دیدهبان حقوق بشر از تصمیم ایالات متحده برای لغو وضعیت حفاظت موقت هزاران پناهجوی افغان ابراز نگرانی کرد و هشدار داد بازگرداندن زنان و دختران به افغانستان، آنان را در معرض خطرات جدی قرار میدهد.
طبق این تصمیم، لغو حفاظت موقت از تاریخ ۱۴ جولای اجرایی خواهد شد و بیش از ۱۱ هزار افغان مقیم امریکا در معرض بازداشت و اخراج فوری قرار خواهند گرفت.
دیدهبان حقوق بشر تاکید کرد افغانستان تحت حاکمیت طالبان برای همه مردم، بهویژه زنان و دختران، خطرناک است. طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، زنان را از تحصیل در مکاتب و دانشگاهها محروم کرده و محدودیتهای شدید شغلی و ممنوعیتهای گستردهای برای حضور آنان در اماکن عمومی اعمال کرده است.
این هشدار تنها چند روز پس از آن منتشر شد که دادگاه کیفری بینالمللی حکم بازداشت دو تن از رهبران ارشد طالبان را به دلیل نقض سیستماتیک حقوق زنان صادر کرد.
دیدهبان حقوق بشر پیشتر اعلام کرده بود که رفتار طالبان علیه زنان و دختران افغان مصداق جنایت علیه بشریت به دلیل آزار جنسیتی است.
این سازمان همچنین خاطرنشان کرد برخی افغانهای دارای وضعیت حفاظت موقت در امریکا اکنون فرزندانی با تابعیت امریکایی دارند و لغو این وضعیت خانوادهها را در برابر تصمیمی ناممکن قرار میدهد. به گفته این نهاد، آنان یا فرزندانشان را در امریکا رها کنند یا آنان را به کشوری ببرند که تحت سلطه طالبان است.
دیدهبان حقوق بشر از دولت امریکا خواست فوراً در تصمیم خود بازنگری کند و وضعیت حفاظت موقت را برای افغانها تمدید نماید تا آنان مجبور نباشند با خطرات غیرقابل تصور و آپارتاید جنسیتی طالبان روبرو شوند.
وضعیت حفاظت موقت به شهروندان کشورهایی اعطا میشود که از نظر دولت امریکا بهطور موقت ناامن هستند و به آنها اجازه میدهد بهطور قانونی در این کشور اقامت داشته باشند و کار کنند.
دو منبع از قندهار و کابل روز پنجشنبه ۱۹ سرطان به افغانستان اینترنشنال گفتند که سراجالدین حقانی در دیدار با رهبر طالبان درباره مشکلات مربوط به زمینها، پروژههای معطلشده و سایر مسائل مربوط به وزارت داخله گفتوگو کرده است.
به گفته یک منبع، «حقانی، عمری را با خود برده، زیرا او والی پیشین خوست بود و در قراردادهای مربوط به زمینها، بهویژه ملکیتهای وزارت دفاع و مسائل دیگر نقش دارد.»
منابع میگویند عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان، خیرالله خیرخواه وزیر اطلاعات و فرهنگ و عبداللطیف منصور، وزیر انرژی این گروه نیز با هبتالله دیدار کردهاند.
پروژههای بزرگ جادهسازی شبکه حقانی برای وصلکردن مناطق کوهستانی در پکتیا، پکتیکا و خوست که از سال ۲۰۲۱ با «بودجه شخصی» حقانی تمویل میشد، اخیراً بهدلیل اختلافات داخلی در رهبری طالبان متوقف شده بود.
این پروژهها از طریق دفتر شخصی او در خوست، که به «دفتر جمیل» معروف است، تأمین مالی میشوند.
منابع تأیید کردهاند که پس از دیدار حقانی با هبتالله، کار جاده «شمبوات طویشه» در ولسوالی نادرشاه کوت خوست، که این ولسوالی را با قلندر در منگلها و ولسوالی وزی زدران در ولایت پکتیا وصل میکند، دوباره آغاز شده است.
همچنین در ناحیه ۱۲۰۰ فامیلی خوست، کار ساخت مهمانخانه و یک مدرسه که کار آن ۹۰ درصد تکمیل شده بود نیز از سر گرفته شده است.
سراجالدین حقانی ساخت این مدرسه را به ارزش ۱.۳ میلیون دالر را آغاز کرده بود که قرارداد آن به یک شرکت محلی سپرده شده است.
