نشستی دو روزه درباره وضعیت حقوق بشری افغانستان و راهحل بحران جاری در این کشور، با حضور مقامهای فرانسوی، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد و مقامهای پیشین افغانستان روز چهارشنبه در مجلس ملی فرانسه آغاز شده است.
شرکتکنندگان در کنفرانس دو روزه «افغانستان ۲۰۲۶: وضعیت اضطراری انسانی و راهحل سیاسی»، وضعیت حقوق بشر در افغانستان، بهویژه شرایط رو به وخامت زنان را مورد بررسی قرار میدهند.
در مراسم گشایش این کنفرانس، لیا بالاج الماریکی، نماینده مجلس فرانسه و نایبرئیس گروه دوستی فرانسه–افغانستان، حضور داشت. همچنین برای نخستین بار، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور افغانستان، بهطور مستقیم در برابر اعضای کمیته امور خارجه و گروه دوستی فرانسه–افغانستان سخنرانی کرد.
در این نشست رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان و شماری از فعالان حقوق زن نیز حضور داشتند.
در اولین نشست این کنفرانس، طرح ایجاد یک «گروه کاری پارلمانی درباره افغانستان» با حضور نمایندگان پارلمان فرانسه و گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد پیشنهاد شد. همچنین بر تداوم صدور ویزای بشردوستانه برای زنان، فعالان حقوق بشر، اعضای جامعه مدنی و خبرنگاران تاکید گردید.
این کنفرانس که به ابتکار «انجمن کودکان افغانستان» و «جنبش گفتوگوی صلح افغانستان» سازماندهی شده است، فردا پنجشنبه، ۷ می، در وزارت امور خارجه فرانسه و سپس در شهرداری پاریس ادامه خواهد یافت.
این نشست در حالی برگزار میشود که فرامین طالبان، فضای زندگی را بر زنان افغانستان بهشدت تنگ کرده است. یکی از جدیترین نگرانیها، اجرای «اصولنامه جزایی محاکم» طالبان است که با امضای هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، در ۱۵ جدی ۱۴۰۴ صادر شد.
این اصولنامه که دارای ۱۱۳ ماده است، به باور ناظران تبعیض نظاممند جنسیتی را قانونی کرده و مجازاتهایی چون سنگسار و اعدامهای علنی را رسمیت بخشیده است.
همزمان، افغانستان با بحران شدید سیاسی و اقتصادی روبروست. پنج سال انزوای بینالمللی، فاجعه انسانی در این کشور را عمیقتر کرده است؛ چنانکه طبق گزارشهای سازمان ملل، اکنون دستکم ۲۳ میلیون تن در افغانستان به کمکهای فوری انساندوستانه نیازمند هستند.
این مقام طالبان روز چهارشنبه، ۱۶ ثور در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت اسلامآباد به بهانههای مختلف این مهاجران را در مرز تورخم معطل میکند به طوری که آنها در جادهها بیسرنوشت در انتظار ورود به کشور میمانند.
آقای فطرت افزوده است که طالبان امکاناتی را برای پذیرش و اسکان مهاجران افغان در کشور دارد و هر تعداد مهاجر که روزانه وارد افغانستان شوند، «مدیریت و خدمترسانی» به آنها ممکن است.
معاون سخنگوی طالبان افزود که نهادهای بینالمللی همچنین با حکومت پاکستان گفتوگو کنند تا مهاجران افغان مورد آزار و اذیت قرار نگیرند.
طالبان درحالی از حکومت پاکستان خواستار برخورد محترمانه با مهاجران افغان شده است که پیشتر شماری از مهاجران بازگشته از این کشور از رفتار نامناسب ماموران طالبان شکایت کردند.
آنها به افغانستان اینترنشنال گفتند که پولیس طالبان ضمن طرح پرسشهای شخصی، تلفنهای همراه آنان را بررسی کرده و حریم خصوصیشان را نقض میکند.
بحران مهاجرین در افغانستان در حال تشدید است. اخیرا سازمان ملل گزارش داد که روند بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان افزایش یافته و پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ حدود دو میلیون نفر دیگر نیز به کشور بازگردند.
