رسانههای پاکستانی گزارش دادهاند که از اول جنوری تا سوم اگست ۲۰۲۴ میلادی ۶۷۵ هزار و ۱۹۰ مهاجر افغان از پاکستان اخراج شدهاند. گزارشها نشان میدهد که تنها در در دو هفته گذشته ۱۵ هزار و ۵۳۷ مهاجر از پاکستان به افغانستان بازگردانده شدهاند.
رسانههای پاکستان روز یکشنبه ۱۴ اسد گزارش دادند که شش هزار و ۳۴۵ مرد، چهار هزار و ۹۶۳ زن و چهار هزار و ۲۲۹ کودک در میان مهاجران اخراج شده شامل هستند.
در گزارشها آمده است که مهاجران اخراج شده شامل ۴۲۱ خانواده هستند.
روزنامه جمهوری اسلامی نوشت پس از تحویلدهی قونسلگری افغانستان در مشهد به طالبان، بیم واگذاری قونسلگری این کشور در زاهدان نیز افزایش یافته است. این روزنامه در مقالهای نوشت سپردن قونسلگری زاهدان به طالبان میتواند امنیت ملی ایران را به خطر اندازد.
روزنامه جمهوری اسلامی نوشته است که به رغم مخالفت جامعه مدنی، «تیم تطهیر طالبان» در ایران شرایط را طوری مهیا کرد که قونسلگری افغانستان در مشهد پیش از تشکیل کابینه مسعود پزشکیان، در خلا قدرت به طالبان تحویل داده شود.
در مقاله توضیح داده نشده که منظور از «تیم تطهیر طالبان» چه کسانی هستند.
نویسنده جمهوری اسلامی نوشت سابقه زندگی برخی از مقامات طالبان از جمله امیرخان متقی در زاهدان و تحصیل او در دارلعلوم مکلی و نفوذ این گروه به بخش بلوچنشین ایالبت بلوچستان پاکستان، احتمال فعالیتهای تروریستی در زاهدان را افزایش میدهد.
این رسانه چاپ تهران روز یکشنبه چهاردهم اسد مقالهای با عنوان «طالبان و سیاست فتح سنگر به سنگر» منتشر کرد که در آن از واگذاری نمایندگیهای سیاسی افغانستان به طالبان شدیدا انتقاد میکند.
در یکی از آخرین تحولات روز دوشنبه هفته گذشته ۱۸ اسد قونسلگری افغانستان در مشهد به فیضالرحمن عطایی، نماینده طالبان واگذار شد. جمهوری اسلامی ایران در روز تحلیف مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران با این گمارش جنجالی بعد از چند ماه مخالفت توافق کرد.
بیشتر بخوانید: جنجال در قنسولگری افغانستان در مشهد بر سر چیست؟
این روزنامه ایرانی در یادداشت خود دیپلوماتهای طالبان در قونسلگری مشهد را به زورگویی، آدمربایی و تروریسم متهم کرده است.
در بخشی از یادداشت آمده است یک دیپلومات طالبان به نام «داکتر سلیم» یک عکاس ایرانی را به زور به قونسلگری این کشور در مشهد کشاند و سپس او را شکنجه کرد. جمهوری اسلامی ایران بعدا این دیپلومات را به عنوان «عنصر نامطلوب» از کشور خود اخراج کرده است.
در مقاله همچنین به ماجرای تلاش دیپلوماتهای طالبان برای ربودن قاری عیسی، از چهرههای مختلف طالبان در مشهد نیز اشاره شده است. در بخشی از یادداشت آمده است اگر طرفداران جبهه مقاومت دخالت نمیکردند طالبان قاری عیسی را به سرنوشت جمال خاشقچی دچار میکردند.
در این یادداشت هشدار داده شده است که واگذاری قونسلگری زاهدان به طالبان «امنیت ملی را به مخاطره میاندازد».
