روزنامهنگار
در روزهای اخیر، اظهارات منتسب به عطاءالله عمری، وزیر زراعت طالبان، در نشستی در دهلی نو مبنی بر اینکه «دیانای هندیها و افغانها یکی است»، در شبکههای اجتماعی واکنشبرانگیز شده است.
در این نشست که روز جمعه در «اتاق بازرگانی و صنعت پیاچدی هند» برگزار شد، وزیر طالبان به زبان فارسی سخن گفت و یک مترجم صحبتهای او را به انگلیسی برگرداند.
براساس ویدیوهای منتشرشده، مترجم این نشست در بخشی از ترجمه سخنان وزیر طالبان درباره استقبال گرم از او در دهلی نو و رابطه قدیمی مردم افغانستان و هند، میگوید: همانطور که پیشتر شما ذکر کردید، دیانای ما یکی است.
بررسیهای افغانستان اینترنشنال از ویدیوهای متعدد این نشست که در رسانههای هندی منتشر شده، نشان میدهد وزیر طالبان هیچ اشارهای به یکسان بودن دیانای هندیها و افغانها نمیکند و ترجمه ارائهشده دقیق نیست.
عطاءالله عمری به زبان فارسی میگوید: «این بار اول من است که به هند میآیم. از خُردی (کودکی) در ارتباط تجارت با هندوستان، رفتوآمد با هندوستان و مناسبات خوب و قدیمی مردم عزیز افغانستان و هندوستان، [چیزهایی] در ذهن داشتم. روزی که اینجا آمدیم و در خاک هندوستان قدم گذاشتیم، استقبال بزرگان حکومت و وزرا، روسا و هر فرد ملت عزیز هندوستان را میبینیم، روحیه ما عالی میشود.»
مترجم که به نظر میرسد یک مرد هندی است و در تصویر دیده نمیشود، سخنان وزیر طالبان را اینگونه ترجمه کرده است: «این نخستین سفر من به هند است. اما رابطهٔ هند و افغانستان فقط رابطهٔ امروز نیست. از همان نخستین روزی که وارد هند شدم، از سوی دولت هند، وزیر امور خارجه و هر کسی که ملاقات کردم، با استقبال گرمی روبهرو شدم. احساس میکنم که در میان مردم خودم هستم. بنابراین، احساس نمیکنم که در یک جای بیگانه باشم. پس این کشورِ ماست، و همانطور که شما گفتید، احساس میکنم دیانای ما یکی است. اصل مطلب همین است.»
این ترجمه که به صورت همزمان انجام شده، ظاهراً دقیق نیست. بررسی افغانستان اینترنشنال از بخشهای دیگر سخنان وزیر طالبان و ترجمه انگلیسی آن نشان میدهد مترجم در بخشهای دیگری نیز کلماتی را به سخنان او افزوده و بخشهایی را حذف کرده است.
وزیر طالبان علاوه بر اینکه عبارت «دیانای» را به زبان نمیآورد، از جملاتی مانند «احساس میکنم در میان مردم خودم هستم»، «احساس نمیکنم در یک جای بیگانه باشم» و «این کشور ماست» نیز استفاده نمیکند.
در این نشست، در کنار وزیر طالبان، دیپلوماتهای ارشد این گروه، از جمله سفیر طالبان در دهلی نو، حضور داشتند، اما هیچگونه تصحیح یا اعتراضی به ترجمه سخنان عطاءالله عمری نشان ندادند. اداره طالبان تاکنون به طور رسمی درباره این اظهارات توضیحی نداده است.
با این حال، در شبکه اجتماعی اکس، چندین کاربر و فعال رسانهای نزدیک به طالبان به اشتباه در ترجمه سخنان وزیر طالبان اشاره کرده و با بازنشر ویدیوهای این نشست، تصریح کردهاند که عطاءالله عمری چیزی درباره دیانای نگفته است.
شماری از رسانههای هندی، از جمله ایانآی، ترزدی تایمز و نیوز۱۸، نیز سخنان منتسب به وزیر زراعت طالبان را از زبان مترجم پوشش دادهاند و به نقل از عطاءالله عمری نوشتهاند که دیانای هندیها و افغانها یکی است. در این گزارشها هیچ اشارهای به خطای ترجمه سخنان وزیر طالبان نشده است.
واکنشها در پاکستان
در میان واکنشها، به نظر میرسد بیشترین آنها مربوط به کاربران و رسانههای پاکستانی است.
