صدها پناهجوی افغان چشم‌انتظار انتقال به امریکا در قطر در بلاتکلیفی به سر می‌برند

این نهاد وابسته به سازمان ملل روز چهارشنبه، ۱۷ ثور، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، بر ضرورت کمک به مردم افغانستان و رسیدگی به نیازهای آنان تأکید کرد.

در این یادداشت آمده است: «اگر افغانستان تنها ۱۰۰ نفر جمعیت داشت، ۵۰ نفر از آن‌ها برای زنده ماندن به کمک‌های بشردوستانه نیاز داشتند. اما جمعیت افغانستان ۱۰۰ نفر نیست، ۴۶ میلیون نفر است که نزدیک به یک‌سوم آن‌ها با گرسنگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.»

کاهش کمک‌های امریکا به افغانستان، در کنار افزایش اخراج مهاجران افغان از پاکستان و ایران، بحران غذایی در این کشور را شدت بخشیده است. سازمان ملل پیشتر هشدار داده بود که کاهش کمک‌های غذایی امریکا ممکن است بحران گرسنگی در افغانستان را وخیم‌تر کند.

نهادهای ناظر می‌گویند محدودیت‌های طالبان بر آموزش، کار و فعالیت زنان نیز به وخامت اوضاع اقتصادی در افغانستان دامن زده است.

پیشتر عبدالله خنجانی، رئیس دفتر سیاسی جبهه مقاومت به افغانستان اینترنشنال گفت پایگاه بگرام در حوزه امنیتی و جغرافیایی تاجیک‌ها واقع شده و دونالد ترامپ نباید درباره آن با طالبان مذاکره کند.

خنجانی تاکید کرد که امریکا باید از جبهه مقاومت ملی افغانستان حمایت کند.

سخنان رئیس دفتر سیاسی با واکنش تند رئیس امنیت ملی سابق افغانستان روبه‌ور شد.

رحمت‌الله نبیل «ملی» بودن جبهه مقاومت ملی را زیر سوال برد و گفت که این جبهه باید واژه «ملی» را از عنوانش بردارد.

او نوشت: «وقتی پسوند 'ملی' به یک عنوان سیاسی افزوده می‌شود، تنها زینت لفظی نیست، بلکه تعهدی ا‌ست به همه مردم؛ فارغ از قوم، زبان و جغرافیا.»

او تاکید کرد که اگر در عمل، جغرافیا با منطق قومیت تملک و حاتم‌بخشی شود، آن پسوند مشروعیت خود را از دست می‌دهد.

رئیس سابق امنیت ملی ابراز داشت که نمی‌توان هم «ملی» نام گرفت و هم قومی اندیشید.

این چهره سیاسی خاطر نشان کرد که «افغانستان سرزمین مشترک همه مردم آن است. نه جغرافیایش میراث قومی‌ست، نه امنیتش، و نه آینده‌اش»

او با اشاره به اظهارات رهبر جبهه مقاومت ملی درباره داعیه حاکمیت بر قندهار گفت: اگر روزی می‌خواهیم با صدای بلند دعوای سیاسی بر قندهار داشته باشیم، نباید امروز بگرام را با منطق قومیت حاتم‌بخشی کنیم.

این اظهارات درحالی صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا بارها از بیرون‌شدن نیروهای کشورش از بگرام انتقاد کرده است. او تاکید کرده که به دلیل نزدیکی این پایگاه با مراکز هسته‌ای چین، باید در این پایگاه حضور می‌داشتند.

رئیس دفتر سیاسی جبهه مقاومت در سخنان خود تاکید کرده بود که در زیر چتر حاکمیت گروه‌های تروریستی در افغانستان، برگشت امریکا به بگرام عملی نیست. او گفت که نیروهای جبهه مقاومت ملی، ثابت کرده‌اند که در مبارزه با تروریسم متحد قابل اعتماد هستند.

ریچارد بنت در یادداشتی در شبکه اکس تاکید کرد که این موضوع مهم است، چرا که به گفته او یکی دانستن هویت پشتون با حمایت از طالبان یا برخوداری از امنیت در حاکمیت این گروه، «نادرست، تبعیض‌آمیز و زیان‌بار است.»

اخیرا، روزنامه سوئیسی «نویه زوریشه زایتونگ» گزارش داد پس از حملات سال گذشته توسط افغان‌ها در آلمان، اداره مهاجرت سوئیس طرح جنجال‌برانگیزی را پیشکش کرده بود که بر اساس آن پناهجویان متعلق به قوم پشتون به افغانستان بازگردانده شوند.

به‌دنبال گزارش‌ها درباره طرح اولیه اخراج پناهجویان «پشتون‌تبار» از سوئیس،‌ اداره مهاجرت این کشور به افغانستان اینترنشنال گفت که در بازگرداندن افغان‌ها به کشورشان تفاوتی بر مبنای قومیت قائل نمی‌شود. این اداره گفت که اخراج پناهجویان بر مبنای قومیت، هرگز در برنامه‌اش نبوده است.

عمرخان، پیمان‌کار افغان که به دلیل شباهت ظاهری‌اش به جستین بیبر، آوازخوان معروف امریکایی مشهور بود، در این فیلم‌مستند نقش‌آفرینی کرده بود.

