رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل متحد همراه با عرفات جمال، نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در افغانستان به هرات سفر کرده است. خانم اوتونبایوا در دیدار با والی طالبان در هرات گفت بهمنظور بازدید از مرز اسلامقلعه به غرب افغانستان آمده است.
دفتر والی طالبان در هرات نوشت که رئیس یوناما گفته است که در تلاش است تا با همکاری نهادهای ذیربط صدای مهاجران بازگشتی را به گوش جامعه جهانی برساند تا در مدیریت این روند همکاری لازم صورت گیرد.
نور احمد اسلامجار، والی طالبان در هرات، ضمن قدردانی از حمایتهای بینالمللی برای مهاجران، اخراج افغانها را ناشی از «تجاوز قدرتهای خارجی و پیامدهای تغییرات اقلیمی» دانست.
آقای اسلامجار از رئیس یوناما خواست تا وضعیت مهاجران افغان را از نزدیک بهطور دقیق بررسی کرده و برای تامین نیازهای آن همکاری کند.
پیشتر کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران اعلام کرد که در ۱۹ روز گذشته بیش از نیم میلیون افغان از ایران اخراج شدهاند.
در سندی که با امضای مفتی محمدسالم عبرت، رئيس عمومی تفتیش وزارت امور داخله طالبان در ماه سرطان ۱۴۰۴ صادر شده آمده است که کارمندان این ریاست «مکلفاند از این به بعد تمام مکتوبهای اداری، پیشنهادات، استعلامها، گزارشها و دیگر اسناد رسمی را به زبان پشتو بنویسند.»
در ادامه نوشته شده است که «البته ولایتهای دریزبان استثنا هستند.»
منابعی از وزارت داخله طالبان روز شنبه، ۲۱ سرطان به افغانستان اینترنشنال گفتند در نشست رهبری وزارت داخله طالبان که حدود یک هفته پیش برگزار شد، تصمیم گرفته شد که تمامی بازرسان وزارت داخله از این دستور پیروی کنند.
منابع گفتند در جلسه رسمی ابلاغ شد که تنها سه ولایت بدخشان، بامیان و پنجشیر میتوانند از این دستور مستثنا باشند.
در نامه رسمی که یک نسخه آن به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، دیده میشود که کارمندان بخش تفتیش وزارت داخله موظف شدهاند ظرف ۴۸ ساعت اقدامات لازم را انجام داده و اطمینان لازم را ارائه کنند.
چند منبع از کارمندان وزارت داخله طالبان به افغانستان اینترنشنال گفتند از زمان جمهوریت تا کنون عمده گزارشها و مکتوبهای رسمی به هر دو زبان رسمی کشور، یعنی پشتو و فارسی، نوشته میشدند.
با این حال آنان میگویند که اکنون نگارش نامههای رسمی تنها به زبان پشتو اجباری شده است.
برخی از کارمندان وزارت امور داخله طالبان نگراناند این دستور باعث برکناری مامورانی شود که قادر به نوشتن نامهها به زبان پشتو نیستند.
یک کارمند وزارت امور داخله گفت در یک جلسه رسمی گفته شده است مامورانی که توانایی نوشتن به زبان پشتو را ندارند، از کار خود استعفا بدهند.
تاکنون وزارت امور داخله طالبان به گونه رسمی در این مورد ابراز نظر نکرده است.
یکی از مأموران وزارت امور داخله طالبان گفت: «تصمیم محمد سالم عبرت رئیس عمومی تفتیش وزارت داخله، باعث نگرانی میان کارمندان شده است. قبلاً گزارشها به هر دو زبان نوشته میشدند، اما کارمندانی که زبان مادریشان فارسی بود، معمولاً مکتوبها و گزارشهای خود را به همان زبان تهیه میکردند.»
قانون اساسی افغانستان مصوب سال ۱۳۸۲ «پشتو و دری» را بهعنوان زبانهای رسمی افغانستان به رسمیت میشناخت.
با این حال طالبان پس از تسلط بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰ محدودیتهای گستردهای را در برابر زبان فارسی دری اعمال کرده است. از جمله این گروه، زبان فارسی را لوحههای تعداد زیادی از ادارههای دولتی حذف کرده است.