روزنامه جمهوری اسلامی نوشته برخی از منابع میگویند دیپلوماتهای طالبان در قونسلگری مشهد به تبلیغ و سربازگیری از میان شهروندان سنی این کشور پرداختهاند.
یک دیپلومات ایرانی با استقبال از برگزاری نشست بررسی روابط حکومت جدید ایران با طالبان، گفت تهران خواهان یک کشور با ثبات در همسایگی خود است. رسول موسوی با اشاره به انتقادها درباره تاکید ایران مبنی تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان، گفت حکومت فراگیر ائتلافی، مشارکتی و جمع اضداد نیست.
رسول موسوی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که در بخشی از نشست وزارت خارجه طالبان صحبت کلی درباره حکومت فراگیر شده است. او گفت که «سخنران این نشست اطلاعات و تحلیل درستی از آن ندارد.»
آقای موسوی از سخنران نشست طالبان اسم نبرده است اما وزارت خارجه طالبان گفت که جعفر مهدوی، نماینده پارلمان پیشین افغانستان و یکی از چهرههای نزدیک به این گروه در این نشست گفته است جمهوری اسلامی از مسئله ایجاد حکومت فراگیر در افغانستان بگذرد.
براساس اطلاعات وزارت خارجه طالبان، آقای مهدوی گفته تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان «نه عملی است و نه قابل قبول.» او افزوده است نوعیت حکومت یک موضوع داخلی افغانها است.
جعفر مهدوی اما در یادداشتی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که سخنان او توسط معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان به اختصار آمده و به طور كامل به نشر نرسيده است.
آقای مهدوی در این یادداشت گفته ایجاد حکومت اسلامی ملی متشکل از همه اقوام در افغانستان اجتنابناپذیر است.
او افزود طرح حكومت همهشمول از سوی كشورها و ارایه فهرست از چهرههای فاسد هم از جانب طالبان و هم مردم افغانستان مردود است.
با این حال، رسول موسوی گفته است که حکومت فراگیر یک حکومت ائتلافی، مشارکتی و یک حکومت جمع اضداد نیست.
این مقام ارشد وزارت خارجه ایران گفته حکومت در صورتی فراگیر است که به طور مؤثر همه اعضای جامعه را درگیر کند و در خدمت آن باشد.
او نوشت «اگر وضع و اجرای قوانین شفاف، بیطرفانه و پاسخگوی همه آحاد کشور باشد، آن حکومت فراگیر و پاسخگو است.»
دستیار وزیر خارجه ایران افزوده است که حکومت فراگیر مساله ملی و داخلی افغانستان است. او در ادامه گفته است ایران در جستجوی یک دولت با ثبات در همسایگی خود است.
آقای موسوی اخیرا پس از دیدار با عبدالکبیر، معاون اداره طالبان، مدیریت روابط با این گروه را«سختترین و پیچیدهترین نوع مدیریت سیاسی در روابط دیپلوماتیک» خواند. رسول موسوی گفت در ایران و افغانستان «عوامل چالشزای داخلی و خارجی» فراواناند.
فاروق اعظم، مشاور وزارت انرژی و آب طالبان میگوید که در چهل سال گذشته کشورهای همسایه تمام آب افغانستان را استفاده کردند. او گفته اکنون این وضعیت باید اصلاح شود. فاروق اعظم تاکید کرده طالبان با احداث بندهای آب سهم خود را از منابع آبی میگیرد و این به زیان همسایهها نیست.
مشاور وزارت انرژی و آب طالبان روز شنبه (۱۳ اسد) در یک کنفرانس خبری در کابل گفت که جنگ در افغانستان پایان یافته و در طول ۴۰ سال ناامنی، آبی که به کشورهای همسایه میرفت، اکنون باید از طریق گفتوگوها این وضعیت تغییر کند.
به گفته او، کشورهای همسایه در مناطق خود تاسیساتی برای مهار آب ساختهاند، اما آبهای افغانستان بدون بهرهبرداری هدر میروند.
