نهضت آزادیبخش: در چهار ماه نخست امسال ۵۷ نظامی پیشین توسط طالبان کشته شدند | افغانستان اینترنشنال
نهضت آزادیبخش: در چهار ماه نخست امسال ۵۷ نظامی پیشین توسط طالبان کشته شدند
یک جریان مخالف طالبان اعلام کرده است که در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۴، دستکم ۵۷ تن از نظامیان پیشین در ولایتهای مختلف کشور توسط استخبارات یا نیروهای مسلح طالبان بازداشت، شکنجه و سپس کشته شدهاند.
بر اساس اعلامیه نهضت آزادیبخش اسلامی مردم افغانستان که روز دوشنبه منتشر شد، موارد مستندی از این نوع خشونتها در ولایتهایی چون کابل، بلخ، کاپیسا، بدخشان، فاریاب، پروان، خوست، قندهار و چند ولایت دیگر ثبت شده است. در فهرست منتشرشده از سوی نهضت آزادیبخش، مشخصات شماری از قربانیان، تاریخ، محل رویداد و نحوه کشتهشدن آنها ذکر شده است.
در این اعلامیه همچنین آمده است که قربانیان شامل افسران پیشین ارتش، پولیس و نهادهای امنیتی دولت پیشین افغانستان بودند و برخی از آنان پس از مدتی بازداشت، جسدشان به خانوادهها تحویل داده شده است.
طالبان پیشتر تأکید کرده است که به فرمان عفو عمومی که در نخستین روزهای تسلطشان بر افغانستان اعلام شد، متعهد باقی ماندهاند. مقامهای طالبان موارد گزارششده از نقض این عفو را «اقدامات فردی» یا بدون دستور مقامهای ارشد عنوان کردهاند.
این در حالی است که نهادهای بینالمللی، از جمله دفتر حقوق بشر سازمان ملل، در گزارشهای متعدد نسبت به وضعیت نظامیان و کارمندان دولت پیشین در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند. این نهادها گفتهاند که محدودیتهای وضعشده از سوی طالبان، نبود شفافیت در روند قضایی، محاکمه صحرایی، و محرومیت از دسترسی به وکیل، خطر نقض حقوق بشری را در افغانستان افزایش داده است.
وزیر داخله آلمان اعلام کرده است که برنامه پذیرش پناهجویان و خانوادههای آنان از افغانستان، سوریه، سودان، ترکیه، روسیه و بلاروس در برلین متوقف شده است.
پیش از این در چارچوب این برنامه پناهجویان میتوانستند با تقبل هزینهها، بستگان خود را به برلین منتقل کنند.
به گزارش روزنامه آلمانی «ولت»، پیش از این افغانها، سوریها و عراقیها میتوانستند در صورتیکه در برلین ثبتنام شده باشند و هزینهها را خود برعهده بگیرند، بستگان خود را به برلین بیاورند، اما اکنون این مقرره از سوی الکساندر دوبرینت، وزیر داخله آلمان متوقف شده است.
دوبرینت در نامهای به اشتفان اورز، وزیر دارایی ایالت برلین نوشته است: «وزارت کشور فدرال با هیچ برنامه پذیرش ایالتی جدید یا تمدید برنامههای موجود موافقت نخواهد کرد.»
با این تصمیم از سوی حکومت فدرال، مقرره ویژهای که تاکنون برای افرادی با بستگان در برلین امکان ورود شخصی را فراهم میکرد، عملا پایان یافته است. بر اساس این برنامه، بستگان ساکن برلین باید متعهد میشدند هزینههای بیمه درمانی و مراقبتی بستگان ورودی را بپردازند.
اشتفان اورز تاکید میکند که تعهد بستگان به پرداخت هزینهها کافی نیست: «حتی پرداخت حق بیمه توسط بستگان نیز برای جلوگیری از تحمیل هزینههای اضافی به بودجه ایالت برلین کفایت نمیکند.»
به گفته او، پس از گذشت پنج سال، تعهد بستگان به پرداخت هزینهها به پایان میرسد و در آن صورت، مالیاتدهندگان باید هزینهها را متقبل شوند.
اشتفان اورز تصریح کرد: «صرفنظر از نگرانیهای بودجهای، تمدید روند پذیرش ایالتی تنها با موافقت وزارت داخله کشور امکانپذیر است.»
