بانک جهانی در گزارشی نوشت که با وجود بسته بودن مرز با پاکستان، صادرات افغانستان در ماه اکتبر ۱۳ درصد نسبت به ماه مشابه و ۳.۷ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت. طبق گزارش، صادرات افغانستان در این بازه زمانی به ۲۶۷ میلیون دالر رسید.
بانک جهانی دلیل افزایش را صادرات افغانستان به هند و اوزبیکستان عنوان کرده است.
در بخشی از این گزارش آمده است: «با وجود توقف تجارت با پاکستان به دلیل درگیریهای مرزی، صادرات با موفقیت به هند و اوزبیکستان انجام شد.»
به نوشته بانک جهانی، فصل اوج برداشت و تورم داخلی نسبتا پایین، رقابتپذیری را بیشتر تقویت کرد و به جبران ضررهای مسیر پاکستان کمک کرد.
گفته شده صادرات مواد غذایی در ماه اکتبر به ۲۳۸.۴ میلیون دالر رسید که ۸.۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و نشاندهنده تقاضای قوی منطقهای است.
در پی درگیریهای اخیر میان پاکستان و طالبان، اسلامآباد گذرگاهها را بست و در بیش از یک ماه گذشته تجارت و ترانزیت میان دو کشور متوقف شده است.
در مقابل، معاون اقتصادی طالبان واردات دارو از پاکستان را منع کرد و از تاجران خواست برای تجارت و ترانزیت راه بدیل جستجو کنند. در ادامه دستور عبدالغنی برادر، وزیر صنعت و تجارت طالبان برای گسترش روابط تجاری به ایران سفر کرد.
همزمان، طالبان از امضای تفاهمنامه با اوزبیکستان برای انتقال محصولاتی زراعتی افغانستان خبر داده است.
اداره طالبان روز شنبه یکم قوس اعلام کرد صادرات محصولات زراعتی و میوه تازه افغانستان از طریق بندر تجارتی حیرتان به اوزبیکستان و آسیای میانه آغاز شده است.
اتاق مشترک بازرگانی و صنعت پاکستان-افغانستان، پیشتر خواستار بازگشایی گذرگاهها و از سرگیری تجارت دوجانبه شد. این اتاق گفته تجارت دوجانبه سالانه ظرفیت بیش از ۵ میلیارد دالر را دارد، اما حجم تجارت بهدلیل اختلال مکرر در گذرگاهها، کمتر از یک میلیارد دالر کاهش یافته است.
بانک جهانی در قسمتی دیگر از گزارش خود، اقتصاد افغانستان را شکننده خوانده است. طبق گزارش، زلزله، خشکسالی، بازگشت مهاجران و اختلال در خدمات مخابراتی، سطح آسیبپذیری افغانستان را افزایش داده است.
او روز شنبه، اول قوس در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، شش دلیل برای ضرورت حمایت پاکستان از مخالفان غیرپشتون افغانستان مطرح کرد. جان اچکزی گفت کابل تحت نفوذ اپوزیسیون غیرپشتون تهدیدی برای پاکستان ایجاد نخواهد کرد.
به باور این مقام پیشین پاکستانی، مخالفان غیرپشتون افغانستان ادعاهای ملیگرایانه پشتونها را رد میکنند و به اصول دولت-ملتهای مدرن و احترام به مرزهای بینالمللی پایبند هستند.
او در این یادداشت تصاویر احمد مسعود رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان و یاسین ضیا رهبر جبهه آزادی جبهه آزادی را منتشر کرده است.
آقای اچکزی نوشت: «آنها آماده هستند تا به شبهنظامیان ضد پاکستان از جمله تحریک طالبان پاکستانی پناه ندهند.»
او نوشت «اپوزیسیون غیرپشتون از برنامههای ملیگرایانه پشتون، مانند مفهوم «لر او بر» که به دنبال ادعای سرزمینهایی مانند بلوچستان و خیبر پختونخوا به عنوان بخشی از میهن بزرگ پشتون است، حمایت نمیکند.»
وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان پاکستان به موارد دیگری چون نیاز حداقلی مخالفان غیرپشتون به حمایت نظامی پاکستان اشاره کرده است. او همچنین ایجاد یک منطقه حائل ۳۰ کیلومتری در مرز را برای جلوگیری از نفوذ و حملات مرزی ضروری دانسته است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روابط پاکستان و طالبان در ماههای اخیر پرتنش است و طالبان با فاصله گرفتن از اسلامآباد بهدنبال گسترش روابط خود با کشورهای منطقه از جمله هند، رقیب دیرینه پاکستان برآمده است.
اسلامآباد در ماه میزان امسال همچنین میزبان نشستی با حضور فعالان و گروههای سیاسی مخالف طالبان بود. نشستی که با واکنش تند طالبان مواجه شد و به تیرهتر شدن روابط این گروه با پاکستان انجامید.
به گفته طالبان، سفیر ایران در کابل گفته است که روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور رو به گسترش است و احتمال دارد در آینده نزدیک معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار ایران به افغانستان سفر کند.
علیرضا بیکدلی ابراز امیدواری کرده است که در جریان این سفر، موضوعاتی همچون تبادل نیروی کار، بهبود مدیریت بازار کار و تبادل تجربیات موفق در حوزه آموزشهای فنی و حرفهای مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.
هرچند آمار مشخصی از کارگران «غیرقانونی» افغان در ایران منتشر نشده است، اما پیشتر مالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ایران، اعلام کرد که ۹۲ درصد نیروی کار خارجی در ایران افغان هستند.
او گفت: «اگر بخواهیم وارد آمار نیروی کار غیررسمی شویم، این نسبت به مراتب بالاتر میرود و میتوان گفت که عملا نزدیک به صد درصد نیروی کار خارجی فعال در کشور، از اتباع افغانستان هستند.»
پس از خروج گسترده مهاجران افغان از ایران و کمبود شدید نیروی کار ارزان در بازارهای کار این کشور، جمهوری اسلامی اخیرا طرح صدور ۲۰۰ هزار ویزا برای کارگران افغان را روی دست گرفته است.
محمدرضا بهرامی، مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران اخیرا به کابل سفر کرد و گفت که جمهوری اسلامی ۲۰۰ هزار ویزا برای کارگران افغان اختصاص میدهد.
معاون وزارت کار ایران میگوید از اول میزان تا اوایل ماه عقرب، بیش از هزار و ۷۰۰ درخواست ویزا از سوی کارگران افغان ثبت شده و برای ۱۷۰ مورد نیز ویزا صادر شده است.
مقامات جمهوری اسلامی میگویند که صدور ویزای کار برای شهروندان خارجی به هدف ترمیم خلأ نیروی انسانی ناشی از خروج گسترده افغانها اجرایی میشود.
