سازمان جهانی امداد اسلامی میگوید آژانسهای خدماتی و بشردوستانه تحت فشار شدید ورود هزاران مهاجر افغان در غرب افغانستان قرار گرفتهاند. این سازمان هشدار داد که بسیاری از خانوادههای بازگشته به غذا، سرپناه و کمک فوری نیاز دارند.
سازمان جهانی امداد اسلامی روز جمعه، ۲۰ سرطان ارزیابی تازهای از وضعیت مهاجران بازگشته از ایران در مرزها منتشر کرد و وضعیت خانوادههای بازگشته در غرب کشور را «وخیم و ناگوار» خواند.
این ارزیابی که بر اساس مصاحبه با ۸۱ زن و مرد بازگشته انجامشده، نشان میدهد ۱۰۰ درصد آنان به اقلامی مانند پتو، وسایل آشپزخانه و لباس نیاز دارند و ۸۵ درصد نیز برای تامین هزینه حملونقل به کمک نقدی نیازمند هستند.
بر اساس این گزارش، ۸۳ درصد بازگشتکنندگان به خدمات بهداشتی دسترسی ندارند و ۶۷ درصد نیز گفتهاند که از داشتن چادر و سرپناه محروماند.
سازمان امداد اسلامی همچنین گفته است که تصمیم ایران برای اخراج مهاجران افغان بدون مدرک و درگیری میان ایران و اسرائیل باعث بازگشت بیش از ۴۵۰ هزار افغان از ایران از آغاز ماه جون شده است.
ابراهیم احمد المحمدی، رئیس برنامههای این سازمان، گفت: «روزانه حدود ۳۵ هزار نفر از ایران میآیند و تعداد زنان و کودکان در حال افزایش است. خدمات در افغانستان کاملا تحت فشار قرار گرفته است.»
او افزوده که بسیاری از خانوادهها سرپناهی ندارند، شبها در سرمای هوا میخوابند و روزها را زیر آفتاب سوزان و بدون هیچ محافظتی میگذرانند.
در اعلامیه این سازمان همچنین به بازگشت مهاجران افغان از پاکستان اشاره شده و آمده است که بسیاری از آنان بهگونه اجباری اخراج میشوند. این سازمان گفته است که از جنوری تاکنون ۱.۴ میلیون افغان به کشور بازگشتهاند.
دو منبع از قندهار و کابل روز پنجشنبه ۱۹ سرطان به افغانستان اینترنشنال گفتند که سراجالدین حقانی در دیدار با رهبر طالبان درباره مشکلات مربوط به زمینها، پروژههای معطلشده و سایر مسائل مربوط به وزارت داخله گفتوگو کرده است.
به گفته یک منبع، «حقانی، عمری را با خود برده، زیرا او والی پیشین خوست بود و در قراردادهای مربوط به زمینها، بهویژه ملکیتهای وزارت دفاع و مسائل دیگر نقش دارد.»
منابع میگویند عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان، خیرالله خیرخواه وزیر اطلاعات و فرهنگ و عبداللطیف منصور، وزیر انرژی این گروه نیز با هبتالله دیدار کردهاند.
پروژههای بزرگ جادهسازی شبکه حقانی برای وصلکردن مناطق کوهستانی در پکتیا، پکتیکا و خوست که از سال ۲۰۲۱ با «بودجه شخصی» حقانی تمویل میشد، اخیراً بهدلیل اختلافات داخلی در رهبری طالبان متوقف شده بود.
این پروژهها از طریق دفتر شخصی او در خوست، که به «دفتر جمیل» معروف است، تأمین مالی میشوند.
منابع تأیید کردهاند که پس از دیدار حقانی با هبتالله، کار جاده «شمبوات طویشه» در ولسوالی نادرشاه کوت خوست، که این ولسوالی را با قلندر در منگلها و ولسوالی وزی زدران در ولایت پکتیا وصل میکند، دوباره آغاز شده است.
همچنین در ناحیه ۱۲۰۰ فامیلی خوست، کار ساخت مهمانخانه و یک مدرسه که کار آن ۹۰ درصد تکمیل شده بود نیز از سر گرفته شده است.
سراجالدین حقانی ساخت این مدرسه را به ارزش ۱.۳ میلیون دالر را آغاز کرده بود که قرارداد آن به یک شرکت محلی سپرده شده است.
در روستای مته چینه در خوست، کارهای مربوط به مهمانخانه و یک مدرسه بزرگ تا ۹۰ درصد تکمیل شده بود، اما در ماه جوزای سال روان «به دستور ملا هبتالله» متوقف شده بود.
