القاعده درباره انتقال رهبری خود به افغانستان رایزنی کرده است

قزاقستان در این مدت ۵.۸ میلیون تن غله به کشورهای مختلف صادر کرده است که در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته، افزایشی حدود یک میلیون تن را نشان می‌دهد.

صادرات غلات این کشور به افغانستان در همین بازه زمانی ۱.۹ برابر افزایش یافته است. این در حالیست که روابط تجاری افغانستان و پاکستان در وضعیت تعلیق قرار دارد و طالبان به‌دنبال یافتن راه‌های بدیل برای تجارت بوده است.

در حال حاضر، بخش عمده غلات مورد نیاز افغانستان از کشورهای آسیای مرکزی به‌ویژه قزاقستان تامین می‌شود. پس از بروز اختلال در مسیرهای تجاری و ترانزیتی با پاکستان، میزان واردات افغانستان از آسیای مرکزی به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است.

دیده‌بان حقوق بشر در این گزارش وضعیت حقوق زنان و دختران، مجازات‌های بدنی، وضعیت افراد با هویت‌های جنسی و جنسیتی، حملات به رسانه‌ها و جامعه مدنی، وضعیت اقلیت‌ها، بحران‌ اقتصادی و انسانی و روند عدالت و پاسخگویی را بررسی کرده است.

وضعیت زنان و دختران

در گزارش این سازمان آمده است که طالبان در سال ۲۰۲۵ با حفظ ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت‌های بیشتری بر آزادی بیان زنان اعمال کرده است. طبق این گزارش امر به معروف طالبان حتی شنیده شدن صدای زنان در تلاوت قرآن در اماکن عمومی را نیز ممنوع کرده است.

این گزارش با اشاره به ممنوعیت آموزش کتاب‌های نوشته‌شده توسط زنان در دانشگاه‌ها در ماه سپتامبر افزوده که طالبان با وضع قوانین سخت‌گیرانه درباره پوشش و رفتار، کمیته‌هایی را برای نظارت بر فضاهای عمومی تشکیل داده‌اند.

مجازات بدنی و ناپدیدسازی‌ افراد

دیده‌بان حقوق بشر نوشته است که طالبان در سال گذشته دست‌کم چهار مرد را در نیمروز، بادغیس و فراه اعدام کرده است. این سازمان با استناد بر گزارش یوناما نوشته است که در این مدت ۴۱۴ نفر به‌شمول ۸۳ زن پیش چشم مردم شلاق خورده‌اند.

در این گزارش همچنین به ۳۱ مورد بازداشت و حبس خودسرانه و هشت ادعای شکنجه و بدرفتاری با مقام‌های پیشین دولتی و اعضای سابق نیروهای امنیتی اشاره کرده است.

گرایش جنسی و هویت جنسیتی

به گفته دیده‌بان حقوق بشر افراد ال‌جی‌بی‌تی در افغانستان در سال ۲۰۲۵ با آزار سیستماتیک روبرو بودند و طالبان این افراد را هدف بازداشت و سواستفاده قرار داده‌اند.

حملات به رسانه‌ها، جامعه مدنی و اقلیت‌ها

طبق این گزارش طالبان در سال ۲۰۲۵ به محدودسازی رسانه‌ها ادامه داده و خبرنگاران و منتقدان را به‌گونه خودسرانه بازداشت کرده‌ است. این سازمان به ممنوعیت پخش برنامه‌های سیاسی و ممنوعیت گزارش‌دهی درباره نقض حقوق بشر اشاره کرده است.

به گفته دیده‌بان حقوق بشر، فعالان، دانشگاهیان، نویسندگان و هنرمندان هدف طالبان بودند و در معرض خطر جدی بازداشت و بدرفتاری قرار دارند. در این گزارش همچنین به چندین مورد بازداشت‌های خودسرانه اشاره شده است.

در گزارش آمده است که طالبان با استفاده از خشونت فیزیکی و تهدید به مرگ، حدود ۵۰ عضو جامعه اسماعیلی در بدخشان را وادار به تغییر مذهب به تسنن کردند و فشار بر جوامع هزاره‌ها و دیگر اقلیت‌ها همچنان ادامه داشته است.

بحران اقتصادی و انسانی

در این گزارش آمده که بحران اقتصادی و انسانی افغانستان در سال ۲۰۲۵ به‌دنبال کاهش شدید کمک‌های خارجی، محدودیت‌های طالبان و اخراج اجباری گسترده مهاجران از ایران و پاکستان تشدید شد.

