نخست‌وزیر سابق پشتون‌تبار پاکستان: استاد محقق انسان معقولی ‌است

رئیس‌جمهور پیشین افغانستان در این مصاحبه بر برابری شهروندان در حق تعیین سرنوشت و سهم‌گیری همه مردم در آینده کشور تاکید کرده است.

او در پاسخ به این پرسش که چرا مقاومتی در برابر طالبان شکل نمی‌گیرد گفت: «هیچ‌کس نمی‌خواهد افغانستان بار دیگر به هرج‌ومرج فرو رود اما افغان‌ها قطعا آموزش دختران، حقوق زنان و حکومتی مبتنی بر اراده مردم را می‌خواهند.»

حامد کرزی با تایید وجود اختلافات داخلی در میان طالبان گفت در هر حکومتی چنین اختلافاتی ممکن است وجود داشته باشد. او افزود افغانستان به رشد اقتصادی نیاز دارد اما دستیابی به این هدف مستلزم مشارکت همگانی و تشکیل حکومتی باثبات است.

رئیس‌جمهور پیشین افغانستان با تاکید بر «گفت‌وگوهای بین‌الافغانی» افزود این کشور زمانی می‌تواند پیشرفت کند که طالبان و دیگر افغان‌ها برای ساختن آینده‌ای بهتر با یکدیگر همکاری کنند.

او همچنین گفت طالبان بخشی از افغانستان هستند و این کشور به مشارکت همگانی، احساس تعلق ملی و تامین حقوق شهروندان نیاز دارد.

حامد کرزی پیش از این نیز بارها از نبود حکومت فراگیر و بسته ماندن فضای سیاسی در افغانستان ابراز نارضایتی کرده بود اما در مواضع گذشته او، موضوع حق مردم در تعیین سرنوشت بیشتر در قالب وحدت ملی و ضرورت تشکیل نظامی همه‌شمول مطرح می‌شد.

او در این مصاحبه این موضوع را صریح‌تر از گذشته برجسته کرده و بر برابری شهروندان، سهم‌گیری همگانی و حق مردم در تعیین آینده کشور به‌عنوان یک اصل اساسی تاکید کرده است.

حالا نسخه اصلی توافق‌نامه دیورند برای دقت بیشتر ترجمه و منتشر می‌شود:

توافق‌نامه خط دیورند (امضا شده در ۱۲ نوامبر ۱۸۹۳ در کابل)

متن کامل:

توافق‌نامه میان اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان، دارنده نشان جی‌سی،اس‌آی، امیر افغانستان و متعلقات آن، از یک سو، و مورتیمر دیورند، دارنده نشان‌های کی‌سی‌آی‌ای. سی‌اس‌آی، وزیر امور خارجه حکومت هند، از سوی دیگر.

از آنجا که برخی مسائل در مورد مرز افغانستان در سمت هند مطرح شده است، و از آنجا که هم اعلیحضرت امیر و هم حکومت هند مایل‌اند این مسائل را از طریق تفاهم دوستانه حل‌وفصل کرده و حدود حوزه‌های نفوذ خود را تعیین نمایند، به‌گونه‌ای که در آینده هیچ اختلاف نظری میان دولت‌های متحد در این زمینه باقی نماند، بدین‌وسیله توافق می‌شود:

(۱) مرز شرقی و جنوبی قلمرو اعلیحضرت، از واخان تا مرز ایران، مطابق خطی خواهد بود که در نقشه ضمیمه این توافق‌نامه نشان داده شده است.

(۲) حکومت هند در هیچ زمانی در سرزمین‌های آن‌سوی این خط در سمت افغانستان مداخله نخواهد کرد، و اعلیحضرت امیر نیز در هیچ زمانی در سرزمین‌های آن‌سوی این خط در سمت هند مداخله نخواهد کرد.

