نمایندگی دنمارک در ملل متحد گفته خبرنگاران زن افغان، به طور روزمره در برابر «ستم» مقاومت میکنند و برای تهیه محتوای رسانهای جان خود را به خطر میاندازند. روز سهشنبه نشستی درباره وضعیت روزنامهنگاران زن در افغانستان در مقر سازمان ملل برگزار شد.
شماری از خبرنگاران زن افغان در این نشست درباره وضعیت رزونامهنگاران زن در افغانستان تحت کنترول طالبان صحبت کردند.
این نشست در ادامه شصتوهشتمین دور نشستهای مقام زن ملل متحد برگزار شد.
نمایندگی دنمارک در ملل متحد در شبکه اکس نوشت که در این نشست درباره این گفتوگو شد که جامعه جهانی چگونه میتواند از روزنامهنگاران زن در افغانستان تحت تسلط طالبان حمایت کند.
طالبان مثل سایر حوزههای زندگی و فعالیت زنان، قوانین محدودکنندهای در ارتباط به فعالیت رسانهای زنان نیز وضع کرده است.
در مجموع رسانهها در حاکمیت طالبان زیر تیغ سانسورند و در مواردی گزارش شده که مقامهای طالبان، محتوای نشرات این نهادها را قبل از نشر بررسی میکنند.
طالبان به رسانهها دستور داده که گردانندگان زن با ماسک در برنامههای تلویزیونی ظاهر شوند و در مورد دیگری، پخش صدای زنان را در هلمند منع کرده است.
پیشتر مرکز خبرنگاران افغانستان گفت در بیشتر از دو سال حاکمیت طالبان در افغانستان حداقل ١٤ دستور در زمینه چگونگی کار رسانهها و خبرنگاران صادر و اجرا شده که آزادی رسانهها را به شکل جدی محدود کرده است.
به گفته این مرکز، برخی محدودیتهای طالبان بهطور ویژه زنان را هدف قرار داده است. منع مصاحبه زنان با مردان و یا منع اجرای برنامه در محیط مشترک با مردان نیز شامل محدودیتهای طالبان بر فعالیت رسانهای زنان میشود.
براثر این محدودیتها، تعداد زیادی از روزنامهنگاران زن را ناگزیر شدهاند از این شغل دست بکشند. شمار دیگری از آنها نیز به کشورهای دور و نزدیک مهاجرت کردهاند.
چهار فعال حقوق زن از جمله فاطمه گیلانی و فوزیه کوفی از اعضای هیات مذاکره کننده حکومت پیشین، ناهید سرابی، معین سابق وزارت مالیه و اصیلا وردک، از مقامهای پیشین وزارت خارجه افغانستان روز سه شنبه، (۲۲ حوت) در یک نشست خبری در مقر سازمان ملل در نیویورک در مورد چالشهای زنان افغان در بیش از دو نیم سال گذشته صحبت کردند.
دیدار سفارتخانهها با فعالان مدنی
فاطمه گیلانی تعامل را تنها راه حل مسئله افغانستان تعریف کرد اما شیوه تعامل جهان با طالبان را زیر سوال برد. او در این نشست گفت:« سفارتخانههایی که در کابل فعال اند و هفته یک دیدار با مقامهای طالبان دارند، میتوانند هفته دو دیدار با اعضای جامعه مدنی و گروههای مختلف دیگر داشته باشند.»
خانم گیلانی همچنین خواهان بازگشایی دروازههای مکاتب بر روی دختران شد. او گفت: «برای من بسته کردن دروازه مکاتب برای دختران دقیقا مثل این است که من روزه بگیرم و کسی به زور غذا به دهنم بگذارد یا اگر بخواهم نماز بخوانم کسی در مقابلم بیایستد و نگذارد.»