او افزود: «افغانستان اکنون صاحب پیدا کرده و جنگها تمام شده، این وضعیت خراب که ۴۰ سال ادامه داشت و همسایگان از آبهای ما استفاده میکردند، به سوی اصلاح پیش میرود و ما میتوانیم به همسایگان اطمینان بدهیم که اکنون باید به حد معقول راضی باشند.»
فاروق اعظم میگوید که آبهای افغانستان برای افغانها و همسایگان منبعی برای حیات است.
به گفته او، برای بهرهبرداری از منابع طبیعی باید با همسایگان مذاکرات دوجانبه صورت گیرد.
او گفت: «نیاز است با همسایگان مذاکره کنیم تا از منابع طبیعی که خداوند به آنها و به ما داده است، به نفع همه استفاده کنیم.»
فاروق اعظم در این کنفرانس خبری گفت که با ایران تنها درباره رودخانه هلمند توافقنامه دارند و «حدود ۴۰ درصد نیاز آبی بخش شرقی ایران را ما تأمین میکنیم.»
او میگوید که داشتن روابط دوستانه با ایران در این زمینه مهم است و باید راههایی پیش گرفته شود که به نفع هر دو کشور باشد.
او همچنین گفت پاکستان از این احداث بندهای آب در افغانستان هیچ ضرری نمیبیند بلکه سود میبرد.
فاروق اعظم گفت اگر در کنر یک سد آبی ساخته شود، به نفع پاکستان است و ممکن است از طریق یک تفاهمنامه، در فاصله کوتاهی برق هم به پاکستان برسد.
جعفر مهدوی، نماینده سابق پارلمان و از چهرههای نزدیک به طالبان میگوید ایجاد حکومت اسلامی ملی متشکل از همه اقوام در افغانستان اجتنابناپذیر است. آقای مهدوی گفته طرح حكومت همهشمول از سوی كشورها و ارایه فهرست از چهرههای فاسد هم از جانب طالبان و هم مردم افغانستان مردود است.
وزارت خارجه طالبان میگوید مرکز مطالعات استراتژیک این وزارت روز شنبه (۱۳ اسد) در نشستی زیر عنوان «حکومت جدید ایران و روابط کابل-تهران» مناسبات میان این گروه و جمهوری اسلامی ایران را با حضور برخی کارشناسان بررسی کرد.
طالبان گفته جعفر مهدوی سخنران اصلی این نشست بود.
«ایران از مسئله ایجاد حکومت همهشمول در افغانستان بگذرد»
براساس خبرنامه وزارت خارجه طالبان، آقای مهدوی در این نشست گفته که جمهوری اسلامی از مسئله ایجاد حکومت فراگیر در افغانستان بگذرد. زیرا به گفته او این امر نه عملی است و نه قابل قبول. طبق خبرنامه طالبان، آقای مهدوی تاکید کرد نوعیت حکومت یک موضوع داخلی افغانها است.
جعفر مهدوی اما در یادداشتی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که سخنان او توسط معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان به اختصار آمده و به طور كامل به نشر نرسيده است. او تاکید کرد که سخنانش «دستمايه تبليغات» شده است.
او در این یادداشت اصلاحی نوشت: در ارتباط با حکومت همهشمول هنوز تعریف و فهم مشترکی میان کشورهای مطرحکننده منطقه و یا غربیها با طالبان وجود ندارد. در این یادداشت آمده است: «طرح حکومت همهشمول از سوی کشورها و سپس ارائه لیست افراد مشخص و معلومالحال فاسد که بخشی از سیستم و نظام فاسد گذشته بودند و پروندههای فسادشان برای همگان معلوم و آشکار است؛ نه تنها از سوی طالبان بلکه از سوی مردم افغانستان نیز مردود است.»
