«حدود ۱۳ هزار نفر» در افغانستان به ویروس اچ‌آی‌وی آلوده‌اند

قاسم خان، پسر نخست‌وزیر سابق پاکستان روز دوشنبه دهم قوس، در گفت‌وگو با رویترز با ابراز نگرانی درباره وضعیت سلامت پدرش گفت که آنها هفته‌هاست از وضعیت بی‌اطلاعند. او این وضعیت را «شکنجه روانی» توصیف کرد و گفت ماه‌هاست هیچ ارتباط مستقلی با پدرش تأیید نشده است.

به گفته او، با وجود درخواست‌های مکرر خانواده، پزشک شخصی عمران خان بیش از یک سال است اجازه نیافته است او را معاینه کند.

عمران خان، ۷۲ ساله و نخست‌وزیر پیشین پاکستان، از سال ۲۰۲۳ به‌دلیل چندین پرونده فساد در زندان به‌سر می‌برد و در مجموع به ۱۴ سال حبس محکوم شده است. او این اتهام‌ها را سیاسی می‌داند و می‌گوید پس از برکناری‌اش این پرونده‌ها برای حذف او از صحنه سیاسی ساخته شده‌اند.

مقامات پاکستانی از اظهار نظر در مورد وضعیت صحی آقای خان خودداری می‌کنند.

با این حال اما یک مقام زندان آدیاله که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفته عمران خان در «وضعیت صحی خوب» قرار دارد.

هم‌زمان، خانواده خان می‌گویند نبود اطلاعات و قطع تماس‌ها، نگرانی‌ها را درباره تلاش هدفمند برای دور نگه‌داشتن او از انظار عمومی افزایش داده است.

به شبکه‌های تلویزیونی نیز دستور داده شده نام و تصویر او را منتشر نکنند و تنها تصویر مبهمی از او در دادگاه در اینترنت در دسترس است.

قاسم خان با اشاره به «انزوای عمدی» پدرش گفت: «آن‌ها از او می‌ترسند. او محبوب‌ترین رهبر پاکستان است و می‌دانند که نمی‌توانند او را به‌صورت دموکراتیک شکست دهند.»

قاسم و برادرش سلیمان که با مادرشان، جمیما گلدسمیت، در لندن زندگی می‌کنند، گفته‌اند آخرین‌بار در نوامبر ۲۰۲۲ و پس از سوءقصد علیه عمران خان او را دیده‌اند.

قاسم می‌گوید: «پس از هفته‌ها سکوت کامل و نبود هیچ نشانه‌ای از زنده بودن او، آن خاطره معنای دیگری پیدا کرده است.» او پیش از این از جامعه بین‌المللی خواسته بود تا از دولت پاکستان بخواهد مدرکی دال بر زنده بودن بنیانگذار تحریک انصاف پاکستان ارائه دهد.

قاسم خان می‌گوید خانواده‌اش از راه‌های داخلی و بین‌المللی، از جمله نهادهای حقوق بشری، برای آگاه شدن از وضعیت عمران خان اقدام کرده‌اند. او تأکید کرد که این موضوع فقط یک اختلاف سیاسی نیست، بلکه یک وضعیت اضطراری حقوق بشری است و آن‌ها باید بدانند او در امنیت است.

بر مبنای خبرنامه‌ شرکت برشنا که روز دوشنبه، ۱۰ قوس منتشر شد، عبدالباری عمری گفته است که سطح سرمایه‌گذاری در بخش توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر در افغانستان بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.

او شرکت‌های ایرانی را برای سرمایه‌گذاری در این عرصه تشویق کرد.

در همین‌حال، آقای بیکدلی با اشاره به پیوند تمدنی و فرهنگی دیرینه میان افغانستان و ایران گفت که همکاری بین این دو کشور در زمینه‌های تجاری و اقتصادی باید گسترش یابد.

برنامه توسعه سازمان ملل در اواسط ماه جوزای امسال اعلام کرد که حدود ۹۷ درصد مردم افغانستان به دلیل دهه‌ها جنگ و کمبود سرمایه‌ٰگذاری زیرساختی با فقر انرژی و کمبود برق مواجهند.

بیشتر بخوانید: سازمان ملل: ۹۷ درصد مردم افغانستان مشکل برق دارند

هرچند افغانستان یکی از ناامن‌ترین کشورهای جهان از نظر انرژی است، اما به گفته سازمان ملل، ظرفیت‌ها‌ بزرگی در این کشور برای گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر وجود دارد.

با ظرفیت تخمینی ۲۲۲ گیگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی و ۶۷ گیگاوات ظرفیت انرژی بادی، افغانستان می‌تواند به طور پایدار نیازهای رو به رشد انرژی خود را برآورده کند.

مستغفر گربز، سخنگوی والی طالبان در خوست از مردم خواسته است که از آوردن موبایل‌های هوشمند، دوربین و سلاح به محل اجرای حکم خودداری کنند.

طالبان در مورد جزئیات پرونده فردی که قرار است اعدام شود، اطلاعاتی ارائه نکرده‌ و تنها اشاره کرده‌ که این پرونده مربوط به «رویدادی دردناک» در ولسوالی‌های علیشیر و تریزی است.

در صورت اجرای این حکم، این دوازدهمین اعدام علنی خواهد بود که طالبان پس از قدرت‌گیری در افغانستان انجام می‌دهند. پیش از این، ۱۱ نفر دیگر در ولایت‌های فراه، لغمان، غزنی، جوزجان، بادغیس و نیمروز و در حضور صدها تماشاگر اعدام شده بودند.

