وزارت امر به معروف طالبان اعلام کرد که ۵۵۰ محتسب را از ۳۴ ولایت برای شرکت در یک سمینار سهروزه آموزشی و اصلاحی به کابل فراخوانده است. این سمینار در حالی برگزار میشود که برخورد محتسبان با زنان در هرات طی روزهای اخیر، موجی از اعتراضات را در داخل و خارج از افغانستان برانگیخته است.
این وزارت روز سهشنبه، ۲۷ جوزا، با نشر بیانیهای اعلام کرد که در این سمینار سهروزه، اصول دعوت، ارشاد و فعالیتهای اصلاحی به محتسبان و مبلغان آموزش داده میشود.
وزارت امر به معروف طالبان همچنین گفته است که قانون جدید مبلغان که به تازگی از سوی هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، توشیح شده، برای شرکتکنندگان تشریح خواهد شد.
برگزاری این سمینار در حالی صورت میگیرد که هفته گذشته برخورد مأموران وزارت امر به معروف با زنان در شهرک جبرئیل هرات به اعتراضات مردمی انجامید. طالبان با تیراندازی و بازداشت معترضان به این اعتراضات پاسخ داد و در جریان این رویدادها دو نفر نیز جان باختند.
اعتراضات هرات بازتاب گستردهای یافت و در حمایت از آن، در بیش از ۱۵ شهر جهان تجمع و راهپیمایی برگزار شد.
نوراحمد اسلامجار، والی طالبان در هرات، گفته است که میزان رعایت پوشش مورد نظر این گروه در ماههای اخیر بهطور چشمگیری کاهش یافته بود.
با این که امر به معروف بازداشت زنان به علت نوع پوشش را رد کرده است، اما والی هرات زنان بازداشتشده را «بیماران روانی و شرعی» خواند و گفت دستور جمعآوری آنان از سطح شهر صادر شده بود.
اسلامجار همچنین مدعی شد که رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان از سوی برخی زنان هرات، نتیجه تأثیرپذیری آنان از «فرهنگ غیرافغانی» در دوران مهاجرت به کشورهای همسایه است. او در گفتوگو با خبرگزاری الاماره، رسانه وابسته به طالبان، این اقدامات را اجرای فرمان «خدا و رسول» توصیف کرد.
طالبان پیش از این نیز بارها زنان را در مناطق مختلف کابل، از جمله شهرنو، دشتبرچی، قلعه فتحالله، خیرخانه و تایمنی، به دلیل رعایت نکردن پوشش مورد نظر خود بهصورت دستهجمعی بازداشت کرده است.
فراخواندن صدها محتسب به کابل در شرایطی صورت میگیرد که وزارت امر به معروف طالبان به دلیل نحوه اجرای محدودیتها علیه زنان، با انتقادهای گسترده داخلی و بینالمللی روبهرو است.
دو عضو ارشد جبهه مقاومت با حفظ هویت خود به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای ایرانی این جبهه را از جنگ با طالبان منع کردهاند.
ظاهراً، مقامهای ایرانی به اعضای جبهه مقاومت هشدار دادهاند که «شلیک به طالبان به معنای شلیک به ما است.»
طبق اطلاعات، جمهوری اسلامی فشارها بر اعضای جبهه مقاومت ملی مقیم ایران را افزایش داده است تا حملات شان علیه طالبان را متوقف کنند.
این منابع همچنین میگویند روابط جمهوری اسلامی با طالبان در حال گسترش است و مقامهای ایرانی به جبهه مقاومت گفتهاند که تهران در صورت بهبود شرایط و توافق احتمالی با امریکا، ممکن است به سمت به رسمیت شناختن اداره طالبان حرکت کند.
تا هنوز مشخص نیست که پاسخ جبهه مقاومت به درخواست مقامهای ایرانی چه بوده است.
سخنگوی احمد مسعود، رهبر جبهه، تا زمان انتشار این گزارش به سوالات خبرنگار افغانستان اینترنشنال درباره ادعای فشارهای جمهوری اسلامی پاسخ نداده است.
همزمان، دو منبع آگاه دیگر به افغانستان اینترنشنال گفتند که جمهوری اسلامی برای نظامیان پیشین افغانستان مقیم ایران نیز محدودیتهایی وضع کرده است.
این منابع با حفظ هویت خود گفتند که بیشتر نظامیان سابق در ایران ثبتنام شدهاند و بدون مجوز رسمی وزارت خارجه ایران نمیتوانند به افغانستان سفر کنند. به گفته آنان، جمهوری اسلامی نگران پیوستن نظامیان پیشین به جبهات مخالف طالبان است.
افغانستان اینترنشنال دریافته است که دو عضو پیشین ارتش افغانستان میخواستند به افغانستان سفر کنند، اما مسئولان ایرانی از آنها خواستند که برای خروج از ایران باید نامهای از وزارت خارجه جمهوری اسلامی دریافت کنند.
جبهه مقاومت ملی در ایران، بهویژه در شهر مشهد، دفتر دارد و شماری از اعضای آن، از جمله محمد اسماعیل خان، در ایران به سر میبرند. این جبهه یکی از جریانهای نظامی و سیاسی مخالف طالبان است و هر از گاهی مسئولیت حملات علیه نیروهای طالبان را بر عهده میگیرد.
در تازهترین مورد، جبهه مقاومت ملی اعلام کرد که نیروهایش شنبهشب (۲۳ جوزا ۱۴۰۵) عملیاتی علیه طالبان در هرات انجام دادهاند که در نتیجه آن به گفته این جبهه، دو عضو طالبان کشته شدند.
این جبهه همچنین در خبرنامهای اعلام کرد که جمعهشب (۲۲ جوزا ۱۴۰۵) عملیاتی هدفمند را در ولسوالی فرنگ ولایت بغلان انجام داده که در نتیجه آن یک عضو طالبان کشته و عضو دیگری زخمی شده است.
