صندوق توسعه سازمان ملل در روز جهانی ایدز، ۱۰ قوس اعلام کرده است که حدود ۱۳ هزار نفر در سراسر افغانستان به ویروس اچآیوی آلودهاند. بر مبنای این آمار، در سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۳۰ هزار نفر در جهان در اثر بیماری ایدز جان باختهاند و بیش از ۱.۳ میلیون مورد جدید ابتلا ثبت شده است.
یافتههای صندوق توسعه سازمان ملل نشان میدهد که کمتر از یکدرصد جمعیت افغانستان نیز به این بیماری ویروس آلودهاند و شیوع آن در بین معتادان به مواد مخدر، زندانیان، کارگران جنسی و شریکان آن بیشتر از طیفهای دیگر است.
سازمان ملل میگوید افراد مبتلا به ایدز در صورت دریافت درمان مناسب میتوانند زندگی طولانی و عادی داشته باشند.
صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا سازمان ملل در ۳۴ ولایت افغانستان فعال بوده و با فراهمسازی خدمات ضروری صحی در نجات جان بیماران کمک میکند.
در چارچوب این برنامه، تاکنون بیش از ۷ هزار ۵۰۰ نفر معتاد به مواد مخدر و بیش از ۱۰ هزار زندانی از طریق خدمات پیشگیری ایدز، روشهای حفاظت از خود را فرا گرفتند.
در مجموع در چارچوب صندوق جهانی مبارزه با ایدز، توبرکلوز و مالاریا سازمان ملل، در سال ۲۰۲۴، بیش از ۲ میلیون نفر از خدمات مقابله با ایدز، توبرکلوز و مالاریا بهرهمند شدند.
روزنامه دان روز دوشنبه، ۱۰ قوس، در گزارش تحلیلی به قلم وقار احمد، استاد پیشین دانشگاه فیصلآباد و خالد واتو، متخصص توسعه و کشاورزی، نوشته است که افغانستان بزرگترین بازار سبزیجات بهویژه کچالو را در پاکستان تشکیل میدهد.
بزرگترین محصول سبزیجات پاکستان از منظر کشت و حجم تولید که شامل بیش از یک میلیون جریب زمین است، کچالو است که هرساله مازاد قابل توجهی برای صادرات ایجاد میکند. چنانچه بر مبنای آمار کمیسیون بینالمللی تجارت، پاکستان در سال ۲۰۲۴ بیش از ۷۳۶ تُن کچالو به ارزش ۱۳۸ میلیون دالر صادر کرد، از این میان ۴۲ درصد به افغانستان صادر شده است.
بهگفته کارشناسان، چنین وابستگی گسترده به بازار «ناپایدار» افغانستان، یک ضعف ساختاری مزمن را آشکار میکند. آنان میگویند که بقای کشاورزان کچالو کار، بهطور حیاتی به بازگشایی مرز افغانستان وابسته است زیرا بخش کشاورزی سنتی پاکستان توان یافتن بازارهای جدید را ندارد.
این کارشناسان هشدار دادهاند که چنین سیاستهای اقتصادی نادرست، دامنه محصولات و بازارهای صادراتی پاکستان را محدود کرده و بهدلیل سقوط شدید حجم صادرات کچالو، با یک بحران جدی مواجه شده است.
پیش از این نیز، معاون رئیس اتحادیه میوهجات و سبزیجات پاکستان گفت که قیمت میوهجات و سبزیجات در پاکستان بهویژه در ایالتهای پنجاب و خیبر پختونخوا بهسرعت افزایش یافته زیرا «پاکستان بادنجان رومی، پیاز، میوهجات و انواع خشکبار را از طریق مرزها از افغانستان وارد میکرد، اما بهدلیل بسته شدن مرزها، قیمت این کالاها افزایش یافته است.»
به گفته آنان، هیچ چشمانداز واقعی برای ورود پاکستان به بازارهای جدید در سال جاری وجود ندارد و مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ دوباره تکرار خواهد شد، که این امر قیمتها را پایین نگه داشته و کشاورزان را با زیانهای عمیقتری روبهرو میکند.
کارشناسان میگویند هرچند بازگشایی احتمالی مرز ممکن است امسال یک تنفس کوتاهمدت برای کشاورزان فراهم کند، اما ثبات بلندمدت این بخش مستلزم مداخلات استراتژیک و برنامهریزیشده دولت است.