(۳) دولت بریتانیا بدین‌وسیله موافقت می‌کند که اسمار و دره بالادست آن تا چانک در اختیار اعلیحضرت امیر باقی بماند. در مقابل، اعلیحضرت موافقت می‌کند که در هیچ زمانی در سوات، باجور یا چترال، از جمله دره ارنوی یا باشگل، مداخله نکند. همچنین دولت بریتانیا موافقت می‌کند که منطقه برمل را، مطابق نقشه تفصیلی ارائه‌شده، به اعلیحضرت واگذار کند؛ در حالی که اعلیحضرت از ادعای خود نسبت به باقی مناطق وزیرستان و داور صرف‌نظر می‌کند. اعلیحضرت همچنین از ادعای خود نسبت به چاغه صرف‌نظر می‌نماید.

(۴) خط مرزی در آینده، هرجا که ممکن و مطلوب باشد، به‌صورت دقیق توسط کمیسیون‌های مشترک بریتانیایی و افغان تعیین و علامت‌گذاری خواهد شد؛ به‌گونه‌ای که این خط تا حد امکان دقیقاً با خط نشان‌داده‌شده در نقشه ضمیمه منطبق باشد و در عین حال حقوق محلی روستاهای مجاور مرز نیز در نظر گرفته شود.

(۵) در مورد مسئله چمن، امیر اعتراض خود را نسبت به پادگان جدید بریتانیا پس می‌گیرد و حقوقی را که در آب سیرکای تیلرای خریداری کرده بود به دولت بریتانیا واگذار می‌کند. در این بخش از مرز، خط به این صورت ترسیم خواهد شد:

از خط‌الرأس رشته‌کوه خواجه‌عمران در نزدیکی پها کوتل (که در قلمرو بریتانیا باقی می‌ماند)، خط به‌گونه‌ای امتداد می‌یابد که مرغۀ چمن و چشمه شاروبو در افغانستان باقی بماند و از میانه قلعه جدید چمن و پاسگاه افغان موسوم به لشکر دند عبور کند. سپس خط از میانه ایستگاه راه‌آهن و تپه‌ای به نام میان‌بلدک گذشته و با چرخش به سمت جنوب، دوباره به رشته‌کوه خواجه‌عمران می‌پیوندد، به‌طوری که پاسگاه گواشه در قلمرو بریتانیا باقی مانده و جاده شوروک در غرب و جنوب گواشه در افغانستان قرار گیرد. دولت بریتانیا در فاصله نیم مایلی از این جاده هیچ‌گونه مداخله‌ای نخواهد داشت.

(۶) مواد فوق از سوی حکومت هند و اعلیحضرت امیر افغانستان به‌عنوان حل‌وفصل کامل و رضایت‌بخش تمامی اختلافات اصلی مربوط به مرز تلقی می‌شود، و هر دو طرف متعهد می‌شوند که اختلافات جزئی - از جمله مواردی که بعداً توسط مأموران تعیین مرز بررسی خواهد شد - را با روحیه‌ای دوستانه حل کنند تا در آینده تا حد امکان از هرگونه ابهام و سوءتفاهم میان دو دولت جلوگیری شود.

(۷) با توجه به اطمینان کامل از حسن نیت اعلیحضرت نسبت به دولت بریتانیا و با تمایل به دیدن افغانستانی مستقل و نیرومند، حکومت هند هیچ‌گونه اعتراضی به خرید و واردات مهمات جنگی توسط اعلیحضرت نخواهد داشت و خود نیز در این زمینه به او کمک خواهد کرد. افزون بر این، برای نشان دادن قدردانی از روحیه دوستانه‌ای که اعلیحضرت در این مذاکرات از خود نشان داده است، حکومت هند تعهد می‌کند که کمک مالی سالانه به اعلیحضرت را به میزان شش لک روپیه افزایش دهد و آن را به دوازده لک روپیه برساند.

امضا:
هـ. م. دیورند
عبدالرحمن خان

کابل، ۱۲ نوامبر ۱۸۹۳

او روز سه‌شنبه، اول ثور، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس از طرح این موضوع از سوی برخی جریان‌ها انتقاد کرد و گفت این مسئله دیگر حمایت گسترده و ملی ندارد.