این برنامه که در دوران حکومت ائتلافی حزب سوسیال دموکرات، سبزها و حزب چپ راهاندازی شده بود، از سال ۲۰۱۸ به بیش از ۴۰۰۰ نفر امکان ورود به برلین را داده بود.
حزب سوسیالدموکرات در کانگرس ایالتی خود خواستار ادامه این برنامه شده بود، و احزاب چپ و سبز نیز بهطور منظم خواستار تمدید آن بودند.
وزارت زراعت، آبیاری و مالداری طالبان اعلام کرد که براساس فرمان ملاهبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، ۳۰ ولسوالی جدید در ولایتهای مختلف افغانستان ایجاد شده است.
عبدالعلی عمری، رئیس استملاک و اسکان مجدد وزارت زراعت طالبان گفت این ولسوالیها به تشکیلات اداری ولایتهای بدخشان، لغمان، غور، فاریاب، بلخ، قندهار، نورستان و چند ولایت دیگر اضافه شدهاند.
وزارت زراعت طالبان روز دوشنبه در خبرنامهای این اقدام را یکی از دستاوردهای این گروه خوانده، اما درباره ضرورت ایجاد ولسوالیهای جدید توضیحی نداده است.
وزارت داخله طالبان در اواخر قوس سال ۱۴۰۱ پیشنهاد اضافه شدن ۲۷ ولسوالی در تشکیلات ۱۲ ولایت را به کمیسیون اداری این گروه ارائه کرده بود. کمیسیون اداری ریاستالوزرای طالبان در آن زمان پیشنهاد افزودن این ولسوالیها را پذیرفته بود.
اعتراضات و نگرانیهای مردم
برخی منتقدان میگویند که ایجاد ولسوالیهای جدید بهدست طالبان، بدون تایید حکومت مرکزی «مشروع» و تعیین اراضی مشخص صورت میگیرد. به باور منتقدان، ایجاد این ولسوالیها میتواند سبب نزاع و اختلافات بین مردم محل شود.
در همین حال، جمعی از باشندگان ولایت نورستان در روز سوم اسد در یک گردهمایی اعتراضی، مقامهای طالبان را به ایجاد اختلاف میان مردم این ولایت متهم کردند. معترضان گفتند که تصمیم طالبان برای ایجاد ولسوالی جدید در این ولایت، اتفاق و اتحاد اقوام نورستان را از بین برده است.
یکی از منتفذین ولسوالی وانتوایگل ولایت نورستان طالبان را به «فریبکاری، بیانصافی و نفاقافکنی میان اقوام» متهم کرد.
طالبان در ولایت سرپل در بخشی از ولسوالی کوهستانات، یک ولسوالی جدید به نام «الفتح» تشکیل داده است.
باشندگان محلی علت این درگیری را ایجاد ولسوالی جدید و اختلاف طالبان بر سر زمینی میدانند که در این ولسوالی واگذار شده بود.
از سوی دیگر، برخی منابع محلی در ولایات شمال و شمالشرق کشور میگویند که بسیاری از ولسوالیهای جدید در مناطق دارای «تنش قومی» یا منازعه بر سر زمین ایجاد شدهاند، و بیم آن میرود که این تصمیم تنشها را افزایش دهد.
برپایه دادههای اداره مستقل ارگانهای محلی حکومت سابق، افغانستان قبل از بازگشت طالبان دارای ۳۹۹ ولسوالی (شامل مرکز ولایتها) بود. طالبان اداره ارگانهای محلی را منحل کرده است.
یک کارمند سابق این اداره میگوید طالبان پس از بهدست گرفتن قدرت، بدون تصویب نهادهای قانونی یا بررسی کارشناسانه، این ولسوالیها را ایجاد کرده است.
مقامهای وزارت امور مهاجران طالبان میگویند که در روند توزیع کمکهای بینالمللی برای بازگشتکنندگان، شفافیت، توازن و عدالت رعایت نشده است.
کمکهای بینالمللی در افغانستان معمولاً بدون دخالت مستقیم طالبان توزیع میشود؛ زیرا بسیاری از سازمانهای امدادرسان به دلیل تحریمها، نگرانیهای حقوقبشری و محدودیتهای وضعشده از سوی طالبان، از همکاری مستقیم با نهادهای این گروه خودداری میکنند.
اما محمودالحق احدی، رییس برنامهریزی و پالیسی وزارت مهاجرین طالبان، با اشاره به وضعیت افغانهای اخراجشده از ایران و پاکستان گفته است که سازمانهای بینالمللی باید بهگونهای متوازن از تمام مناطق افغانستان حمایت کنند.