این چهره سیاسی نزدیک به طالبان افزوده است که «به عنوان یک مسئله داخلی؛ ایجاد یک حکومت اسلامی ملی، کارآمد و مؤثر نیازمند استفاده از ظرفیتهای انسانی افغانهای مؤمن، فاقد سوءپیشینه، متخصص و متعهد به منافع ملی افغانستان از همه اقوام و اقشار در داخل و خارج از افغانستان در همه سطوح و لایههای حکومت اجتنابناپذیر است.»
مقامات جمهوری اسلامی پیوسته از طالبان خواستهاند که برای ختم بحران در افغانستان حکومت همهشمول تشکیل دهد. طالبان چنین خواستی را بارها رد کرده و گفته که کشورها نباید در امور این گروه دخالت کنند.
احتمال کاهش روابط حکومت پزشکیان با طالبان
براساس خبرنامه طالبان، جعفر مهدوی در این نشست گفت که تغییر حکومتها در ایران تفاوت چندانی ایجاد نمیکند. او تاکید کرد طالبان در زمینه حقآبه ایران از رودخانه هلمند نیت خوب دارد و انتظار میرود روابط ایران و طالبان نزدیکتر شود.
اما این عضو سابق مجلس گفت برداشتهایی نیز وجود دارد که با روی کار آمدن دولت جدید در ایران ممکن است پیشرفت روابط بین ایران و طالبان به سرعت سه سال گذشته نباشد. او تاکید کرد اگر طالبان در روابط خود تحرک و گامهای سازنده بردارد، این پیشرفتها از کندی نجات خواهد یافت.
اسرائیل عامل نزدیکی ایران و طالبان
آقای مهدوی در بخش دیگر از سخنانش گفت در سیاست خارجی ایران، رابطه با اسرائیل «خط قرمز» و رابطه با امریکا «خط نارنجی» است. به گفته او این که طالبان چه قبل و چه بعد از تسلط بر افغانستان، موضع قاطع و روشنی در قبال اسرائیل داشت، میتواند عاملی برای نزدیک شدن این گروه و جمهوری اسلامی باشد.
عبور از فاز امنیتی و ایدئولوژیک به فاز فرهنگی
جعفر مهدوی گفته است که تبدیل روابط ایران و افغانستان از «فاز کاملاً امنیتی و ایدئولوژیک به فاز اقتصادی و فرهنگی» به نفع دو کشور است. به گفته او، روابط حول مسائل اقتصادی و فرهنگی از مشکلات مرزی و تهدیدات کنونی جلوگیری میکند.
ایران به خاطر قدرت امنیتی طالبان تمایل به همکاری دارد
محمد حسین سعید، یک مقام وزارت خارجه طالبان در این نشست گفته قدرت امنیتی طالبان باعث شده که ایران با این گروه به عنوان یک «حکومت مقتدر» تعامل کند.
اخیرا دستیار وزیر خارجه ایران پس از دیدار با عبدالکبیر، معاون اداره طالبان، مدیریت روابط با این گروه را«سختترین و پیچیدهترین نوع مدیریت سیاسی در روابط دیپلوماتیک» خواند. رسول موسوی گفت در ایران و افغانستان «عوامل چالشزای داخلی و خارجی» فراواناند.
مقامهای محلی طالبان در فاریاب گفتند که بر اثر یک حادثه رانندگی در جاده شبرغان-میمنه ۹ نفر به شمول سه زن جان باختند و سه نفر دیگر زخمی شدند. این حادثه روز شنبه در ولسوالی خانچهارباغ ولایت فاریاب رخ داده است.
مسئولان محلی طالبان علت این حادثه را بیاحتیاطی راننده عنوان کردهاند.
رسانههای محلی از قول عبدالله مرادی، سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در فاریاب گزارش دادند که این رویداد حوالی ساعت سه بعد از ظهر روز شنبه، ۱۳ اسد هنگامی رخ داد که یک موتر نوع سراچه از سمت جوزجان به سمت فاریاب در حرکت بود که با یک موتر دیگر در مربوطات ولسوالی اندخوی برخورد کرد.
زخمیهای این حادثه به شفاخانه ولسوالی اندخوی منتقل شدهاند.
