نیروهای مرزی پاکستان و طالبان برای دومین روز متوالی درگیر شدند

حسین جمشیدی، فرماندار تایباد، به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت که این افراد از کابل، هرات، قندهار، مزارشریف، غزنی، دایکندی و هلمند، به‌صورت فردی و در قالب کاروان وارد ایران شده‌اند و پس از طی مراحل قانونی، با ۳۵ بس به مشهد انتقال یافته‌اند.

او افزود شهروندان افغانستان تنها تا پایان روز سه‌شنبه فرصت دارند که از طریق مرز دوغارون وارد ایران شوند و پذیرش آنان از ساعت ۸ صبح تا ۶ عصر به وقت محلی انجام می‌شود.

به گفته فرماندار تایباد، افرادی که برای شرکت در این مراسم وارد ایران شده‌اند، باید در روزهای ۲۰ و ۲۱ سرطان به افغانستان بازگردند.

جمشیدی همچنین گفت جمهوری اسلامی از طریق چهار نمایندگی قنسولی خود در افغانستان، دو هزار و ۵۰۰ ویزای ویژه برای حضور شهروندان افغانستان در این مراسم صادر کرده است.

به گفته او، هم‌زمان بیش از یک‌هزار و ۷۰۰ نفر از ساکنان شهرستان تایباد، شامل شیعه و سنی، نیز برای شرکت در مراسم تشییع ثبت‌نام کرده‌اند و با احتساب افرادی که با موترهای شخصی عازم مشهد شده‌اند، شمار شرکت‌کنندگان از این شهرستان به بیش از پنج هزار نفر می‌رسد.

جمهوری اسلامی در حالی برای افغان‌ها ویزای ویژه صادر کرده است که از حدود یک‌سال بدین‌سو روند صدور ویزا برای شهروندان افغانستان را متوقف کرده است.

بر اساس یافته‌های افغانستان اینترنشنال، توقف صدور ویزا باعث شده است ویزای سیاحتی ایران در بازار سیاه با بهای ۸۰ تا ۱۵۰ هزار افغانی و ویزای کار ایران با بهای ۴۵ تا ۶۰ هزار افغانی خریدوفروش شود.

این نشست روز دوشنبه، ۱۶ سرطان، با حضور ۲۷۶ فرمانده ارتش به ریاست عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش و فرمانده نیروهای مسلح پاکستان، برگزار شد.

بر اساس بیانیه ارتش پاکستان، فرماندهان تأکید کردند که مسئولیت جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان برای حمله شبه‌نظامیان به پاکستان، بر عهده اداره طالبان است.

در این بیانیه آمده است که پاکستان حق مسلم دفاع از شهروندان خود در برابر تروریسم را دارد و نیروهای مسلح این کشور حملات هدفمند خود را در چارچوب عملیات «غضب للحق» علیه تهدیدهایی که به گفته ارتش از خاک افغانستان سرچشمه می‌گیرد، ادامه خواهند داد.

فرماندهان ارتش پاکستان همچنین بر تقویت ساختارهای حکومت‌داری در مناطق آسیب‌دیده از ناامنی تأکید کردند و گفتند این ساختارها باید بر ارائه خدمات عمومی، رفاه شهروندان و از میان بردن پیوند میان تروریسم، جرایم سازمان‌یافته و حمایت‌های سیاسی متمرکز باشند.

طالبان ادعای ارتش پاکستان درباره استفاده شبه‌نظامیان پاکستانی از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان را رد کرده است. این گروه می‌گوید حملات شبه‌نظامیان یک مشکل داخلی پاکستان است و طالبان مسئولیتی برای حل مشکلات امنیتی این کشور ندارد.

با این حال، شورای امنیت سازمان ملل در گزارش‌های خود حضور شبه‌نظامیان پاکستانی و شماری از گروه‌های جهادی خارجی در افغانستان را تأیید کرده است، اما طالبان همواره این یافته‌ها را رد کرده است.

کارشناسان محیط‌زیست به افغانستان اینترنشنال می‌گویند که در صورت وقوع این پدیده، احتمال بارندگی‌های شدید و سیلاب‌های ویرانگر در افغانستان نیز افزایش خواهد یافت.

سازمان جهانی هواشناسی، اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده (NOAA) و مرکز پیش‌بینی اقلیم این کشور در تازه‌ترین ارزیابی‌های خود اعلام کرده‌اند که احتمال شکل‌گیری یک ال‌نینوی قوی در ماه‌های آینده افزایش یافته است.

