حتی پس از آنکه طالبان آموزش دختران را ممنوع کردند، فریبا هر روز به مکتب میرفت. این دختر نوجوان با سری افراشته و لبخند بر لب از خانه بیرون میشد و میگفت از معلمهایش خواهد پرسید که چه زمانی دوباره میتواند یونیفورم مکتب را بپوشد اما هر شام اندوهگین و شکستهدل به خانه بازمیگشت.
واکنش تند وزارت تحصیلات عالی طالبان به درخواست حامد کرزی برای شمولیت دختران در کانکور، در فضای سیاسی افغانستان بحثبرانگیز شده است.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان از غیبت و محرومیت ادامهدار دختران در آزمون سراسری کانکور به شدت ابراز تأسف کرد. آقای کرزی گفت امیدوار است هرچه زودتر دروازههای مکاتب و دانشگاهها به روی دختران بازگشایی و فرصت تعلیم و تحصیل برای آنان فراهم شود.
شماری از کارشناسان و مدافعان حقوق بشر در نشستی در ژنو هشدار دادند که محدودیتهای طالبان بر آموزش دختران و زنان، آینده افغانستان را با پیامدهای گسترده اجتماعی و اقتصادی روبهرو خواهد کرد. آنها از جامعه جهانی خواستند برای حفاظت از حق آموزش دختران افغان اقدامات موثرتری انجام دهد.
البرت خوریف، سفیر روسیه در پاکستان با تاکید بر رعایت حقوق اساسی بشر در افغانستان گفت که اداره طالبان باید به حق آموزش و سایر حقوق بنیادی شهروندان احترام بگذارد.
صبح پنجشنبه، ششم حمل ۱۴۰۵، در افغانستان سال تعلیمی جدید آغاز شد. زنگ مکتبها به صدا درآمد. در نخستین روزهای بهار دوباره کوچهها پر میشود از کودکانی که به مکتب میروند. اما در این میان، جای خالی بزرگی دیده میشود؛ جای میلیونها دختر.
گزارشگر ویژه سازمان ملل در پیام نوروزی خود تاکید کرد که در آغاز سال جدید تحصیلی، دختران بالاتر از صنف ششم هنوز اجازه ورود به مکتب و زنان اجازه حضور در دانشگاهها را ندارند. ریچارد بنت این وضعیت را غیرقابل قبول خواند و گفت که شرایط باید تغییر کند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل بار دیگر با اشاره به ممنوعیت آموزشی زنان و دختران در افغانستان گفت که آنان بهطور نظاممند از زندگی عمومی حذف شدهاند. آقای گوترش هشدار داد که عقبگردها در برابری جنسیتی در حال افزایش است.
رحمتالله نبیل، رئیس امنیت ملی حکومت پیشین گفت کسی که مانع آموزش در افغانستان میشود، «دشمن ملت و وطن» است. او افزود که جهل دیروز و امروز با «فتوا و شمشیر» مسلط شدند.
کمیته بینالمللی نجات اعلام کرد که کاهش کمکهای امریکا دستکم ۳۰۰ هزار کودک افغان را از آموزش محروم کرده است. همچنین کاهش این کمکها، دسترسی ۷۰۰ هزار افغان را به مراقبتهای بهداشتی، واکسین، درمان سوء تغذیه، آب سالم و خدمات حفاظتی قطع کرده است.
ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل میگوید که دختران و زنان افغان با اخراج از پاکستان از همه حقوق بنیادین خود، از جمله آموزش و کار محروم میشوند. او گفت که مهاجران با اخراج از پاکستان ناگزیرند تحت حاکمیت «رژیم بیرحمانه آپارتاید جنسیتی طالبان» زندگی کنند.
مریم نواز، وزیر اعلی پنجاب پاکستان در نشست انتالیا از محرومیت آموزش دختران در افغانستان ابراز تاسف کرد. او در این نشست از تاسیس اولین دانشگاه هوش مصنوعی در لاهور خبر داد و بر ضرورت آموزش دختران تاکید کرد و گفت که راهاندازی این دانشگاه، آینده آموزش در پاکستان را متحول خواهد کرد.
بنیاد ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل، از حکومت پاکستان خواست که اخراج افغانها به ویژه دختران و زنان را متوقف و از کسانی که در معرض خطر هستند، حمایت کند. این بنیاد تأکید کرده که توقف اخراج مهاجران برای حفظ جان افراد و رعایت حقوق بشر ضروری است.
گزارش تازه یوناما نشان میدهد که ۵۰۰ بازرگان افغان مجبور شدهاند برای تامین هزینههای آموزش دخترانشان هزاران دالر به خارج از افغانستان بفرستند. در گزارش آمده این بازرگانان هر ماه ۱۰ تا ۱۵ هزار دالر به خانوادههایشان در خارج میفرستند تا دخترانشان بتوانند به آموزش ادامه دهند.
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، اوچا میگوید محدودیت آموزش دختران در این کشور آنها را در معرض بیسوادی، ازدواجهای زودهنگام و خشونت مبتنی بر جنسیت قرار داده است. اوچا هشدار داد بحران آموزش در افغانستان نسلی را در معرض خطر قرار داده است.
سه مقام ارشد طالبان به شرط حفظ هویت خود به انبیسی نیوز گفتند که در درون این گروه شکاف جدی و رو به افزایشی میان جناح قندهار و جناح کابل در خصوص مسئله آموزش دختران وجود دارد.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین در دیدار با نماینده دبیرکل سازمان ملل، بر اهمیت آموزش دختران تاکید کرد و آن را برای آینده کشور حیاتی دانست. آقای کرزی در پیام جداگانه به مناسبت عید فطر نوشت «بسته ماندن مراکز آموزشی به روی دختران و ممانعت از کار زنان، مانع بزرگی برای پیشرفت کشور است.»
نمایندگی سازمان ملل در افغانستان همزمان با آغاز سال جدید آموزشی، نسبت به ممنوعیت آموزش دختران برای چهارمین سال متوالی ابراز «ناامیدی عمیق» کرد. رزا اوتونبایوا، رئيس یوناما گفت طالبان همچنان خواستههای مردم افغانستان را نادیده میگیرد.
مدیر اجرایی زنان سازمان ملل میگوید ادامه ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان نقض حق آموزش است که نسلهای آینده را تحت تاثیر قرار خواهد داد. سیما باهوس تاکید کرد که دختران افغان باید بیدرنگ به مکتب بروند.
همزمان با آغاز سال جدید آموزشی، گروهی از زنان معترض پشت دروازههای بسته مکاتب و مراکز آموزشی، به ممنوعیت آموزش زنان و دختران از سوی طالبان اعتراض کردند.
سازمان حقوق بشری رواداری در بیانیهای به بسته ماندن مکاتب دخترانه در افغانستان برای چهارمین سال متوالی واکنش نشان داد و آن را نقض حقوق بشر و تهدیدی برای آینده کشور دانست. این سازمان خواستار پاسخگو ساختن طالبان از طریق میکانیسمهای بینالمللی و فشار جامعه جهانی شد.
نویسنده رمانهای مشهور کاغذپرانباز و هزار خورشید تابان از جامعه جهانی خواست در همبستگی با دختران افغان بایستد و بر حق آنها برای بازگشت به مکاتب و دانشگاهها پافشاری کند. خالد حسینی در پیامی اختصاصی که به افغانستان اینترنشنال فرستاده، گفت: «قلب من با خواهران افغانم است.»