اوزبیکستان ۲۰۰ تُن کمک بشردوستانه به افغانستان ارسال کرد

طالبان با موسیقی دشمنی دیرینه دارد و پس از بازگشت به قدرت، پخش هر نوع موسیقی در شهرها، بازارها، تلویزیون و امواج رادیو را ممنوع کرده است. این گروه موسیقی را حرام می‌داند و هنرمندان را به خانه‌نشینی و مهاجرت اجباری واداشته است.

فرماندهی امنیه طالبان در نورستان روز دوشنبه، پنجم جوزا، اعلام کرد که در کنار ممنوعیت پخش موسیقی، سلاح افرادی که مجوز قانونی حمل ندارند نیز ضبط خواهد شد. این نهاد همچنین از اعضای طالبان خواسته است هنگام رفت‌وآمد، سلاح‌های شخصی خود را داخل موتر نگهداری کنند.

در مقررات تازه، تیراندازی هوایی، ایجاد بی‌نظمی در وسایط نقلیه ممنوع اعلام شده است. همچنین گردشگران مکلف شده‌اند برنامه‌های تفریحی و گردهمایی‌های خود را تنها در مکان‌های تعیین‌شده برگزار کنند.

مقام‌های محلی طالبان هدف از این محدودیت‌ها را تأمین نظم و حفظ امنیت عمومی عنوان کرده‌اند.

ولایت نورستان در سال‌های اخیر، به‌ویژه در تعطیلات عید، به یکی از مقاصد پرطرفدار گردشگری افغانستان تبدیل شده و هر سال هزاران نفر برای بازدید از مناظر طبیعی و آب‌وهوای این منطقه به آن سفر می‌کنند.

این نماینده پارلمان بریتانیا روز دوشنبه پنجم جوزا در شبکه اکس نوشت که ازدواج کودکان همیشه و در همه‌جا نقض حقوق اساسی بشر است.

طالبان اخیرا «اصول‌نامه تفریق زوجین» در ۳۱ ماده را تصویب کرده‌است که در آن موضوعاتی مانند ازدواج کودکان، شرایط فسخ نکاح و احکام مربوط به حضانت به‌طور مفصل بررسی شده است.

تصویب این اصول‌نامه با واکنش‌های گسترده‌ای در سطح جهان روبه‌رو شده است، اما طالبان انتقادهای حقوق بشری مطرح‌شده در این باره را «بی‌اهمیت» خوانده‌است.

دیدبان حقوق افغانستان روز شنبه در بیانیه‌ای، تصویب «اصول‌نامه تفریق زوجین» از سوی طالبان را «مانیفست آپارتاید جنسیتی» و گام رسمی برای قانونی‌سازی کودک‌همسری در افغانستان خواند.

این نهاد خواستار تشدید تحریم‌های بانکی، مسافرتی و دیپلوماتیک علیه مقام‌های ارشد طالبان شد.

پیشتر یوناما نیز با ابراز نگرانی از تصویب این اصول‌نامه، گفت که این فرمان کودک‌همسری را تجویز می‌کند.

یوناما تصریح کرد که طالبان به تعهدات بین‌المللی خود در خصوص حقوق بشر، به شمول تعهد به محو خشونت علیه زنان و محافظت از حقوق کودکان مکلف است.

این نهاد سازمان ملل از طالبان خواست تا قوانین، سیاست‌ها و اقدامات خویش را با مکلفیت‌های بین‌المللی حقوق بشری افغانستان، به شمول حفظ اصل رضایت در ازدواج، محو ازدواج کودکان، تضمین دسترسی به عدالت و صیانت از حقوق و کرامت همه افراد را همآهنگ کند.

بر اساس این گزارش، محموله‌ها از راه بندر عباس ایران انتقال داده می‌شد، اما این بندر در مسیر تنگه هرمز قرار دارد؛ جایی که جنگ، صدها کشتی و هزاران خدمه آن‌ها را متوقف کرده است. در همین حال، هزاران کانتینر مربوط به افغانستان در پاکستان گیر مانده است.

این وضعیت برای تجارت افغانستان و گروه‌های کمک‌رسان زیان‌بار خوانده شده است.