به گفته منابع، یکی از موضوعات اصلی نشست، قراردادهای زمین در ولایت خوست، بهویژه ملکیتهای وزارت دفاع بوده که اعضای شبکه حقانی نسبت به آنها ناراضیاند.
محمدنبی عمری، معین وزارت داخله طالبان، میخواست این قراردادها طبق خواست او تنظیم شود، زیرا پیشتر هم در واگذاری ملکیتهای وزارت دفاع نقش داشته است.
با این حال ملا یعقوب وزیر دفاع طالبان، زمین دولتی در مرکز شهر را برای ۲۵ سال به دوستش محمد حنیف نیازی، باشندۀ گردیز پکتیا، قرارداد داده است.
منابع گفتند که عمری میخواسته این زمین به مردم خوست داده شود، نه به نیازی.
کدام پروژههای حقانی متوقف شده بود؟
به گزارش منابع، چند پروژه کلیدی مربوط به سراجالدین حقانی در ولایتهای خوست، پکتیا و پکتیکا به دلایل سیاسی و اختلافات در رهبری طالبان متوقف شده بودند. این پروژهها شامل ساخت جادهها در مناطق کوهستانی و ساختمانهای عمومی است.
پروژه اول: ساخت جادهای در ولسوالی سپیره خوست از روستای سورکاخ تا ولسوالی دوهمنده، که این ولسوالی را از طریق روستای افغان دبی با وزیرستان شمالی در پاکستان وصل میکند. این جاده از طریق نواحی لواره در تحصیل دتهخېل وزیرستان شمالی و نواحی لمن در ولسوالی برمل به هم متصل میشود.
پروژه دوم: ساخت جاده در درههای کوهستانی از ولسوالی زیروک ولایت پکتیکا تا مرکز ولسوالی سپیره ولایت خوست که ولسوالیهای کوهستانی این دو ولایت را بههم متصل میسازد.
پروژه سوم: جادهای در شرق روستای ستو کندو در ولسوالی خواک ولایت پکتیا که از طریق سروتی کندو به ولسوالی وزی میرسد و سپس لجه منگل، جانیخیل و سیدکرم را نیز وصل میکند. گفته میشود کار این پروژه نیز ممکن است دوباره آغاز شود.
پروژه چهارم: جادهای در ولسوالی زادگاه حقانی گرده سیری، از دره سرانی تا ولسوالی زرمت و روستای روحانی بابا که هرچند متوقف نشده بود، ولی مورد توجه ویژه حقانی است و این مسیر گردهسیری را به نکه و روحانی بابا وصل میکند.
منابع قبلاً به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که پروژههای جادهای در نادرشاه کوت، ستو کندو و زیروک، و همچنین ساخت مهمانخانه و مدارس در مته چینه و ناحیه ۱۲۰۰ فامیلی خوست، بهدلیل اختلافات میان هبتالله آخندزاده و سراجالدین حقانی، متوقف شده بود.
در ماه گذشته نیز منابع گزارش داده بودند که والی و شماری از افراد مرتبط با دفتر حقانی در خوست، نزد هبتالله در قندهار شکایت کردهاند که حقانی در پکتیا، پکتیکا و خوست «یک حکومت موازی» ایجاد کرده است.
منابع میگویند حقانی در روستای سرانه، اقدام به ساخت پارکها، جادههای آسفالت، یک مهمانخانه بزرگ و حتی یک میدان چرخبال کرده است.
پروژههایی با هزینه شخصی حقانی
از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴، سراجالدین حقانی شماری از پروژههای انکشافی را در جنوبشرق افغانستان، بهویژه در مناطق لوی پکتیا (خوست، پکتیکا و پکتیا)، با استفاده از منابع مالی شخصی خود و خارج از بودجه دولتی اجرا کرده است.
این اقدام که در ساختار سیاسی طالبان بیسابقه تلقی میشود، نشاندهنده تثبیت نقش توسعهای یک فرد، خارج از چارچوب رسمی اداره طالبان است.
در سال ۲۰۲۱، او روند وصل برق وارداتی به ولایت خوست را آغاز کرد.
سپس در اگست ۲۰۲۲، در مقر وزارت داخله، مسجدی بهنام «الفتح» افتتاح کرد که ساخت آن ۱۸ میلیون افغانی هزینه داشته و این مبلغ نیز از بودجه شخصی حقانی پرداخت شده است.