پاکستان تیوی، رسانه دولتی پاکستان، در گزارشی در همین مورد، طالبان را نماینده یک «ایدئولوژی افراطی» خواند که شهروندان افغانستان، به ویژه زنان، را از حقوق اساسیشان محروم کرده است. این رسانه افزود در سوی دیگر، در هند، جنبش هندوتوا که بهعنوان پشتوانه ایدئولوژیک حزب بهاراتیا جاناتا، حزب حاکم هند، شناخته میشود، رویکردی مشابه طالبان در خشونتهای گجرات در سال ۲۰۰۲ و به حاشیه راندن مسلمانان داشته است.
گزارشگر این رسانه در ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، گفت: «پس شاید عمری واقعاً شباهتی دیده باشد. شاید او به نکتهای اشاره کرده باشد.»
او افزود «هر دو نظام (اداره طالبان و حکومت هند) متهم شدهاند که تحمل اندکی در برابر مخالفت، اختلافنظر یا تفاوت دارند» و به باور منتقدان، در هر دو کشور «کسانی که ایدئولوژی حاکم را به چالش میکشند، اغلب با ارعاب، سرکوب یا حتی پیامدهای بدتری روبهرو میشوند.»
این گزارش ادامه میدهد: «پرچمها متفاوتاند، سرودهای ملی متفاوتاند، اما اگر از ظاهر عبور کنید و عمیقتر نگاه کنید، شباهتهای بسیار زیادی را خواهید دید. پس شاید واقعا دیانای [طالبان و حکومت هند] یکی باشد.»
اکسپرس تریبون، رسانه نزدیک به ارتش پاکستان، نیز این خبر را پوشش داد که وزیر زراعت طالبان در دهلی نو به هندیها گفت: «دیانای ما یکی است.»
این رسانه افزود که این اظهارات در حالی مطرح میشود که تماسها و روابط میان هند و حکومت طالبان، با وجود آنکه دهلی نو هنوز حکومت طالبان را بهطور رسمی به رسمیت نشناخته، بهطور پیوسته در حال گسترش است.
در همین گزارش، اکسپرس تریبون افزود پاکستان بارها حکومت طالبان را متهم کرده است که در مهار فعالیتهای تحریک طالبان پاکستانی ناکام بوده و به «تروریستهای مورد حمایت هند» اجازه داده است از خاک افغانستان فعالیت کنند.
آفتاب خان، یک کاربر پاکستانی، نیز نوشت وزیر طالبان هند را «خانه دوم» خود خواند و گفت هند و افغانستان «دیانای مشترک» دارند. او این اظهارات را «نهایت خیانت» به پاکستان خواند که به گفته او، در کنار طالبان جنگیده است. او افزود: «و حالا آنها با رقیب سرسخت ما، هند، علیه ما همدست شدهاند.»
او خطاب به دولت پاکستان گفت «وقت آن رسیده که مارها را بشناسی.»
همدلی وزیر طالبان با هند
هرچند آن بخش از سخنان منتسب به وزیر زراعت طالبان درباره یکسان بودن دیانای هندیها و افغانها ناشی از یک خطای ترجمه است، اما عطاءالله عمری سخنان همدلانه دیگری درباره آنچه «دوستی قدیمی هند و افغانستان» خواند، بیان کرد.
او هند را «دوست خوب و قدیمی» خواند و ابراز امیدواری کرد که این کشور در زمینه گذار افغانستان از زراعت و مالداری سنتی به مدرنسازی این حوزه کمک کند.
عمری همچنین گفت که دوستی افغانستان و هند، پدیده امروز نیست و «صدها سال قدامت دارد.»
او در ادامه افزود که در ولسوالیای که او از آنجا میآید، «هزاران خانه» متعلق به شهروندان «اهل هنود» وجود دارد و در کنار دیگر مردم «در یک منطقه و بازار» زندگی میکنند و هیچگونه تفاوتی میان هم قائل نمیشوند. عطاءالله عمری در ولسوالی اندخوی ولایت فاریاب متولد شده است.
طالبان که پیشتر به عنوان متحد سنتی پاکستان شناخته میشد، در سالهای اخیر روابط خود را با دهلی نو، رقیب دیرینه اسلامآباد، گسترش داده است. این در حالی است که روابط طالبان و پاکستان در ماههای اخیر بر سر آنچه اسلامآباد پناه دادن طالبان به شبهنظامیان مخالف پاکستان میداند، تیره شده و تا «جنگ آشکار» پیش رفته است.