برنامه جهانی غذا سازمان ملل می‌گوید هزینه‌های انتقال کالا به‌شدت افزایش یافته و راه‌های رساندن کمک‌ها محدود شده است. فعالیت‌های این نهاد در افغانستان شامل توزیع مکمل‌های غذایی نجات‌بخش برای مادران و کودکان دچار سوءتغذیه و بیسکویت‌های مقوی برای دانش‌آموزان است.

این نهاد گفته است که بیشتر مواد غذایی ویژه سوءتغذیه را از پاکستان تامین می‌کرد. پس از بسته‌شدن مرز پاکستان در ماه اکتوبر، انتقال محموله‌ها از راه دریا، دوبی و ایران آغاز شد. اکنون این مسیر نیز عملاً بسته شده است، زیرا تهران بر تنگه هرمز کنترول دارد و امریکا بندرهای ایران را محاصره کرده است.

بر اساس گزارش، ذخیره مکمل‌های غذایی رو به کاهش رفت و تا میانه اپریل تمام شد.

جان آیلیف، رییس برنامه جهانی غذا در افغانستان، گفته است: «در زمانی که سوءتغذیه تقریباً به سطح بی‌سابقه‌ای رسیده، مادران و کودکان ضعیف و درمانده از کلینیک‌های صحی برگردانده می‌شوند، چون غذایی برای دادن به آنان نداریم.»

برنامه جهانی غذا حتی پیش از این بحران نیز با کاهش کمک‌ها روبه‌رو بود. این نهاد در سال جاری فقط هشت درصد بودجه سالانه خود را دریافت کرده است.

با آغاز جنگ ایران در اواخر فبروری، یکی از محموله‌های بیسکویت‌های مقوی برنامه جهانی غذا در امارات متحده عربی گیر مانده است.

این محموله به‌جای آن‌که از دوبی به ایران و سپس به افغانستان فرستاده شود، اکنون از مسیر طولانی عربستان سعودی، اردن، سوریه، ترکیه، گرجستان، آذربایجان و دریای خزر به ترکمنستان انتقال داده می‌شود.

برنامه جهانی غذا گفته است که این محموله سه ماه است در مسیر قرار دارد.

لطف‌الله اکبری، مالک یک شرکت کوچک واردات تجهیزات ساختمانی در کابل، گفته است کالاهایش از چین در کشتی‌هایی گیر مانده که نمی‌توانند از تنگه هرمز عبور کنند. به گفته او، هزینه شرکت حمل‌ونقل نیز افزایش یافته و دیگر چیزی برای ادامه تجارتش در کابل ندارد. او گفته است اگر این آبراه به‌زودی باز نشود، ممکن است از محموله خود صرف‌نظر کند.

اکبری گفته است: «جنگ ایران و امریکا تاثیر بسیار بزرگی بر تجارت من گذاشته است.»

او افزوده است که برخی تاجران محموله‌های خود را از مسیر آسیای مرکزی انتقال داده‌اند، اما این مسیر طولانی‌تر و پرهزینه‌تر است.

او گفته است: «شرکت حمل‌ونقل اکنون بیشتر از ارزش کالاها و سرمایه‌ای که در آن گذاشته بودیم، پول می‌خواهد. توان پرداخت آن را نداریم.»

اکبری افزوده است: «حتی اگر کالاها را به اینجا بیاورم، ناچارم همه را با ضرر بفروشم. توان دو بار ضررکردن را ندارم.»

گل‌میر امینی، مدیر بخش لوجستیک شرکت حمل‌ونقل و تجارت بین‌المللی اتفاق بامیان، گفته است جنگ ایران هزینه‌ها را به‌گونه چشمگیر افزایش داده است. بخشی از بارهایی که این شرکت انتقال می‌دهد، شامل کمک‌های بشردوستانه است.

به گفته او، پیش از جنگ، هزینه کرایه یک کانتینر برای هر محموله حدود سه هزار تا سه هزار و ۶۰۰ دالر بود، اما اکنون به بیش از هفت هزار دالر رسیده است. برای برخی کالاها، این هزینه از ۱۱ هزار دالر نیز گذشته است.

امینی گفته است: «تاثیر این وضعیت به همه تاجران رسیده است.»

