دادههای بانک دولتی پاکستان نشان میدهد که تجارت این کشور با افغانستان در هفت ماه گذشته حدود ۵۹.۰۷ درصد کاهش یافته و به ۲۲۸ میلیون و ۹۶ هزار دالر رسیده است. این رقم در مدت مشابه سال قبل ۵۵۹ میلیون و ۵۲ هزار دالر بود.
طبق این گزارش، واردات از افغانستان نیز در فاصله زمانی جولای ۲۰۲۵ تا ماه جنوری ۲۰۲۶ نیز ۵۸.۱۸ درصد کاهش یافته و به ۶ میلیون و ۳۶ هزار دالر در مقایسه با ۱۵ میلیون و ۲۱ هزار در زمان مشابه سال پیش از آن، رسیده است.
کاهش تجارت با افغانستان یکی از بزرگترین عوامل افت صادرات منطقهای پاکستان عنوان شده است.
پس از درگیریها میان نیروهای پاکستانی و طالبان در یازدهم اکتبر ۲۰۲۵، پاکستان هشت نقطه مرزی با افغانستان را مسدود کرد.
بسته شدن گذرگاههای مرزی در پی تنشهای امنیتی، روند انتقال کالا و رفتوآمد تجاری را به شدت محدود ساخته است.
بر اساس گزارشها، صادرکنندگان پاکستانی و بازرگانان افغان به دلیل بسته ماندن گذرگاهها، ماهانه میلیونها دالر ضرر متحمل میشوند.
این وضعیت نه تنها بر تجارت دوجانبه بلکه بر زنجیره تأمین و فعالیتهای اقتصادی مناطق مرزی نیز تأثیر منفی گذاشته است.
وزارت امور خارجه پاکستان بارها اعلام کرده است که گذرگاههای مرزی تا زمانی که طالبان تضمینهای معتبر و کتبی برای جلوگیری از حملات شبهنظامیان و اقدام عملی علیه گروه تحریک طالبان پاکستان ارائه نکند، بسته خواهند ماند.
تداوم این وضعیت، نگرانیها درباره افزایش خسارات اقتصادی و تشدید فشار بر بازرگانان و ساکنان مناطق مرزی دو کشور را افزایش داده است.
خانوادههای افغان که پس از اسد ۱۴۰۰ از نقض حقوق بشر در افغانستان گریختند، میگویند در شرایطی بسیار دشوار در گوشه دورافتادهای از دنیا فراموش شدهاند.
در اردوگاههای دورافتادهای مانند اردوگاه پناهجویان کاکوما، پناهجویان افغان با چالشهای جدی روزمره روبهرو هستند.
به گفته پناهجویان دسترسی به غذا، آب آشامیدنی سالم، خدمات درمانی و آموزش محدود است. فرصتهای شغلی تقریبا وجود ندارد و خانوادهها به کمکهای بشردوستانهای وابستهاند که اغلب کافی نیست. خانوادههای پناهجو میگویند بسیاری از کودکان بدون آموزش مناسب بزرگ میشوند و جوانان امیدی به آیندهای امن ندارند.
یک پناهجو روز سهشنبه از اردوگاه کاکوما به افغانستان اینترنشنال گفت گروههای ناشناس پناهجویان را لتوکوب میکنند و موبایلهای همراه آنان را میدزدند.
در ویدیوهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده وضعیت ناگوار برخی از خیمههای پناهجویان دیده میشود.
پناهجویان افغان بعد از سقوط کابل به دست طالبان در اسد ۱۴۰۰ عمدتا با دریافت ویزاهای سیاحتی وارد کنیا شدند و سپس در سازمان ملل درخواست پناهندگی دادند.
یک نیروی امنیتی سابق افغانستان از کنیا گفت که آژانس سازمان ملل توجهی به امنیت و نیازهای پناهجویان ندارد. به گفته او گروههای جنایتکار شبانه به خیمههای پناهجویان حمله میکنند و یا روزانه راه آنان را میگیرند و داراییهایشان را میدزدند.
به گفته او فشار روانی بر پناهجویان بسیار سنگین است. آنان پس از فرار از خشونت در افغانستان، اکنون با بلاتکلیفی، انتظارهای طولانی برای اسکان مجدد و نبود اطلاعات روشن درباره آینده خود دستوپنجه نرم میکنند. بسیاری از خانوادهها نگراناند که جامعه جهانی آنان را فراموش کند.
اردوگاه پناهجویان کاکوما یکی از بزرگترین اردوگاههای پناهجویان در افریقا است که در شمالغرب کنیا، در استان ترکانا واقع شده است.
این اردوگاه در سال ۱۹۹۲ تأسیس شد و میزبان هزاران پناهجو از کشورهای مختلف مانند سودان، سومالی، اتیوپی و افغانستان بوده است که بهدلیل جنگ، نقض حقوق بشر و خشونت مجبور به ترک خانه و کاشانه خود شدهاند.
پناهجویان این اردوگاه از سازمان ملل متحد، نهادهای بشردوستانه و کشورهای کمککننده میخواهند که فورا شرایط پناهجویان افغان در افریقا را بررسی کنند. آنان افزایش کمکهای انسانی، روندهای سریعتر و عادلانهتر اسکان مجدد، دسترسی به آموزش و برنامههای معیشتی، و تقویت سازوکارهای حمایتی را ضروری میخوانند.