در کمتر از یک سال گذشته، دستکم چهار وزیر طالبان به دهلی نو سفر کردهاند. هند همچنین سفارت افغانستان در دهلی نو و قنسولگریهای افغانستان در مومبای و حیدرآباد را به دیپلوماتهای طالبان واگذار کرده است.
آیا چیزی به نام «دیانای واحد» بین هندیها و افغانها وجود دارد؟
بر اساس پژوهشهای ژنتیکی، دانشمندان میگویند نمیتوان از «دیانای واحد» برای مردم افغانستان یا هند سخن گفت. هر دو کشور از نظر ژنتیکی بسیار متنوع هستند و جمعیتهای آنها در نتیجه هزاران سال مهاجرت و آمیختگی شکل گرفتهاند.
با این حال، افغانستان و هند امروزی پیشینهای طولانی از پیوندهای تاریخی، فرهنگی و تجاری دارند.
پژوهشی که در مجله پلوس وان (PLOS ONE) منتشر شده و بر پایه بررسی بیش از ۵۰۰ نمونه از پنج گروه قومی افغانستان انجام شده، نشان میدهد افغانستان در چهارراه ژنتیکی اوراسیا قرار دارد و مردم آن ترکیبی از مؤلفههای ژنتیکی آسیای مرکزی، جنوب آسیا، غرب آسیا و شرق آسیا هستند. نویسندگان این پژوهش میگویند افغانستان محل تلاقی جریانهای ژنتیکی بوده است، نه یک جمعیت ژنتیکی مجزا.
در مورد هند نیز پژوهش دیوید رایش و همکارانش که در نشریه نیچر (Nature) منتشر شده، نشان میدهد تقریباً همه جمعیتهای این کشور از آمیزش دو مؤلفه نیاکانی اصلی شکل گرفتهاند و نسبت این دو مؤلفه در گروههای مختلف هند متفاوت است؛ موضوعی که از تنوع بالای ژنتیکی در این کشور حکایت دارد.
همچنین، پژوهش تازهای که با بررسی ۲ هزار و ۷۶۲ ژنوم کامل از سراسر هند و انتشار نتایج آن در مجله سل (Cell) انجام شده، این تصویر کلی را تأیید میکند و نشان میدهد تاریخ ژنتیکی مردم هند بسیار پیچیده است و نمیتوان از یک ترکیب ژنتیکی واحد برای همه هندیها سخن گفت.
عرفان بهادر، رئیس اداره مبارزه با تروریسم پاکستان، روز سهشنبه ۲۳ سرطان، در یک نشست خبری مشترک با جاوید عالم اودهو، بازرس کل پولیس ایالت سند، و دیگر مقامهای این ایالت گفت که حمله به پایگاه نظامی رنجرز، در افغانستان برنامهریزی شده است.
او افزود این عملیات در چهار مرحله، شامل برنامهریزی در افغانستان، انتقال مهاجمان به پاکستان، فراهم کردن حمایت مالی، تأمین سلاح و جلیقههای انتحاری، سازماندهی شده بود.
عرفان بهادر افزود قاری بشیر برای هماهنگی این عملیات از پاکستان به افغانستان رفته و سپس به کراچی بازگشته بود. به گفته این مقام پاکستانی این مرد بعدا بازداشت شد و در جریان بازجویی نیز به نقش خود در حمله اعتراف کرده است.
در نشست خبری پولیس پاکستان ویدیویی از اعترافات قاری بشر نیز پخش شده است. رئیس اداره مبارزه با تروریسم گفت که بازرسان معتقدند ۱۳ نفر در این عملیات نقش داشتهاند.
او همچنین گفت مهاجمان از طریق بلوچستان وارد پاکستان شدند، سپس به شهر حب رفتند و از آنجا با موترهایی به کراچی منتقل شدند و در خانهای اجارهای اسکان یافتند.
از تلفن همراه قاری بشیر ویدئوهایی به دست آمده که مراحل آمادهسازی حمله را نشان میدهد. در نشست خبری اعلام شد که قاری بشیر محل اقامت مهاجمان را اجاره کرده بود.
مهاجمان در ششم سرطان، پایگاه نظامی «رنجرز» در منطقه گلستان جوهر کراچی را هدف قرار دادند. گروه جماعتالاحرار مسئولیت این حمله را برعهده گرفت. در این حمله سه نیروی نظامی کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدهاند.
ضیاءالحسن لنجار، وزیر داخله سند گفت سه نفر از مهاجمان افغان بودند و نفر چهارم اهل باجور بود که حدود ۲۰ سال در افغانستان زندگی کرده بود.
