وزیر خارجه پاکستان در راس یک هیئت بلندپایه وارد کابل شد
محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان بامداد شنبه در راس یک هیئت بلندپایه وارد کابل شد. این اولین سفر رسمی او به افغانستان به عنوان وزیر خارجه پاکستان است. محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان و شماری دیگر از مقامهای پاکستان در ترکیب هیئت هستند.
سفر محمد اسحاقدار به دعوت اداره طالبان انجام شده است.
این سفر یک روزه است و وزیر خارجه پاکستان در کابل با ملا محمد حسن آخند، رئیسالوزرا، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرا و با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار و گفتوگو خواهد کرد.
وزارت خارجه پاکستان روز جمعه در بیانیهای نوشت که این گفتوگوها طیف وسیعی از روابط پاکستان و افغانستان را در بر میگیرد و بر راهها و ابزارهای تعمیق همکاری در همه زمینهها از جمله روی امنیت، تجارت، اتصال و روابط مردم با مردم تمرکز خواهد داشت.
این اولین سفر اسحاقدار به کابل پس از تصدی وزارت خارجه و دومین سفر وزیر خارجه پاکستان به افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱ است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، شاه محمود قریشی، وزیر خارجه پیشین پاکستان در اکتبر ۲۰۲۱ به کابل سفر کرد. به دنبال آن، حنا ربانی کهر، معاون پیشین وزارت خارجه پاکستان در نوامبر ۲۰۲۲، نیز به افغانستان سفر کرده بود.
روابط طالبان و پاکستان به دلیل افزایش بیسابقه ناامنی در پاکستان پرتنش بوده است. پاکستان طالبان را متهم کرده که به تحریک طالبان پاکستانی در افغانستان پناه داده و این گروه شبهنظامی از خاک افغانستان حملاتی را در داخل پاکستان انجام میدهد.
پیش از سفر اسحاقدار به کابل، محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان صبح چهارشنبه ۲۷ حمل در راس یک هیئت به کابل رفته بود. او در کابل با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار و در هفتمین دور نشست مشترک کمیته هماهنگی افغانستان-پاکستان شرکت کرد. این نشست بهصورت غیرعلنی و پشت درهای بسته برگزار شد.
محمد صادق خان پس از دیدار با مقامهای طالبان گفت که دو طرف آماده فعال کردن میکانیسمهای سه جانبه و چند جانبه هستند. صادق خان گفت بعد از مدتها وقفه، تعامل دوجانبه در سطح بالا با افغانستان از سرگرفته شده است.
روزنامه اکسپرس تریبون پیشتر گزارش داد که طالبان گامهایی را در جهت رفع نگرانیهای امنیتی پاکستان برداشته است. طبق گزارش، اعضای هیئت پاکستانی در سفر به کابل برای نخستین بار احساس کردند که حکومت طالبان در قبال این موضوع جدی است.
در پی تعلیق طالبان از فهرست گروههای تروریستی روسیه، نماینده ویژه رئیسجمهور این کشور در امور افغانستان اعلام کرد که قرار است در اواسط ماه می سال جاری، نشست بزرگی میان روسیه و طالبان در شهر کازان برگزار شود.
او روز جمعه به خبرگزاری تاس گفت که این نشست در حاشیه «کازان فورم» برگزار خواهد شد.
دادگاه عالی روسیه روز پنجشنبه ۲۸ حمل با درخواست دادستانی کل این کشور برای تعلیق طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی روسیه موافقت کرد. اولگ نفدوف، قاضی دادگاه عالی روسیه گفت که تصمیم دادگاه درباره تعلیق ممنوعیت فعالیت جنبش طالبان بلافاصله اجرایی است.
وزارت خارجه روسیه در بیانیه خود گفته است که حذف وضعیت تروریستی طالبان، راه را برای ایجاد یک مشارکت تمام عیار با کابل باز میکند و در راستای منافع مردم روسیه و افغانستان انجام میشود.
طبق بیانیه، مسکو در نظر دارد بر افزایش روابط تجاری و سرمایه گذاری با کابل تاکید ویژه داشته باشد.
«بنیاد اکثریت فمینیستی» نسبت به وخامت سلامت زنان در افغانستان پس از تسلط طالبان در این کشور ابراز نگرانی کرده است. این بنیاد حقوق بشری خواهان افزایش فشارهای بینالمللی برای تضمین حقوق زنان و بهبود سلامت آنها شده است.