آقای رحیمی نوشت که داعیه پشتونستان‌خواهی از طرف برخی از پشتون‌ها در افغانستان دنبال می‌شود. سخنگوی سابق عبدالله عبدالله تاکید کرده است که این موضوع دیگر خواست تاجیک‌ها، هزاره‌ها، اوزبیک‌ها و دیگر اقوام نیست.

مجیب‌الرحمان رحیمی به تلاش برخی‌ها برای تحمیل این خواست بر دیگران اشاره کرده و با مقایسه نفوس پشتون‌ها در افغانستان و پاکستان گفت واقعیت‌های جمعیتی و سیاسی منطقه نیز با چنین ادعاهایی همخوانی ندارد.

او نوشت: «ما پاکستان را با مرزهای فعلی‌اش به رسمیت می‌شناسیم و با هیچ کشوری دعوای مرزی و سرزمینی نداریم و راه حل مشکلات میان کشورها را گفت‌وگو و همکاری می‌دانیم نه تجزیه و جنگ‌های نیابتی.»

خواست الحاق بخش‌هایی از خاک پاکستان به افغانستان از موضوعات تاریخی و مورد مناقشه در روابط دو کشور به شمار می‌رود.

آقای لاوروف روز دوشنبه، ۳۱ حمل، در نشست شورای مجمع پارلمانی سازمان پیمان امنیت جمعی این سخنان را مطرح کرد و به بی‌ثباتی افغانستان، بحران خلیج فارس و گسترش تنش‌ها در خاورمیانه اشاره داشت.

او گفت: «بحران خلیج فارس که ناشی از تجاوز بی‌دلیل ایالات متحده و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران است، همزمان با تشدید جنگ در لبنان و گسترش اقدامات نظامی علیه سوریه، می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای منطقه داشته باشد.»

این مقام روسی همچنین به بن‌بست در روند ایجاد کشور فلسطینی اشاره کرد و گفت: «با تداوم جنگ و سیاست‌های اسرائیل، امید به تشکیل دولت فلسطینی کمتر شده و وضعیت مردم غزه و کرانه باختری وخیم‌تر شده است.»

روسیه تنها کشوری‌ است که حکومت طالبان را به‌رسمیت شناخته است. مسکو پیش از این نیز بارها نسبت به پیامدهای بی‌ثباتی در افغانستان هشدار داده است.

مقام‌های این کشور پیش از این افغانستان را تهدیدی برای منطقه دانسته بودند و وزارت خارجه روسیه نیز هشدار داده بود که حضور نظامی بازیگران فرامنطقه‌ای در افغانستان می‌تواند به درگیری‌های تازه در این کشور منجر شود.

این نهاد روز سه‌شنبه، اول ثور در گزارشی نوشت که در زلزله شش ماه پیش در شرق افغانستان خانه‌ها و زیرساخت‌ها تخریب شدند و دسترسی به آموزش و خدمات درمانی محدود شده است.

تنها مرکز درمانی در منطقه روزانه بیش از ۱۰۰ بیمار را پذیرش می‌کند و بسیاری از ساکنان برای درمان مسیرهای طولانی را پیاده طی می‌کنند. اوچا می‌گوید کمبود منابع مالی و کاهی کمک‌های جهانی، روند تامین نیازها را با مشکل مواجه کرده است.

یکی از زنان سرپرست خانوار ساکن کنر می‌گوید: «من فقط یک چادر دارم و فرزندانم کوچک‌اند. پول و خانه‌ای ندارم و در سرما جان بچه‌هایم در خطر است.»

سازمان ملل افزوده است که چادرهای موقت در برابر سرما، باران و گرمای تابستان محافظت کافی ندارند و منابع موجود نیز بسیار کمتر از سطح مورد نیاز برای بازسازی کامل و ایجاد تاب‌آوری درازمدت است.

زمین‌لرزه شرق افغانستان با بزرگی شش، خانه‌ها و زیرساخت‌های اساسی را ویران کرد و در این رویداد بیش از دو هزار نفر جان باختند. بازمانده‌گان هنوز نتوانسته‌اند به زندگی عادی خود بازگردند.