به گفته او، عثمان، مهاجم بازداشتشده، در بازجوییها گفته که از یک مدرسه دینی در افغانستان جذب شده، در دو «اردوگاه گروههای تروریستی» آموزش دیده و سپس به پاکستان اعزام شده است.
حملات هوایی پاکستان به مناطقی در ولایتهای شرقی افغانستان که دو هفته پیش انجام شد، به کشته شدن دهها نفر انجامید. این حملات با واکنش تند طالبان روبهرو شد، اما هیچ کشوری به جز هند، آن را محکوم نکرد.
طالبان این حملات را نقض حاکمیت افغانستان خواند، در حالی که پاکستان اعلام کرد هدف از این عملیات، گروههای مسلح مخالف دولت پاکستان بودهاند که به گفته اسلامآباد، از خاک افغانستان فعالیت میکنند.
وزارت داخله طالبان اعلام کرده است که خانوادههای آسیبدیده در دیدار با سراجالدین حقانی خواستار رسیدگی جدی به وضعیت زخمیهای این حملات شدهاند که همچنان در شفاخانهها بستری هستند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در ۸ سرطان به افغانستان اینترنشنال گفت که در حملات پاکستان به سه ولایت افغانستان، دستکم ۳۶ غیرنظامی کشته و ۱۶۳ نفر دیگر زخمی شدهاند. به گفته او، زنان و کودکان نیز در میان قربانیان هستند.
به گفته مجاهد، بیشترین تلفات این حملات در ولسوالی سمکنی ولایت پکتیا ثبت شده است.
با این حال دفتر نمایندگی سیاسی ملل متحد (یوناما) در افغانستان تایید کرد که در این حملات ۱۳ غیرنظامی کشته و ۱۰ نفر دیگر زخمی شدند. یوناما گفت که کودکان و زنان نیز در میان قربانیان این حملات هستند.
حملات اخیر پاکستان در حالی انجام شد که ملا یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، چندی پیش پس از بازگشت از مسکو در میدان هوایی کابل گفته بود که «در آینده نزدیک، پاکستان دیگر جرئت نخواهد کرد به خاک افغانستان حمله کند.»
با وجود چندین دور مذاکرات میان طالبان و پاکستان با میانجیگری کشورهایی مانند عربستان سعودی، قطر، ترکیه و چین، دو طرف تاکنون نتوانستهاند بر سر کاهش تنشها و حل اختلافات به توافق دست یابند.
در اعلامیه وزارت عدلیه طالبان آمده است که دادگاه اختصاصی پس از بررسی اسناد و مدارک متصرفان، گزارشهای کمیسیون جلوگیری از غصب زمین، دفاتر املاک و اطلاعات ادارات مربوط، به این نتیجه رسیده که بیش از ۵۳۲ جریب از این زمینها در چهار قطعه کادستری به نام دولت سروی و ثبت شده است.
شهرک غیبیبابا در شمال کابل در منطقه کوتل خیرخانه موقعیت دارد. این زمینها اکنون بهعنوان منطقه مسکونی مورد استفاده قرار میگیرند.
وزارت عدلیه طالبان گفته است که مسئولیت این زمینها به کمیسیون جلوگیری از غصب زمین و استرداد زمینهای غصبشده سپرده شده تا درباره آنها تصمیمگیری کند.
این وزارت همچنین گفته است که روند استرداد زمینهای موسوم به «غصبشده امارتی» در سراسر افغانستان با شدت ادامه دارد و تصمیمگیری درباره این پروندهها بر عهده کمیسیون جلوگیری از غصب زمین است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، کمیسیون جلوگیری از غصب زمین و استرداد زمینهای غصبشده ایجاد کرد. در پنج سال گذشته، این کمیسیون هزاران جریب زمین را در مناطق مختلف کشور مصادره کرده است.
طالبان همچنین بهتازگی «قانون فروش و توزیع نمرههای زمینهای امارتی و اعطای اجازه ساختمان» را در جریده رسمی منتشر کرده است. این قانون که در ۳۸ ماده و شش فصل و بر اساس چندین فرمان هبتالله آخندزاده تنظیم شده، چارچوب حقوقی مدیریت، توزیع و فروش زمینهایی را که «امارتی» تشخیص داده میشوند، تعیین میکند.
منتقدان میگویند این قانون میتواند زمینه مصادره زمینهای مورد مناقشه و فروش دوباره آنها را فراهم کند، اما مقامات طالبان میگویند هدف از اجرای آن، ساماندهی مالکیت اراضی و جلوگیری از غصب زمین است.
