برنامه اسکان بشر سازمان ملل میگوید که از بدو حاکمیت طالبان، تقریبا همه راههایی که قبلا برای توانمندسازی زنان و دختران وجود داشت، از میان برداشته شدهاند.
به نقل از سازمان ملل، زنان و دخترانی که بهویژه در سکونتگاههای غیررسمی شهری زندگی میکنند، با آسیبپذیریهای خاص از جمله ناامن بودن فضاهای عمومی، دسترسی محدود به خدمات آب، بهداشت و حفظ صحت، و کاهش فرصتهای معیشتی مواجهاند؛ چالشهایی که نابرابریهای جنسیتی را تشدید میکند.
برنامه اسکان بشر سازمان ملل با اشاره به زنان سرپرستی که عمدتا در سکونتگاههای غیررسمی زندگی میکنند، گفته است که آنان با چالشهای چندلایهیی از جمله نبود درآمد، امنیت مسکن و دسترسی به خدمات مواجهاند.
این چالشهای چندگانه موجب انزوای بیشتر زنان و تشدید وابستگی آنان به کمکهای بیرونی شده است.
سازمان ملل همچنین تصریح کرده است که بازارهای کار در شهرهای افغانستان عمدتا برای زنان تا حد زیادی غیرقابل دسترس است و این چالش چهره فقر را در شهرهای افغانستان بیش از پیش نمایان کرده است.
سازمان ملل میافزاید که سکونتگاههای غیررسمی شهری با ناامنی گسترده در مالکیت زمین و مسکن مواجهاند؛ موضوعی که پیامدهای جدی برای زنان دارد. خانوادههایی که توسط زنان سرپرستی میشوند و بیوهها کمترین احتمال را دارند که اسناد قانونی یا شناسایی رسمی برای زمین و مسکن خود داشته باشند.
کمبود خدمات اساسی شهری فشار نامتناسبی را بر زنان و دختران تحمیل میکند؛ زنانی که اغلب مجبورند در محیطهای ناامن و مسافتهای طولانی حرکت کنند تا به امکانات عمومی ضروری مانند منابع آب دسترسی پیدا کنند.
وضعیت نامناسب جادهها نیز دسترسی به مکاتب، بازارها و مراکز صحی را محدود ساخته و انزوای زنان در فضاهای شهری را تشدید کرده است.
افزون بر آن، به گفته سازمان ملل، زیرساختهای شهری نیز که با حساسیت جنسیتی طراحی نشدهاند عملا آزادی رفتوآمد و مشارکت زنان در زندگی شهری را محدود و بهطور مستقیم به افزایش خطر خشونت مبتنی بر جنسیت کمک میکند.
روشنایی ضعیف، مسیرهای ناامن، تراکم جمعیت و مشکلات مربوط به ناامنی مالکیت زمین در کنار هم، محیطهایی ایجاد میکنند که در آن امنیت زنان و دختران بهطور خاص به خطر میافتد.
این سازمان هشدار داده است که دختران نوجوان در مناطق شهری با خطرات چندگانه از جمله فقر و ازدواج زودهنگام، و همچنین محدودیتها و خطرات در فضاهای عمومی روبهرو هستند.
افزون بر آن، بهگفته این سازمان خطرات خشونت جنسیتی در سکونتگاههای غیررسمی بهویژه شدید است و هنجارهای جنسیتی را تقویت کرده و محدودیتهای بیشتر بر رفتوآمد زنان و مشارکت آنان در زندگی عمومی را تحمیل میکند.
بهگفته سازمان ملل، زنان بهطور فزاینده و سیستماتیک از روندهای تصمیمگیری در سطح محلات شهری کنار گذاشته میشوند؛ هم به دلیل محدودیتهای رسمی و هم به دلیل هنجارهای اجتماعی ریشهدار. سازمان ملل گفته است که هرگاه زنان بهطور معنادار در برنامهریزی سکونتگاهها، نقشهبرداری و تعیین اولویتها مشارکت داشته باشند، نابرابریهای جنسیتی ناشی از آن کاهش خواهد یافت.