تعامل جهان با طالبان؛ عشق یک طرفه
فوزیه کوفی، نماینده پارلمان پیشین افغانستان در این نشست هم سیاست جامعه جهانی در قبال طالبان را مورد انتقاد قرار داد. او گفت که در دو و نیم سال گذشته هیچ فشاری روی طالبان وارد نشده است.
او با اشاره به بستههای میلیونی ارسالی به کابل گفت:«در هفته ۴۰ میلیون دالر به آنها (طالبان) داده میشود و در این مدت طالبان بیش از یک هزار دیدار با دیپلوماتهای جهان داشته است. کشورهای منطقه روابط عادی شان را (با طالبان) برقرار کردند.»
او در ادامه گفت در حالی که هزاران زن افغان از ترس طالبان به کشورهای همسایه پناه بردهاند، جهان رهبران طالبان را با جتهای شخصی به نشستها میبرند.
او با کنایه گفت:«من فکر میکنم این تعامل جامعه جهانی مانند عشق یکطرفه است. همیشه جامعه جهانی به طالبان پیشنهاد داشته است.»
خانم کوفی افزود از زمانی که جامعه جهانی تعامل یک جانبه با طالبان را آغاز کرد، از همان زمان دچار اشتباه شد.
او از جامعه جهانی خواست که سیاستهایی با محوریت زنان را تعقیب کند، چرا که در دو و نیم سال گذشته زنان بیشتر از همه برای حقوق مردم افغانستان مبارزه کردند.
پیامدهای منفی محدودیتها بر زنان
ناهید سرابی، معین وزارت مالیه حکومت پیشین هم در این نشست گفت که محدودیتهای گسترده طالبان بر زنان تاثیر منفی بر توسعه اقتصادی کشور گذاشته است. او افزود که زنان در افغانستان به گونه نگران کننده با عدم امنیت غذایی روبرو اند و درصدی استخدام زنان از ۱۱ درصد در سال ۲۰۲۲ به شش درصد در سال ۲۰۲۳ رسیده است.
خانم سرابی در واکنش به گزارشهای رشد اقتصادی در حکومت طالبان گفت که این برداشت از رشد اقتصادی درست نیست. او گفت:«درست است که طالبان در بخش جمعآوری عواید رشد داشته، اما هیچ شفافیتی وجود ندارد که این عواید در کجا به مصرف میرسد.»
معین سابق وزارت مالیه همچنین ادعای طالبان درباره تامین امنیت را زیر سوال برد. او گفت: «طالبان ادعا دارد که امنیت بهتر شده است اما چرا بیشتر بودجه اداره این گروه بالای امنیت به مصرف میرسد و بخشهای دیگر به فراموشی سپرده شده است؟»
خانم سرابی هشدار داد در صورتی که دروازههای مکاتب به روی زنان و دختران بسته بماند، نمیتوان از هیچ رشد اقتصادی در آینده صحبت کرد چون هیچ زنی تحصیلکرده نخواهد بود که در بخش اقتصاد کار کند.
او افزود که سازمان ملل متحد در بخش اقتصادی و ارائه کمکهای بشری از پاسخگویی و تامین شفافیت کافی برخوردار نبوده است.
مشارکت زنان در نشستها
اصیلا وردک، رئیس پیشین بخش سازمان ملل وزارت خارجه افغانستان در این نشست خبری گفت که زنان افغان باید در تمام مذاکرات تصمیمساز در مورد افغانستان و مذاکرات پشت پرده سهیم شوند.
او هشدار داد که اگر به وضعیت زنان در افغانستان توجه نشود، منطقه و جهان با خطر جدی تروریسم مواجه خواهد شد.
خانم وردک از کشورهای همسایه افغانستان که در گفتگوهایشان با مقامهای طالبان هیچ شرط و شروطی در مورد حقوق بشر و حقوق زنان ندارند انتقاد کرد. او خواهان اتخاذ موضع واحد از سوی جامعه جهانی و کشورهای منطقه در قبال مسئله افغانستان شد.