محمد مرتضی اسحاق‌زی، فروشنده وسایل برقی در کابل، گفته است انتقال کالاهایش از چین از مسیر ایران پیش از جنگ حدود یک هزار و ۱۰۰ تا یک هزار و ۵۰۰ دالر هزینه داشت، اما اکنون به بیش از ۱۵ هزار دالر رسیده است.

او گفته است: «نه می‌توانیم صادر کنیم و نه می‌توانیم وارد کنیم.»

اسحاق‌زی از طالبان خواسته است اختلاف خود با پاکستان را حل کند تا تجارت مرزی از سر گرفته شود. او گفته است اگر این وضعیت ادامه یابد، تجارت‌شان از بین خواهد رفت.

عبدالسلام جواد، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت طالبان، گفته است افزایش کلی قیمت‌ها در افغانستان پایین و حدود سه درصد مانده است. او دلیل آن را ادامه تجارت با ایران و تامین بسیاری از واردات از آسیای مرکزی، روسیه و چین خوانده است.

او گفته است: «مشکلی که با آن روبه‌رو شدیم، محدودیت کالاهای وارداتی و کانتینرهای ما بود که از کشورهای دیگر از راه ایران می‌آمد.»

به گفته او، طالبان در انتظار راه‌حلی برای تنگه هرمز است تا صادرات به شکل عادی انجام شود.

خان‌جان الکوزی، مشاور ارشد اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، گفته است اکنون بیش از ۶۰ درصد تجارت افغانستان از مسیر آسیای مرکزی انجام می‌شود و همین موضوع تاثیر کلی جنگ ایران را کاهش داده است.

او گفته است مواد غذایی و نفتی از آسیای مرکزی و روسیه وارد می‌شود و بخش زیادی از تجارت اکنون از راه ترکیه انجام می‌شود. به گفته او، کالاها سپس از مسیر ریل از راه ایران یا آذربایجان انتقال داده می‌شود.

برگزارکنندگان گفتند آن‌ها در برنامه‌ای بر آگاهی‌دهی درباره بهداشت قاعدگی، دسترسی زنان و دختران به امکانات بهداشتی و حق صحبت آزادانه درباره سلامت قاعدگی تاکید کردند.

فعالان این برنامه گفتند که هدف آن‌ها عادی‌سازی و ترویج گفت‌وگو درباره بهداشت قاعدگی، شکستن سکوت و از بین بردن «شرم‌انگاری» در این زمنیه است.

زهرا موسوی، از شرکت کنندگان این برنامه به افغانستان اینترنشنال گفت که آنان می‌خواهند درباره «رنج خاموش زنان» صحبت کنند. به گفته او، قاعدگی مسئله طبیعی بدن زنان است، اما در افغانستان تبدیل به تابو شده و زنان اجازه ندارند درباره آن صحبت کنند.

او گفت: «قاعدگی در افغانستان برای ما دختران با شرم همراه است. حتا به زنان و دخترانی که قاعدگی را تجربه می‌کنند، برچسب بی‌شرمی زده می‌شود و ما می‌خواهیم این تابو را بشکنانیم.»

زهرا موسوی افزود که دختران در فضای پر از قضاوت زندگی می‌کنند و در افغانستان آگاهی‌دهی و گفت‌وگو در این مورد یک نیاز مبرم است.

آنان خواستار افزایش آگاهی عمومی و پایان دادن به نگاه‌های نادرست نسبت به قاعدگی شدند.

روز جهانی بهداشت قاعدگی

روز جهانی بهداشت قاعدگی هر سال در ۲۸ می برگزار می‌شود. هدف این روز، شکستن تابوها و ایجاد جهانی است که در آن زنان و دختران به آموزش، محصولات بهداشتی، خدمات صحی و امکانات مناسب برای مدیریت قاعدگی دسترسی داشته باشند.

سازمان ملل متحد می‌گوید تابوها و شرم اجتماعی درباره قاعدگی باعث کمبود اطلاعات، رفتارهای ناسالم و نگاه‌های منفی می‌شود. به گفته صندوق جمعیت سازمان ملل، این مشکل در زمان بحران‌ها شدیدتر می‌شود.