فیلم مستند «رتروگرد»، که در سال ۲۰۲۲ ساخته شده، جنگ نیروهای دولت پیشین افغانستان با طالبان را در ۹ ماه اخیر قبل از سقوط و تجربیات نیروهای ویژه امریکا قبل از خروج از افغانستان را روایت می‌کند.

جان اوستال، وکیل همسر عمرخان، و دو عضو سابق نیروهای ویژه ارتش امریکا، گفته‌اند که پس از نشر برش‌های از این فیلم‌مستند در تیک تاک، طالبان عمرخان را بازداشت و بیش از دو هفته شکنجه کردند.

واشنگتن‌پست در آن زمان گزارش داد که عمرخان پس از رهایی از بازداشت طالبان گفته بود که در بازداشت طالبان در معرض شکنجه‌های فراوان از جمله «ضرب‌وشتم شدید با مشت و لگد، چوب و خفگی با آب» قرار داشت.

عمرخان ۲۵ ساله در پی جراحات شدید ناشی از شکنجه، در اپریل ۲۰۲۳ جان باخت.

پیش از این واشنگتن‌پست در ماه می ۲۰۲۴ با نشر گزارشی درباره عمرخان گفت که او پس‌ از حضور در این فیلم‌مستند، از سوی طالبان بازداشت و در اثر شکنجه و شدت جراحات جان باخته است.
واشنگتن‌پست به‌نقل از عمرخان نوشت که او هشدار داده بود که حضورش در این فیلم‌مستند، جانش را به خطر می‌اندازد.

اکنون همسر عمرخان دادخواستی را در دادگاهی در لس‌آنجلس علیه سازندگان این فیلم‌مستند- شرکت‌های دیزنی، نشنال جئوگرافیک و هولو- ثبت کرده است.
در دادخواست آمده است: «نیروهای نظامی به متهمان [سازندگان فیلم‌مستند] هشدار داده بودند که نمایش چهره افرادی که در عملیات‌های امریکا همکاری کرده‌اند ممکن است امنیت آنها را به خطر اندازد.»

ان‌بی‌سی نیوز گزارش داد که به‌رغم این هشدارها، سازندگان مستند «اقدام لازم را برای محافظت از هویت افراد حاضر در فیلم» انجام ندادند. بعدها نشنال جیوگرافیک به روزنامه واشنگتن‌پست گفته بود که این فیلم را از پلتفرم‌هایش حذف کرده است.

جان اوستال درباره عمرخان گفت: «این مرد یک قهرمان بود. او به کسانی که شجاعتش را مستند می‌کردند اعتماد کرد که حداقل اقدامات لازم برای محافظت از امنیتش را انجام دهند. اما حتی صورتش را هم محو نکردند.»

در همین‌حال توماس کازا، مدیر اجرایی بنیاد غیرانتفاعی «۱۲۰۸» که به همکاران افغان نیروهای امریکایی کمک‌ می‌کند، هشدار داده است که هنوز چندین افغان دیگر که چهره‌های شان در این فیلم‌مستند نشان داده شده است، به‌دلیل تاخیر اداری در روند دریافت ویزای ویژه امریکا، در افغانستان در معرض خطر اند.

کازا در جنوری ۲۰۲۴ درباره خطر انتقام‌جویی طالبان در کانگرس شهادت داد و از قانون‌گذاران خواست تا افغان‌هایی را که برای امریکا جان خود را به خطر انداخته‌اند، فراموش نکنند.

او گفت: «هرچند فیلم عقب‌گرد در هالیوود موفق شد، اما در افغانستان به فهرستی برای قتل تبدیل شد. فهرستی که طالبان برای شناسایی، بازداشت و شکنجه و کشتن استفاده کرد.»

آدام بولر با اشاره به وضعیت حبیبی در افغانستان گفت که دیپلوماسی گروگان‌گیری باید پایان یابد.

فاکس‌نیوز گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، تا کنون ۲۶ امریکایی را از زندان‌هایی کشورهای مختلف به‌شمول افغانستان آزاد کرده است.

در این میان، رایان کوربت، ویلیام مکنتی، جورج گلزمن و فی هال، چهار شهروند امریکایی که از سوی طالبان گروگان گرفته شده بودند، اخیرا آزاد شدند. با این‌حال سرنوشت محمودشاه حبیبی خبری در دست نیست.

محمودشاه حبیبی در ماه اسد ۱۴۰۱ به همراه با ۲۹ کارمند دیگر شرکت امریکایی «ای‌آر‌اکس کمیونیکیشن»، یک روز پس از کشته شدن رهبر پیشین القاعده در شیرپور کابل بازداشت شد.

در اوایل ماه حمل سال جاری دو منبع معتبر در قندهار به افغانستان اینترنشنال گفتند که محمودشاه حبیبی، از زندانی در قندهار به مهمانخانه ملاهبت‌الله، رهبر طالبان، در عینومینه منتقل شده است. از آن زمان تاکنون اطلاعاتی درباره وضعیت او در دسترس نیست.

سخنگوی وزارت خارجه امریکا در یک نشست خبری نسبت به وضعیت سلامتی محمودشاه حبیبی ابراز نگرانی کرد و گفت حکومت در تلاش است تا این شهروند افغان-امریکایی را به خانه‌ اش بازگرداند.