به گفته این نهادها، ال‌نینو با تغییر الگوی بارش و دما در نقاط مختلف جهان، خطر بروز رویدادهای شدید آب‌وهوایی از جمله سیلاب، خشکسالی، موج گرما و طوفان را افزایش می‌دهد. کارشناسان هشدار می‌دهند که افغانستان نیز به دلیل آسیب‌پذیری بالا در برابر تغییرات اقلیمی، از پیامدهای این پدیده بی‌تأثیر نخواهد بود.

100%

ال‌نینو و لانینا چه تأثیری بر افغانستان دارند؟

«ال‌نینو» و «لانینا» دو پدیده طبیعی اقلیمی هستند که بر اثر تغییر دمای آب‌های سطحی اقیانوس آرام شکل می‌گیرند و الگوی آب‌وهوا را در نقاط مختلف جهان تغییر می‌دهند. در دوره ال‌نینو، آب‌های اقیانوس آرام گرم‌تر از حد معمول می‌شود. این پدیده معمولاً در برخی مناطق جهان موجب خشکسالی می‌شود، اما در افغانستان و شماری از کشورهای منطقه، احتمال بارندگی و وقوع سیلاب را افزایش می‌دهد.

در مقابل، لانینا با سرد شدن آب‌های سطحی اقیانوس آرام همراه است و معمولاً خطر خشکسالی را در افغانستان افزایش می‌دهد.

پیامدهای ال‌نینوی بسیار قوی برای افغانستان

دکتر سجاد حمیدی، کارشناس اقلیم و استاد دانشگاه پنسیلوانیا، به افغانستان اینترنشنال گفت که ال‌نینو و لانینا بخشی از چرخه‌های طبیعی اقیانوس آرام هستند و معمولاً هر سه تا هفت سال یک‌بار رخ می‌دهند.

او با استناد به مدل‌های اقلیمی گفت که پیش‌بینی‌ها از احتمال شکل‌گیری یک ال‌نینوی بسیار قوی حکایت دارد، پدیده‌ای که به گفته او، در مقایسه با دوره‌های گذشته کم‌سابقه است.

حمیدی افزود که ال‌نینوی بسیار قوی می‌تواند در بخش‌هایی از جهان، به‌ویژه مناطق تولیدکننده گندم و برنج، خشکسالی ایجاد کند و تولید محصولات کشاورزی را کاهش دهد.

به گفته او، در مقابل، افغانستان و بخش بزرگی از منطقه ممکن است با بارندگی‌های بیشتر، سیلاب‌های گسترده و خسارت‌های سنگین روبه‌رو شوند.

حمیدی تأکید کرد تغییرات اقلیمی نیز پیامدهای ال‌نینو را تشدید می‌کند. به گفته او، گرم شدن زمین و اقیانوس‌ها در دهه‌های اخیر الگوهای طبیعی آب‌وهوایی را تغییر داده و احتمال وقوع رویدادهای شدید اقلیمی را افزایش داده است.

کدام ولایت‌ها بیشتر در معرض خطر قرار دارند؟

دکتر نجیب‌الله سدید، کارشناس منابع آب و محیط‌زیست و دارای دکترای مدیریت منابع آب از دانشگاه اشتوتگارت آلمان، به افغانستان اینترنشنال گفت که شدت ال‌نینو به‌تنهایی به معنای شدت پیامدهای آن نیست، بلکه نشان می‌دهد دمای آب‌های سطحی اقیانوس آرام تا چه اندازه از حد معمول بالاتر رفته است.

سدید گفت که تازه‌ترین مدل‌های اقلیمی پیش‌بینی می‌کنند دمای سطح آب اقیانوس آرام تا حدود چهار درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین برسد.

به گفته او، تفاوت اصلی ال‌نینوی پیش‌بینی‌شده با دوره‌های گذشته، شدت و طولانی بودن آن است و نزدیک‌ترین نمونه قابل مقایسه، ال‌نینوی سال ۱۳۷۶ خورشیدی (۱۹۹۷ میلادی) به شمار می‌رود.

این کارشناس منابع آب افزود اگر الگوهای تاریخی تکرار شوند، افغانستان در پاییز، اوایل زمستان و سپس آغاز بهار با بارندگی‌های بیشتر از حد معمول روبه‌رو خواهد شد.

او گفت بر اساس تجربه دوره‌های گذشته، بیشترین افزایش بارندگی احتمالاً در ولایت‌های مرکزی، غربی و شمالی، از جمله بامیان، دایکندی، هرات، فراه، سرپل، جوزجان، فاریاب، بخش‌هایی از بلخ، تخار و بدخشان رخ خواهد داد.

