر خبری از انتقال آنها به این کشور نبوده است.
مردی که منتظر ویزای امریکا است، به سیانان گفته که نیروهای پولیس پاکستان تابستان امسال او اعضای خانوادهاش را گرفتند در مرز افغانستان رها کردند و گفتند برگردند.
این مرد گفته است که اگرچه نیروهای پاکستانی او را به طالبان تحویل ندادند، ولی حالا او با چهار فرزند و همسرش اکنون در کابل به صورت پنهانی زندگی میکند.
یک مرد اخراجشده دیگر از محلی که در کابل پنهان شده، به سیانان گفته است: «این وضعیت خیلی خیلی خطرناک و سخت است. چقدر انسان کشته، شکنجه یا ناپدید شدند؟»
این کارمند پیشین یک قراردادی امریکایی گفت: «طالبان مرا مجازات خواهند کرد و به زندان خواهند انداخت. شاید مرا بکشند. مطمئنم چنین خواهند کرد.»
این مرد افزوده است: «هنوز هم باور دارم که امریکا به ما کمک خواهد کرد. هنوز امید خود را از دست ندادهایم.»
در پی به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان در ماه اسد ۱۴۰۰، حدود ۱۲۴ هزار نفر از طریق عملیات هوایی به رهبری امریکا به خارج از افغانستان منتقل شدند.
هزاران نفر دیگر به پاکستان گریختند. شماری از آنها اسناد کافی برای دریافت ویزای امریکا ندارند. مطابق راهنمای حکومت امریکا برای انتقال پناهجویان افغان، آنها باید در یک کشور سوم مستقر شوند تا فرایند صدور ویزا برای آنها روی دست گرفته شود.
نزدیک به ۹۰ هزار نفر از پناهجویان به امریکا منتقل شدند، ولی بیشتر آنها هنوز مجوز اقامت دایمی در امریکا ندارند. درخواست پناهندگی آنها هنوز تایید نشده است.