او که در نشستی با هیئت کمکهای بشردوستانه بریتانیا سخن میگفت، تأکید کرد که زمینه برای فعالیت نهادهای خارجی در سراسر افغانستان فراهم شده، اما بهگفته او، نحوه تخصیص منابع هنوز عادلانه نیست.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که نهادهای بینالمللی، از جمله سازمان ملل، بارها از محدودیتهایی که طالبان بر فعالیت نهادهای امدادرسان و حقوقبشری وضع کردهاند، بهشدت انتقاد کردهاند. بسیاری از این نهادها میگویند که شرایط جاری، مانع ارائه مؤثر کمک به نیازمندان بهویژه زنان شده است.
سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرد در دو هفته اخیر ماه جولای ۳۷۰ هزار مهاجر افغان، شامل زنان باردار، کودکان بیسرپرست، افراد دارای معلولیت و سالمندان از ایران بازگشتهاند.
این سازمان از جامعه جهانی خواست برای جلوگیری از بحران انسانی و حمایت از بازگشتکنندگان فورا کمکرسانی کنند.
این سازمان روز دوشنبه، ششم اسد در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که از نیمه دوم ماه جون ورود مهاجران از مرز اسلامقلعه به افغانستان شدت گرفته و خانوادهها در شرایط دشوار از ایران بازمیگردند.
مدیر منطقهای سازمان بینالمللی مهاجرت گفت: «در میان بازگشتکنندگان زنان باردار، کودکان جداافتاده از خانواده، افراد دارای معلولیت و سالمندان نیز حضور دارند. آنها خسته، هراسان و بهشدت آسیبپذیر هستند.»
او با اشاره به خدمات اضطراری ارائهشده در مرز افزود شمار بازگشتکنندگان رو به افزایش است و ظرفیت این سازمان در آستانه فروپاشی قرار دارد.
این نهاد وابسته به ملل متحد تاکید کرد که بدون حمایت فوری از مهاجران، این افراد پس از ترک مرز با مشکلات بیشتری روبهرو خواهند شد.
مدیر منطقهای این سازمان همچنین گفت: «ما هرچه در توان داریم انجام میدهیم، اما بهتنهایی قادر به پاسخگویی نیستیم. از جامعه جهانی میخواهیم کمک کند تا درهای کمکرسانی باز بماند.»
طبق آمار نهادهای بینالمللی، ایران طی دو ماه گذشته بیش از یک میلیون مهاجر افغان را اخراج کرده و این روند باوجود واکنشهای جهانی همچنان ادامه دارد.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی میگوید تاکنون برنامهای برای سفر رئیسجمهور به افغانستان ابلاغ نشده و سخنان مسعود پزشکیان صرفا تاکید بر ادامه سیاست همجواری با کابل بوده است.
او درباره به رسمیت شناختن طالبان گفت: «هر زمان به جمعبندی لازم برسیم، اعلام خواهیم کرد.»
این مقام وزارت خارجه ایران روز دوشنبه، ششم اسد در نشستی خبری به سوالات خبرنگاران پاسخ داد و درباره موضوع سفر مسعود پزشکیان به افغانستان گفت: «آنچه در رسانهها مطرح شد، شاید بهطور دقیق منعکس نشده باشد.»
او افزود که اگر شرایط و مقدمات لازم فراهم شود، امکان بررسی این سفر وجود دارد.
پیشتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در نشستی با مدیران وزارت خارجه ایران گفته بود که برای «گشودن صفحهای جدید در روابط» آماده است به افغانستان سفر کند.
اسماعیل بقایی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره به رسمیت شناختن حکومت طالبان گفت که این تصمیم به منافع کشورها مربوط است.
آقای بقایی درباره تصمیم ایران در این زمینه گفت: «ما با افغانستان تماسهای متعددی در زمینههای مختلف داریم و مصمم هستیم این روابط سازنده را ادامه دهیم. در مورد شناسایی نیز، هر زمان که به جمعبندی لازم برسیم، آن را اعلام میکنیم.»
روابط ایران با طالبان در حالی ادامه دارد که همزمان اخراج گسترده مهاجران افغان از ایران شدت گرفته و روزانه دهها هزار نفر بازگردانده میشوند. به گفته سازمان ملل این اقدام میتواند بحران انسانی تازهای در افغانستان رقم بزند.