در روستای مته چینه در خوست، کارهای مربوط به مهمانخانه و یک مدرسه بزرگ تا ۹۰ درصد تکمیل شده بود، اما در ماه جوزای سال روان «به دستور ملا هبتالله» متوقف شده بود.
به گفته منابع، یکی از موضوعات اصلی نشست، قراردادهای زمین در ولایت خوست، بهویژه ملکیتهای وزارت دفاع بوده که اعضای شبکه حقانی نسبت به آنها ناراضیاند.
محمدنبی عمری، معین وزارت داخله طالبان، میخواست این قراردادها طبق خواست او تنظیم شود، زیرا پیشتر هم در واگذاری ملکیتهای وزارت دفاع نقش داشته است.
با این حال ملا یعقوب وزیر دفاع طالبان، زمین دولتی در مرکز شهر را برای ۲۵ سال به دوستش محمد حنیف نیازی، باشندۀ گردیز پکتیا، قرارداد داده است.
منابع گفتند که عمری میخواسته این زمین به مردم خوست داده شود، نه به نیازی.
کدام پروژههای حقانی متوقف شده بود؟
به گزارش منابع، چند پروژه کلیدی مربوط به سراجالدین حقانی در ولایتهای خوست، پکتیا و پکتیکا به دلایل سیاسی و اختلافات در رهبری طالبان متوقف شده بودند. این پروژهها شامل ساخت جادهها در مناطق کوهستانی و ساختمانهای عمومی است.
پروژه اول: ساخت جادهای در ولسوالی سپیره خوست از روستای سورکاخ تا ولسوالی دوهمنده، که این ولسوالی را از طریق روستای افغان دبی با وزیرستان شمالی در پاکستان وصل میکند. این جاده از طریق نواحی لواره در تحصیل دتهخېل وزیرستان شمالی و نواحی لمن در ولسوالی برمل به هم متصل میشود.
پروژه دوم: ساخت جاده در درههای کوهستانی از ولسوالی زیروک ولایت پکتیکا تا مرکز ولسوالی سپیره ولایت خوست که ولسوالیهای کوهستانی این دو ولایت را بههم متصل میسازد.
پروژه سوم: جادهای در شرق روستای ستو کندو در ولسوالی خواک ولایت پکتیا که از طریق سروتی کندو به ولسوالی وزی میرسد و سپس لجه منگل، جانیخیل و سیدکرم را نیز وصل میکند. گفته میشود کار این پروژه نیز ممکن است دوباره آغاز شود.
پروژه چهارم: جادهای در ولسوالی زادگاه حقانی گرده سیری، از دره سرانی تا ولسوالی زرمت و روستای روحانی بابا که هرچند متوقف نشده بود، ولی مورد توجه ویژه حقانی است و این مسیر گردهسیری را به نکه و روحانی بابا وصل میکند.
منابع قبلاً به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که پروژههای جادهای در نادرشاه کوت، ستو کندو و زیروک، و همچنین ساخت مهمانخانه و مدارس در مته چینه و ناحیه ۱۲۰۰ فامیلی خوست، بهدلیل اختلافات میان هبتالله آخندزاده و سراجالدین حقانی، متوقف شده بود.
در ماه گذشته نیز منابع گزارش داده بودند که والی و شماری از افراد مرتبط با دفتر حقانی در خوست، نزد هبتالله در قندهار شکایت کردهاند که حقانی در پکتیا، پکتیکا و خوست «یک حکومت موازی» ایجاد کرده است.
منابع میگویند حقانی در روستای سرانه، اقدام به ساخت پارکها، جادههای آسفالت، یک مهمانخانه بزرگ و حتی یک میدان چرخبال کرده است.
پروژههایی با هزینه شخصی حقانی
از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴، سراجالدین حقانی شماری از پروژههای انکشافی را در جنوبشرق افغانستان، بهویژه در مناطق لوی پکتیا (خوست، پکتیکا و پکتیا)، با استفاده از منابع مالی شخصی خود و خارج از بودجه دولتی اجرا کرده است.
این اقدام که در ساختار سیاسی طالبان بیسابقه تلقی میشود، نشاندهنده تثبیت نقش توسعهای یک فرد، خارج از چارچوب رسمی اداره طالبان است.
در سال ۲۰۲۱، او روند وصل برق وارداتی به ولایت خوست را آغاز کرد.
سپس در اگست ۲۰۲۲، در مقر وزارت داخله، مسجدی بهنام «الفتح» افتتاح کرد که ساخت آن ۱۸ میلیون افغانی هزینه داشته و این مبلغ نیز از بودجه شخصی حقانی پرداخت شده است.