بر اساس گزارشها و شکایات بازگشتکنندگان، طالبان در بیش از چهار سال گذشته در تامین نیازهای مهاجرین عودتکننده و فراهمسازی مسکن و خدمات اولیه به آنان، عملکرد ضعیفی داشته است.
عبدالواسع، رئیس دفتر ریاستوزرای طالبان روز چهارشنبه، شانزدهم ثور با شماری از بزرگان و متنفذین ولایت نورستان دیدار کرده است.
به گفته دفتر رئیسوزرای طالبان، یکی از بزرگان نورستان در این دیدار گفته مردم این ولایت در محرومیت و مشقت بسر میبرند و این وضعیت با حملات دوامدار پاکستان، بیشتر شده است. او تاکید کرده که در پی این حملات، بعضی خانوادهها از مناطق و روستاهایشان بیجا شدهاند.
بزرگان ولایت نورستان خواهان احداث شاهراهها، اعمار مکاتب، مدارس، کلینیک ها و بازگشت دوباره بیجاشدگان شدند.
عبدالواسع به بزرگان این ولایت گفته است که اداره طالبان در نزدیک به پنج سال گذشته ولسوالیهای جدیدی را در ولایات مختلف از جمله دو ولسوالی در ولایت نورستان تأسیس کرده است.
رئیس دفتر رئیسوزرای طالبان وعده داده است که طالبان به خاطر حل مشکلات ناشی از جنگهای پنجاه سال گذشته، تلاش میکند و به آنها اطمینان داد که خواستها و پیشنهادات شان را با مسئولان مربوطه در میان میگذارد.
ماه گذشته بزرگان نورستان و چترال، برای بازگشایی راههای ولسوالیهای برگمتال و کامدیش که توسط نظامیان پاکستان بسته شده بود، توافق کردند. در چارچوب این توافق، از ولسوالی ناری کنر تا نورستان، نیروهای پاکستان و طالبان از آتشباری خودداری خواهند کرد.
آن زمان فریدون صمیم، سخنگوی والی در نورستان، با تایید این خبر گفت که بازگشایی این مسیر با میانجیگری بزرگان محلی دو طرف انجام شده است.
مسیر این دو ولسوالی به علت تیراندازی ارتش پاکستان بسته شده بود و نیروهای پاکستانی به موترهایی که در این مسیر تردد داشتند، شلیک میکردند.
سازمان ملل اعلام کرد که با توجه به این تهدید، امکان ارسال کمکهای امدادی به صدها خانواده در کامدیش و برگمتال وجود ندارد.
در دو ماه گذشته، باشندگان این دو ولسوالی دورافتاده با کمبود شدید مواد غذایی و خطر جدی قحطی روبهرو شدند. بسته بودن راهها که شریان حیاتی این مناطق کوهستانی است، باعث افزایش قیمتها و کاهش شدید مواد غذایی اولیه شد.
بزرگان نورستان پس از آن با چراغ سبز ارتش پاکستان با بزرگان چترال برای بازگشایی راهها توافق کردند که اداره طالبان درباره این وضعیت بحرانی سکوت اختیار کرد.
تلاشها و دیدارهای بزرگان محلی نورستان با مقامهای طالبان برای جلب توجه اداره طالبان به این وضعیت، بینتیجه مانده بود و به همین علت، نورستانیها در همکاری با بزرگان چترال موفق شدند که موافقت ارتش پاکستان را با آتشبس در مسیرهای منتهی به کامدیش و برگمتال جلب کنند.
این توافق که در غیاب طالبان انجام شد ناتوانی سیاسی و نظامی طالبان را به نمایش گذاشت.
با بازگشایی راههای دو ولسوالی نورستان، سازمان ملل توزیع کمکها به مردم محلی را آغاز کرد. کمیته بینالمللی صلیب سرخ گفت که هزاران نفر در ولسوالیهای کامدیش و برگمتال ولایت نورستان بهدلیل درگیریها، بیش از شش هفته از دسترسی به مواد غذایی، خدمات صحی و نیازهای اساسی محروم بودهاند.
اخیرا طالبان و نیروهای پاکستانی در کنر با میانجیگری یک جرگه محلی، روی آتشبس توافق کردند. در این توافقنامه، سازوکاری برای جلوگیری از درگیری مستقیم و بازگشت بیجاشدگان تعیین شده است.