«بنیاد اکثریت فمینیستی» روز جمعه، ۲۹ حمل، با استناد به گزارشهای اخیر منتشرشده از سوی نهادهای مختلف، نوشت که محدودیتهای طالبان علیه زنان مانع بزرگی در ارائه خدمات بهداشتی و سلامت باروری شده است.
این بنیاد تاکید کرد: «بیشتر زنان در وضعیت بحرانی به شفاخانهها میرسند و گاهی اوقات کمک به آنها ممکن نیست زیرا از دسترسی به مراقبتهای پزشکی به دلیل عدم وجود سرپرست مرد محروم میشوند.»
این نهاد همچنین افزوده است که طالبان با نادیده گرفتن حقوق زنان باعث افزایش میزان مرگ و میر آنها شده است. این نگرانی در حالی مطرح شده است که سازمان ملل پیشبینی میکند تا سال ۲۰۲۶ احتمال مرگ یک زن در هنگام زایمان در افغانستان ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت.
سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه میگوید نهادهای استخباراتی غرب در تلاشند تا به نیروهای مخالف طالبان کمک کرده و افغانستان را در وضعیت بیثباتی نگهدارند. او گفت غرب این رویکرد را برای پیشبرد منافع ژئوپولیتیکی خود پیش گرفته است.
سرویس اطلاعات خارجی روسیه در بیانیهای خبر داد که سرگئی ناریشکین در روزهای پنجشنبه و جمعه، هفدهم و هژدهم ماه اپریل در سفری به باکو در کنفرانس «افغانستان، اتصال منطقهای، امنیت و توسعه» شرکت کرده است.
او در این نشست گفت که کشورهای غربی همچنان داراییهای افغانستان را مسدود کرده و تحریمها علیه طالبان را حفظ میکنند. این مقام روسی همچنین تاکید کرده است که این کشورها به دنبال راههای برای حمایت از مخالفان طالبان هستند.
رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه در این سفر با شماری از مقامهای اطلاعاتی آذربایجان نیز دیدار و گفتوگو کرده است. او گفت: «افغانستان جایگاه مهم ژیوپولیتیکی دارد و منافع مشترک کشورهای ما ایجاب میکند که بازسازی و رفاه در افغانستان بیشتر شود.»
او در این نشست همچنین به بهبود روابط روسیه با طالبان اشاره کرده است. این مقام روسی گفت که مسکو به فعالیتهای طالبان در زمینه «دولتسازی» با نگاه مثبت مینگرد و به چشمانداز بینالمللی شدن حکومت این گروه باور دارد.
سرگئی ناریشکین معتقد است که بزرگترین مانع برای تحقق این روند، تلاشهای غرب برای حفظ بیثباتی در افغانستان است. او همچنین از مقامهای قزاقستان، تاجیکستان و اوزبیکستان در باکو به دلیل همکاری مشترک برای شناسایی تهدیدات ناشی از گروههای تروریستی قدردانی کرده است.
روسیه اخیرا با تصمیم تعلیق طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی این کشور موافقت کرد. در پی این اقدام سازمان ملل اعلام کرد که وضعیت طالبان در این سازمان توسط کشورهای عضو بدون تغییر باقی مانده است.
حزب جمعیت اسلامی افغانستان تصمیم روسیه برای تعلیق طالبان از فهرست گروههای تروریستی این کشور را سادهانگاری خطر افراطگرایی و تروریسم دانست. این حزب هشدار داده است که تعامل با طالبان نهتنها برای افغانستان، بلکه برای امنیت منطقه و جهان پیامدهای فاجعهبار خواهد داشت.
حزب جمعیت اسلامی روز جمعه، ۲۹ حمل در اعلامیهای تاکید کرد که گروه طالبان تنها به طرفهایی وفادار خواهد ماند که زمینه بازگشت دوباره این گروه به افغانستان را فراهم کردهاند و هنوز هم به حمایت از این گروه ادامه میدهند.
در این اعلامیه باهشدار نسبت به پیامدهای منطقهای و جهانی اقدام روسیه در قبال طالبان آمده است: «افراطگرایان خشونتآمیز و گروههای تروریستی از هیچ نظر قابل اعتماد نیستند.»
در این اعلامیه از طالبان به عنوان گروه «تحمیلی» و «بیریشه» یاد شده و تاکید شده است که «کشورهایی که خطرهای منطقهای و بینالمللی ناشی از حاکمیت این گروه را نادیده میگیرند، در درازمدت به منافع و امنیت ملی خودشان صدمه وارد خواهند کرد.»