طبق این گزارش سال گذشته میلادی بیش از ۲۲ میلیون نفر با ناامنی غذایی مواجه شدند، بیش از ۴۰۰ مرکز درمانی به‌دلیل کمبود بودجه تعطیل شد و میلیون‌ها نفر دچار سوءتغذیه شدند و به کمک‌های فوری بشردوستانه نیاز داشتند.

بازگشت مهاجران

در بخش مهاجران، این گزارش تاکید می‌کند که در سال ۲۰۲۵ بیش از دو میلیون افغان به‌گونه اجباری از ایران و پاکستان اخراج شدند. به گفته دیدبان حقوق بشر بسیاری از اخراج‌شدگان پس از بازگشت با خطر بازداشت، شکنجه و بدرفتاری مواجه شده‌اند.

این سازمان گفت توقف برنامه‌های اسکان مجدد در امریکا، بریتانیا، آلمان، کانادا و دیگر کشورها، هزاران پناهجوی افغان را در وضعیت بلاتکلیف و ناامنی رها کرده است.

حملات علیه غیرنظامیان

دیده‌بان حقوق بشر به درگیری‌های فرامرزی میان طالبان و نیروهای پاکستانی اشاره کرده و گفته است که این درگیری‌ها و حملات هوایی پاکستان در سال گذشته موجب کشته و زخمی‌شدن غیرنظامیان از جمله کودکان در شرق افغانستان شده است.

طبق این گزارش، گروه داعش نیز مسئولیت چندین حمله مرگبار علیه غیرنظامیان را بر عهده گرفته که از یکی از آن‌ها حمله انتحاری به یک بانک در ولایت قندوز بوده است.

عدالت و پاسخگویی در افغانستان

دیده‌بان حقوق بشر همچنین گفته است که در سال ۲۰۲۵ شورای حقوق بشر سازمان ملل سازوکار مستقل بین‌المللی پاسخگویی برای افغانستان را ایجاد کرد، دیوان کیفری بین‌المللی برای رهبران ارشد طالبان به اتهام جنایت علیه بشریت حکم جلب صادر کرد.

طبق این گزارش ماموریت یوناما در سال گذشته تمدید شد، تحقیقات قضایی در کشورهایی مانند بریتانیا درباره جنایات نیروهای نظامی ادامه یافت و تلاش‌های بین‌المللی برای پیگیری تبعیض سیستماتیک علیه زنان افغانستان در نهادهای قضایی بین‌المللی افزایش پیدا کرد.

به گفته وی، در گذشته توقف طولانی مدت و فراهم نبودن زیرساخت‌های لازم و امکانات رفاهی مورد نیاز در افغانستان، همواره منجر به شکایت رانندگان ایرانی شده بود.

به گزارش رسانه‌های داخل ایران، او درباره کاهش زمان توقف کامیون‌های ایرانی در افغانستان گفت تعامل با اداره طالبان، «دستاورد‌های خوبی را به همراه داشته که جای تقدیر دارد.»

حسین جمشیدی می‌گوید رسیدن به میزان تردد روزانه دو هزار کامیون ایرانی و خارجی در دو گمرک اسلام‌قلعه و دوغارون، یکی از مهمترین اهداف طالبان و جمهوری اسلامی است.

او تاکید کرده که باید برای رسیدن به این رقم از تردد، از همه ظرفیت‌های دو کشور استفاده شود.

براساس ارزیابی سازمان ملل، آلودگی زمین‌ها به مواد انفجاری باعث محدودیت دسترسی مردم به زمین‌های کشاورزی، منابع آبی، مناطق مسکونی و به‌ویژه مراتع شده است.

در این گزارش آمده است که بیش از یک هزار و ۶۹ کیلومتر مربع از خاک افغانستان هنوز به مهمات انفجاری آلوده است.

سازمان ملل می‌گوید تنها مراتع حدود ۷۵۶ کیلومتر مربع از اراضی آلوده را تشکیل می‌دهند که این موضوع معیشت خانواده‌های وابسته به دامداری و کشاورزی را به‌شدت تهدید می‌کند.

براساس خبرنامه این سازمان وابسته به ملل متحد کودکان بیشترین قربانیان ماین‌ها و مهمات منفجرنشده هستند و حدود ۸۰ درصد تلفات را تشکیل می‌دهند.

کودکان اغلب هنگام بازی و در نتیجه تماس با این مواد انفجاری زخمی می‌شوند یا جان خود را از دست می‌دهند.