یونیسف نیز می‌گوید نابرابری جنسیتی، فقر و تابوهای فرهنگی باعث می‌شود نیازهای صحی زنان و دختران در زمان قاعدگی نادیده گرفته شود. این نهاد تاکید کرده است که بهداشت قاعدگی تنها یک موضوع فردی نیست، بلکه به آموزش، صحت، کرامت انسانی و مشارکت اجتماعی زنان و دختران ارتباط دارد.

یونیسف نوشته است که در افغانستان قاعدگی تابو شمرده می‌شود.به گفته یونیسف، بسیاری از دختران قاعدگی را با چیزی منفی، شرم‌آور یا ناپاک پیوند می‌دهند و برخی خانواده‌ها از صحبت با دختران خود درباره آن خودداری می‌کنند.

به گفته این نهاد، وضعیت در پاکستان، هند، نپال و شماری از کشورهای دیگر هم بهتر از افغانستان نیست. یونیسف می‌گوید در نپال، یکی از نمونه‌های شدید تابوی قاعدگی «چهاوپادی» است. در این رسم، در برخی مناطق غرب نپال، زنان و دختران در زمان قاعدگی ناپاک پنداشته می‌شوند و از خانه یا فعالیت‌های روزمره دور نگه داشته می‌شوند. پژوهش‌ها این رسم را با آسیب‌های صحی، روانی و اجتماعی پیوند داده‌اند.

فعالان حقوق زنان می‌گویند تا زمانی که قاعدگی با شرم و سکوت همراه باشد، زنان و دختران در آموزش، صحت و زندگی اجتماعی با محدودیت روبه‌رو می‌شوند. به گفته آنان، صحبت آشکار درباره قاعدگی، نخستین گام برای پایان دادن به این تبعیض است.

روزنامه دان پاکستان روز دوشنبه، ۲۵ می، گزارش داد که نعیم‌الرحمان در یک گردهمایی عمومی در ژوب بلوچستان گفت این اقدامات برای ثبات اقتصادی و کاهش فشار بر مردم ضروری است.

او گفت جماعت اسلامی پس از عید قربان در اعتراض به افزایش «ناعادلانه» بهای سوخت و برق، اعتصاب سراسری راه‌اندازی خواهد کرد و از مردم و جامعه تجاری بلوچستان خواست از این اعتصاب حمایت کنند.

رئیس جماعت اسلامی پاکستان پیشنهاد کرد که برای بازگشایی گذرگاه‌های مرزی در چمن و مناطق دیگر، کمیته مشترکی از قبایل و بازرگانان دو سوی مرز پاکستان و افغانستان ایجاد شود.

او همچنین خواستار ایجاد ساحات ویژه تجارت مرزی شد و پیشنهاد کرد که مسئولیت تامین امنیت راه‌های تجارتی به قبایل سپرده شود.

نعیم‌الرحمان از سیاست‌های کنونی مرزی انتقاد کرد و گفت مرز شب‌هنگام به نفع چند نفر به‌گونه گزینشی باز می‌شود، در حالی که معیشت هزاران نفر آسیب دیده است.

او افزود که تجارت با ایران، به‌ویژه فرآورده‌های نفتی، باید از مسیرهای قانونی تنظیم شود.

در همین نشست، مولانا هدایت‌الرحمان بلوچ، رئیس جماعت اسلامی بلوچستان و عضو مجلس ایالتی، گفت منابع این ایالت باید برای رفاه مردم آن مصرف شود.

با اوج‌گیری تنش‌ها بین کابل و اسلام‌آباد در اکتوبر سال گذشته، پاکستان هشت نقطه مرزی با افغانستان را بست، اقدامی که روند انتقال کالا و رفت‌وآمد تجاری را متوقف کرده است. طالبان نیز در اواخر ماه عقرب سال گذشته به تاجران سه ماه مهلت داد تا قراردادهای خود را در پاکستان تسویه کرده و مسیرها را تغییر دهند.

افزون بر آن، طالبان افغان اکنون با کاهش وابستگی تجاری خود به پاکستان، انتقال کالا را از مسیرهای ایران و آسیای میانه افزایش داده است. در اوایل ماه حوت سال گذشته، بانک دولتی پاکستان با ارائه آمارها تصریح کرد که تجارت این کشور با افغانستان در هفت ماه گذشته حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است.

• 

  صادرات پاکستان به افغانستان ۶۰ درصد کاهش یافته است