در پی اعدام چهار نفر توسط طالبان در فراه، بادغیس و نیمروز، دفتر نمایندگی سازمان ملل (یوناما) گفت که این اقدام ناقض حق بنیادین زندگی است.

یوناما از طالبان خواست فورا مجازات اعدام در افغانستان را متوقف کند.

سپس وزارت خارجه طالبان گفت که درخواست یوناما برای لغو مجازات اعدام «جسارت بر احکام شرعی، غیرمسئولانه و تحمل ناپذیر» است. این وزارت گفت که اجرای حکم اعدام بخش غیرقابل‌انکار شریعت اسلامی است و از یوناما خواست در آینده از چنین انتقادهای خودداری کند.

اعدام این افراد توسط طالبان واکنش‌های بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی و برخی از کشورها را برانگیخت.

روزنامه دان روز دوشنبه، ۱۰ قوس، در گزارش تحلیلی به قلم وقار احمد، استاد پیشین دانشگاه فیصل‌آباد و خالد واتو، متخصص توسعه و کشاورزی، نوشته است که افغانستان بزرگترین بازار سبزیجات به‌ویژه کچالو را در پاکستان تشکیل می‌دهد.

بزرگترین محصول سبزیجات پاکستان از منظر کشت و حجم تولید که شامل بیش از یک میلیون جریب زمین است، کچالو است که هرساله مازاد قابل توجهی برای صادرات ایجاد می‌کند. چنانچه بر مبنای آمار کمیسیون بین‌المللی تجارت، پاکستان در سال ۲۰۲۴ بیش از ۷۳۶ تُن کچالو به ارزش ۱۳۸ میلیون دالر صادر کرد، از این میان ۴۲ درصد به افغانستان صادر شده است.

به‌گفته کارشناسان، چنین وابستگی گسترده به بازار «ناپایدار» افغانستان، یک ضعف ساختاری مزمن را آشکار می‌کند. آنان می‌گویند که بقای کشاورزان کچالو کار، به‌طور حیاتی به بازگشایی مرز افغانستان وابسته است زیرا بخش کشاورزی سنتی پاکستان توان یافتن بازارهای جدید را ندارد.

این کارشناسان هشدار داده‌اند که چنین سیاست‌های اقتصادی نادرست، دامنه محصولات و بازارهای صادراتی پاکستان را محدود کرده و به‌دلیل سقوط شدید حجم صادرات کچالو، با یک بحران جدی مواجه شده است.

پیش از این نیز، معاون رئیس اتحادیه میوه‌جات و سبزیجات پاکستان گفت که قیمت میوه‌جات و سبزیجات در پاکستان به‌ویژه در ایالت‌های پنجاب و خیبر پختونخوا به‌سرعت افزایش یافته زیرا «پاکستان بادنجان رومی، پیاز، میوه‌جات و انواع خشکبار را از طریق مرزها از افغانستان وارد می‌کرد، اما به‌دلیل بسته شدن مرزها، قیمت‌ این کالاها افزایش یافته است.»

به گفته آنان، هیچ چشم‌انداز واقعی برای ورود پاکستان به بازارهای جدید در سال جاری وجود ندارد و مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ دوباره تکرار خواهد شد، که این امر قیمت‌ها را پایین نگه داشته و کشاورزان را با زیان‌های عمیق‌تری روبه‌رو می‌کند.

کارشناسان می‌گویند هرچند بازگشایی احتمالی مرز ممکن است امسال یک تنفس کوتاه‌مدت برای کشاورزان فراهم کند، اما ثبات بلندمدت این بخش مستلزم مداخلات استراتژیک و برنامه‌ریزی‌شده‌ دولت است.

دفتر مطبوعاتی ریاست‌جمهوری تاجیکستان می‌گوید که امامعلی رحمان «اقدامات غیرقانونی و تحریک‌آمیز شهروندان افغانستان را قویا محکوم کرده و دستور داده است که اقدامات مؤثر برای حل مشکل و جلوگیری از تکرار چنین حوادثی انجام شود.»

مقامات تاجیکستان پیش‌تر درباره قاچاقچیان موادمخدر و معدن‌کاران غیرقانونی طلا که در طول مرزهای دورافتاده افغانستان فعالیت می‌کنند، هشدار داده بودند.

وزارت خارجه تاجیکستان پیشتر اعلام کرد که در نتیجه یک حمله از خاک افغانستان بر محل کار کارکنان شرکت استخراج طلای «شاهین اس‌ام» در منطقه مرزی ولایت ختلان، سه شهروند چین کشته شده‌اند.

این وزارت گفت این حمله شب گذشته از قلمرو افغانستان بر قرارگاه کارکنان این شرکت در ناحیه شمس‌الدین شاهین صورت گرفته و این حمله کار «گروه‌های جنایتکار » در افغانستان خوانده است.

پیشتر هم منابع محلی در بدخشان به افغانستان اینترنشنال گفتند شام یکشنبه، ۹ قوس از روستای رضوی ولسوالی مایمی بدخشان، به دو شهروند چین در منطقه مرزی شادک تاجیکستان حمله شده است. به گفته منابع، در این حمله ظاهراً نیروهای سرحدی طالبان که از دیگر مناطق در مایمی آمده بودند، دست داشته‌اند.