بر بنیاد این آمار، آلودگی مهمات انفجاری دسترسی به بیش از ۱۲۰ کیلومتر مربع زمین‌های زراعتی و بیش از ۱۵۵ کیلومتر مربع مناطق مسکونی و تأسیسات عامه را نیز محدود کرده است.

سازمان ملل هشدار داده که آلودگی گسترده به ماین‌ها و سایر مهمات انفجاری همچنان یکی از جدی‌ترین چالش‌های انسانی در افغانستان به‌شمار می‌رود و پیامدهای مستقیم اقتصادی و غذایی برای جوامع محلی در پی دارد.

همچنان گزارش نشان می‌دهد که حدود دو میلیون و هفتصد هزار نفر در فاصله یک کیلومتری از مناطق آلوده به مهمات انفجاری زندگی می‌کنند. بر اساس این آمار، ۱۵۶۵ اجتماع محلی و ۲۵۸ ولسوالی از این تهدید متأثر هستند.

طبق این بررسی، صدها مرکز آموزشی و صحی در نزدیکی این مناطق قرار دارند که امنیت کودکان و دسترسی مردم به خدمات اساسی را با خطر مواجه ساخته است.

در همین حال این نهاد در گزارش خود بر اهمیت آگاهی‌دهی عمومی تأکید کرده و آن را یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش تلفات غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان، دانسته است.

اداره مبارزه با حوادث تحت کنترول طالبان نیز اعلام کرده است که افغانستان هنوز هم یکی از کشورهایی است که بخش‌های گسترده‌ای از آن به ماین‌ها و مواد انفجاری ناشناخته آلوده باقی مانده است.
طبق آمار طالبان، در طول یک سال گذشته حدود ۵۸ کیلومتر از مناطق آلوده به ماین و مواد انفجاری پاک‌سازی شده است.

اداره مبارزه با حوادث تحت کنترول طالبان می‌گوید در همین مدت ۲۴ هزار و ۷۲۰ ماین و مواد منفجره مختلف کشف و خنثی شده‌اند.
این اداره همچنین اعلام کرده است که در طول سال گذشته ۱۹۳ حادثه انفجار ماین ثبت شده است.

در این حوادث ۸۷ نفر کشته و ۳۳۳ تن زخمی شده‌اند.

سخنگوی این اداره افزود که در حال حاضر ۱۵۵ تیم پاک‌سازی ماین تحت پوشش این اداره فعالیت می‌کنند.

او گفت بیش از ۲ میلیون و ۱۲۶ هزار نفر در زمینه آگاهی‌بخشی و آموزش در خصوص خطرات ماین و مواد منفجره ناشناخته تحت پوشش قرار گرفته‌اند.

ضیااحمد تکل، رئیس اطلاعات و روابط عامه وزارت خارجه طالبان چهارشنبه، ۱۵ دلو نوشت در این نشست نمایندگان دفترهای سازمان ملل در کابل، اتحادیه اروپا، سازمان همکاری اسلامی، سفیران و دیپلومات‌ها و شماری از کارشناسان به‌طور حضوری و آنلاین شرکت داشتند.

نمایندگان طالبان در این نشست مدعی شده‌اند که کشت خشخاش در افغانستان «تقریبا به صفر» رسیده است. آنها همچنین پیشنهادهایی را درباره معیشت بدیل، تداوی معتادان و دیگی چالش‌های موجود در برابر مبارزه با مواد مخدر در افغانستان ارائه داده‌اند.

به گزارش طالبان، نمایندگان بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی و کشورها در این نشست از کمک برای مبارزه با مواد مخدر در افغانستان اطمینان داده‌اند. آنها خاطرنشان کرده‌اند که باید زمینه معیشت بدیل برای کشاورزان فراهم شود و اقدامات موثری برای درمان و ادغام دوباره معتادان مواد مخدر روی دست گرفته شود.

نمایندگان طالبان در این نشست تاکید کرده‌اند که مبارزه با مواد مخدر در افغانستان به نفع منطقه و جهان است. بنابراین امر مبارزه با مواد مخدر در کشور مستلزم سرمایه‌گذاری، همکاری و هماهنگی مشترک و اعتماد متقابل است. طالبان همچنین ادعا کردند که نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی و کشورها از کاهش کشت خشخاش در افغانستان قدردانی کرده‌اند.

هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان یک سال پس از به قدرت رسیدن این گروه در افغانستان، طی فرمانی کشت و تولید مواد مخدر را ممنوع اعلام کرد. اما بر بنیاد گزارش‌ها، کشت و تولید مواد مخدر همچنان در برخی مناطق ادامه دارد.