حزب جمعیت اسلامی افغانستان نوشت: «محاسبه جلوگیری از گسترش افراطگرایی و تروریسم توسط گروههای افراطگرا، محاسبهای است نه تنها اشتباه، بلکه برای منطقه و جهان فاجعهبار خواهند بود.»
این حزب گفت که معرفی طالبان به عنوان یک «واقعیت سیاسی برای تعامل» برداشت نادرستی از وضعیت افغانستان است و ممکن است پیامدهای ناگواری به دنبال داشته باشد. به باور این حزب، طالبان ظرفیت لازم برای همکاری را ندارند.
در بخشی این اعلامیه آمده است: «شایسته است به جای تقویت موقت و سفیدنمایی چنین واقعیتهای تلخ، برای تحولات حقیقتا ثباتساز، تلاش جمعی صورت گیرد.»
اخیرا دادگاه روسیه با درخواست دادستانی کل این کشور برای تعلیق طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی مسکو موافقت کرد. طالبان در واکنش به این اقدام گفت روسیه سیاست درستی در قبال این گروه دارد.
صندوق نجات کودکان اعلام کرد که تنها در ۱۶ روز اول ماه اپریل سال جاری میلادی حدود ۵۰ هزار کودک از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند. این سازمان هشدار داد که کودکان هنگام ورود به افغانستان در معرض خطر جدا شدن از خانوادههایشان قرار دارند.
صندوق نجات کودکان روز جمعه، ۲۹ حمل اعلام کرد که با تشدید روند اخراج مهاجران افغان از پاکستان، کودکان بخش بزرگی از بازگشتکنندگان را تشکیل میدهند.
این نهاد گفته است که تا شانزدهم اپریل، بیش از ۸۴ هزار افغان از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند که ۵۸ درصد آنها را کودکان تشکیل میدهند. بر پایه این گزارش، حدود یکپنجم این کودکان کمتر از پنج سال سن دارند.
پیشتر، معین وزارت داخله پاکستان نیز تایید کرد که از آغاز ماه اپریل تاکنون، طی کمتر از سه هفته، حدود ۸۴ هزار و ۸۶۹ افغان از این کشور اخراج شدهاند.
بهگفته صندوق نجات کودکان، از سپتامبر ۲۰۲۳ تا کنون، شمار کل کودکانی که از پاکستان اخراج شدهاند به حدود ۵۴۵ هزار نفر رسیده است.
در بیانیه این سازمان آمده است که کودکان بازگشته به افغانستان در برابر بیماریهای واگیر، بهویژه اسهال و عفونتهای تنفسی، بهشدت آسیبپذیر هستند.
عمر، مردی ۳۰ ساله و پدر پنج فرزند که همگی در پاکستان متولد و بزرگ شدهاند، بهتازگی به افغانستان بازگشته است. او درباره تجربه اخراج خود به صندوق نجات کودکان گفته است: «هنوز باور نمیکنم که چه اتفاقی افتاده. همه چیزم را یکشبه از دست دادم. وقتی وارد افغانستان شدم، دستم خالی بود. تنها چیزی که توانستم بیاورم، لباسهای بچهها، چند پتوی نازک و چند وسیله ابتدایی آشپزخانه بود.»
بر اساس یک نظرسنجی که صندوق نجات کودکان در سال ۲۰۲۴ انجام داده، تقریبا نیمی از خانوادههایی که از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند گفتهاند که کاری برای آنها پیدا نمیشود. ۸۱ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند مهارتی ندارند که بتوانند با آن کاری پیدا کنند.
این نظرسنجی نشان میدهد که دوسوم کودکانی که به افغانستان بازگشتهاند، هنوز در مکتب شامل نشدهاند و بیشتر آنها گفتهاند که مدارک لازم برای ثبتنام را در اختیار ندارند.
رئیس صندوق نجات کودکان در افغانستان گفته است: «بسیاری از این کودکان در پاکستان متولد شدهاند. افغانستان برای آنها جایی نیست که آن را خانهی خود بدانند. بازگشت این جمعیت عظیم، فشار بیشتری بر منابعی وارد میکند که همین حالا هم تحت فشار شدید قرار دارند.»
ارشد ملک، بر ضرورت حمایت فوری مالی از سوی کشورها و نهادهای بینالمللی برای پاسخگویی به نیازهای فوری بشردوستانه در افغانستان تاکید کرده است.