سدید افزود اگر بخش عمده این بارندگی‌ها در زمستان به شکل برف ببارد، این وضعیت به تقویت منابع آب افغانستان کمک می‌کند و خطر سیلاب را کاهش می‌دهد. اما اگر بارندگی‌های شدید در پاییز رخ دهد، خطر سیلاب، تخریب خانه‌ها، آسیب به زمین‌های کشاورزی و از بین رفتن محصولات باغی مانند انگور، انار و سیب افزایش خواهد یافت.

پیامدهای دامنه‌دار سیلاب‌های ۱۴۰۴

افغانستان در سال ۱۴۰۴ خورشیدی نیز با سیلاب‌های گسترده روبه‌رو بود. سازمان بین‌المللی مهاجرت اعلام کرده است که شوک‌های اقلیمی، از جمله سیلاب‌های ناگهانی، در نیمه نخست سال نزدیک به پنج میلیون نفر را در افغانستان تحت تأثیر قرار داده است.

بر اساس ارزیابی‌های اولیه این سازمان، حدود دو هزار و ۶۰۰ خانه نیز تخریب یا به‌شدت آسیب دیده‌اند. همچنین دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل گزارش داده است که تنها در فاصله حمل تا ثور، بیش از ۲۹ هزار خانواده در ۲۱ ولایت از سیلاب‌ها آسیب دیده‌اند.

دکتر سدید گفت که بسیاری از خانواده‌هایی که در سیلاب‌های سال‌های گذشته خانه‌های خود را از دست داده‌اند، هنوز نتوانسته‌اند زندگی عادی خود را از سر بگیرند.

او گفت در ولایت‌های غور، بادغیس، بغلان و شماری از مناطق دیگر، آسیب‌دیدگان حتی پس از دو تا سه سال نیز موفق به ترمیم یا بازسازی خانه‌های خود نشده‌اند.

به گفته سدید، مشکل تنها پاسخ اضطراری به سیلاب نیست، بلکه روند بازسازی و احیای زندگی مردم نیز بسیار کند پیش می‌رود. او معتقد است طالبان هنوز نتوانسته‌ است بحران‌های ناشی از تغییرات اقلیمی را به‌گونه موثر مدیریت کند و بسیاری از مناطق آسیب‌دیده همچنان در انتظار بازسازی هستند.

کارشناسان می‌گویند اگر پیش‌بینی‌های کنونی درباره شکل‌گیری یک ال‌نینوی بسیار قوی تحقق یابد، افغانستان در حالی وارد دوره‌ای از بارندگی‌های شدید و خطر سیلاب خواهد شد که بسیاری از مناطق آسیب‌دیده از سیلاب‌های سال‌های گذشته هنوز بازسازی نشده‌اند و ظرفیت کشور برای مقابله با بحران‌های تازه همچنان محدود است.

به گفته پولیس، این جرایم در بازه زمانی ماه اسد ۱۴۰۲ تا ثور ۱۴۰۴ (آگست ۲۰۲۳ تا می ۲۰۲۵) رخ داده است.

به گفته پولیس، بلال شینواری در اوایل جوزای سال جاری (۲۲ می ۲۰۲۶) در ایرلند بازداشت شد. او پس از طی روند استرداد به بریتانیا منتقل و روز بعد در دادگاه ابتدایی نوریچ حاضر شد.

دادگاه حکم داد که وی تا برگزاری جلسه اعلام موضع نسبت به اتهام‌ها در نهم اسد (۳۱ جولای)، در بازداشت باقی بماند.

شینواری هشتمین متهم این پرونده است. پیش از این در اوایل ماه جوزای سال جاری دادستانی بریتانیا اعلام کرد که هفت پناهجوی افغان ۲۰ و ۲۱ ساله به «تجاوز و آزار جنسی از کودکان» متهم شدند.

• 

  هفت مرد افغان در بریتانیا به «تجاوز و سوء‌استفاده جنسی» از کودکان متهم شدند

در مراسم خاک‌سپاری آقای مومند، شماری از مقام‌های طالبان، اعضای خانواده، دوستان، هم‌مسلکان و جمعی از شهروندان حضور داشتند.

عبدالاحد مومند ۳۱ جوزا در ۶۷ سالگی در شهر اشتوتگارت آلمان درگذشت.

او در ۱۰ جدی ۱۳۳۷ در ولایت غزنی متولد شد و تنها فضانورد افغانستان بود. مومند در سال ۱۹۸۸ با انجام یک مأموریت تحقیقاتی شوروی به فضا رفت و نام خود را به‌عنوان نخستین و تنها فضانورد افغانستان در تاریخ ثبت کرد.