پیش از این، احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، و محمد اسماعیل خان با میانجیگری ایران با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در تهران دیدار کرده بودند.
محمد اسماعیل خان درباره این دیدار گفته بود که این مذاکرات با هدف رساندن پیام و خواستههای مردم برای پایان دادن به وضعیت کنونی انجام شده است و اگر طالبان به این خواستهها تمکین نکند، جبهه مقاومت به هر گزینه لازم متوسل خواهد شد.
شورای علمای شیعه روز دو شنبه ۲۵ جوزا، با انتشار بیانیهای از مسئولان دستهها و هیئتهای عزاداری خواست با نیروهای طالبان در تأمین امنیت مراسم همکاری کامل داشته باشند تا مجالس عزاداری در فضایی آرام، امن و بدون محدودیت برگزار شود.
در بیاینه این شورا گفته شده است که از نیروهای امنیتی طالبان انتظار میرود زمینه برگزاری باشکوه، منظم و امن مراسم محرم و عاشورا را فراهم کنند و حقوق دینی و مذهبی همه شهروندان را مورد توجه قرار دهند.
همزمان، طالبان نیز اعلام کرده است که برای تأمین امنیت مراسم محرم و عاشورا تدابیر ویژهای روی دست گرفته است.
در سالهای گذشته طالبان مراسم عاشورا را در ولایتهای مختلف محدود کرد و گزارشهایی از برخورد خشونتآمیز این گروه با عزاداران، جلوگیری از مراسم و برهم زدن تجمعات مذهبی منتشر شده است.
در خبرنامهای که روز سهشنبه از سوی فرماندهی قول اردوی مرکزی ۳۱۳ طالبان منتشر شد، آمده است که نیروهای این گروه برای تأمین امنیت مراسم ماه محرم به تجهیزات سبک و سنگین مجهز شدهاند تا به گفته آنان، پیروان مذهب شیعه بتوانند آیینهای مذهبی خود را در فضایی امن و آرام برگزار کنند.
گشتهای سیار، ایجاد کمربندهای امنیتی و استقرار ایستهای بازرسی در نقاط مختلف از جمله تدابیری است که طالبان برای تأمین امنیت این مراسم در نظر گرفته است.
در سالهای اخیر در برخی ولایتها پرچمها و نمادهای عاشورا جمعآوری شده و در هرات نیز شماری از غرفههای توزیع نذر آب و شربت تخریب شد.
همچنین دو سال پیش گزارشهایی از برهم خوردن مراسم عاشورا در منطقه گولایی مهتابقلعه در غرب کابل منتشر شد.
در آن زمان برخی شرکتکنندگان ادعا کرده بودند که نیروهای طالبان برای متفرق کردن عزاداران از زور استفاده کرده و شماری از دستههای سینهزنی را پراکنده کردهاند.
طالبان در سال گذشته نیز در روز عاشورا، به بهانه تأمین امنیت، دسترسی به شبکههای مخابراتی را در برخی مناطق محدود کرد.
مقامهای این گروه در آن زمان گفته بودند که این اقدام برای جلوگیری از تهدیدهای احتمالی امنیتی انجام شده است.
بر اساس این مکتوب که روز سهشنبه، ۲۶ جوزا، به افغانستان اینترنشنال رسیده است، سردار محمد ابوالفیضان، معاون دادگاه نظامی طالبان، به رؤسای محاکم نظامی این گروه در هشت زون دستور داده است که این فرمان را در ولایتهای تحت پوشش خود اجرا کنند.
در این مکتوب آمده است کارمندانی که از این دستور سرپیچی کنند، «جزای شرعی و قانونی» داده شود و تلفنهای هوشمند آنان نیز ضبط و «شکستانده» شود. همچنین تأکید شده است که این دستور از اول ماه محرم، برابر با ۲۷ جوزا، اجرایی شود.
افغانستان اینترنشنال همچنین به یک پیام صوتی از یکی از اعضای طالبان دست یافته است که در آن به کارمندان ابلاغ میشود استفاده از گوشیهای هوشمند نه تنها در محل کار، بلکه در خانه نیز ممنوع است.
این عضو طالبان با استناد به فرمان یادشده میگوید تمامی کارمندان این گروه حق استفاده از تلفنهای لمسی را در محل کار و زندگی شخصی خود ندارند و در صورت تخلف، به محاکم نظامی معرفی خواهند شد.
او تأکید میکند که این دستور شامل همه افرادی میشود که از اداره طالبان معاش دریافت میکنند.
به گفته این عضو طالبان، این تصمیم در پی دستور رهبری طالبان و در جریان یک نشست اداری اتخاذ شده است.
افغانستان اینترنشنال پیشتر گزارش داد که بر اساس یک دستور شفاهی منسوب به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، استفاده از تلفنهای هوشمند برای اعضای طالبان و کارمندان دولتی ممنوع شده است.
طالبان برای نظارت بر اجرای این فرمان، فورم ویژهای تهیه کردهاند که در آن مشخصاتی از جمله نام، سمت، محل کار، نوع شبکه مخابراتی و شماره تماس افراد ثبت میشود.
پس از انتشار آن گزارش، افغانستان اینترنشنال فایلهای صوتی شماری از مسئولان امنیتی طالبان را نیز دریافت کرد که در آنها از اعضای این گروه خواسته میشود تلفنهای هوشمند خود را بشکنند.
در این پیامها همچنین تأکید شده است که افراد پس از شکستن تلفنهای خود، باید مشخصاتشان را در فورمهای تعیینشده ثبت کنند تا اجرای دستور بهصورت کامل تحت نظارت قرار گیرد.
