په تخار کې ځايي سرچینې وايي، د دغه ولایت د درقد ولسوالۍ امنیه قومندانۍ کې د طالبانو یوه سرتېري تېره پنجشنبه خپله مېرمن زیتون په وهلو وهلو وژلې ده. یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، ۳۵ کلنې زیتون ۶ ماشومان درلودل او موساخان د دویمې ښځې تر کولو وروسته ناوړه چلند ور سره کاوه.
د دې سرچینې په خبره، د زیتون کورنۍ د هغې مړی د درقد او دشت کلا ولسوالیو روغتیایي مرکزونو ته د معاینې لپاره وړی و، خو ډاکټرانو د دې طالب سرتېري له وېرې د مړي له طبي معاینې ډډه کړې وه.
سرچینې وايي، د زیتون کورنۍ د هغې مړی بیا تخار ولایتي روغتون ته لېږدولی و، خو هلته د روغتون طالب مسوولانو هم عدلي طب ته د مړي د لیږلو اجازه نه وه ور کړې.
وروسته یې کورنۍ چې بې وزله ده، کابل ته مړی لېږدولی نه شو او په درقد کې یې خاورو ته سپارلې ده.
د دې سرچینې په خبره، د زیتون مېړه تر دویمې کوزدې وروسته نوموړ طلاقه کړې هم وه خو د سیمې د خلکو په منځګړتوب یې خپل کور ته بوولې وه، اما وهله به یې.
تېره شپه په اسلام اباد کې ځايي پولیسو د دغه ښار په ډي ۱۷ سیمه کې ۱۸ افغانان تر نیولو وروسته د شپې ناوخته بېرته خوشي کړي دي. دغه افغان کډوال وايي، چې پولیسو د دوی د اسنادو تر کتو وروسته هم دوی بې قانونه کډوال بللي دي.
دغه افغان کډوال وايي، چې د شپې پولیسو له کورو را اېستلي او د ترنول په نوم د پولیسو حوزې (تاڼې) ته يې بیولي او له هر تن څخه تر لس زرو کلدارو اخیستو وروسته يې بېرته خوشې کړي دي.
د اسمعيل په مستعار نوم یوه افغان کډوال افغانستان انټرنشنل ته په خبرو کې ویلي: «د پولیسو مشر را څخه په سر کې د هر تن په سر دېرش زره کلدارې غوښتې، خو وروسته د هر کس په سر په لس زره سره جوړ شوو.»
نوموړی وایي: «پولیسو غوښتل په توندو خبرو او ښکنځلو موږ وډاروي او په دې سره له موږ بډې واخلي، د پولیسو مشر ګواښ وکړ چې که پیسې ور نه کړو نو موږ به ټول زندان ته ولېږدوي.»
په دغه ډله کې يوه بل کډوال د محمد حسن په مستعار نوم چې ټینګار يې کاوه نوم او غږ یې خپور نه شي وایي د پولیسو دغه کار اوس معمول ګرځیدلی.
هغه زیاته کړه: «هره شپه پولیس خلک له کورو را وباسي، ويزې، د پولیسو د ثبت پاڼې او هر ډول اسناد موږ لرو خو بیا هم پولیس وايي تاسو دلته غیرقانوني اوسیږئ او موږ ته مو د نیولو امر شوی.»
دا لومړی ځل نه دی چې په اسلام اباد او نورو سیمو کې پولیس افغان کډوال ځوروي او شوکه ترې کوي، تر دې وړاندې هم په ځلونو له افغان کډوالو د هر ډول قانوني اسنادو په لرلو سره بډې اخیستل شوې دي.
تېره اوونۍ هم پولیسو د اسلام اباد په اېف۱۷ نومې سیمه کې نږدې اويا کسان د شپې نیولي او سهار يې بېرته خوشي کړي وو.
د پاکستان د کورنیو چارو وزارت هر وخت د پولیسو پر دې کار نا خبري څرګندوي او تر ډېره د رسنیو پوښتنو ته ځواب نه وايي.
د افغانستان د بیا رغونې لپاره د امریکا د ځانګړې پلټونکې ادارې یا سیګار په خپل راپور کې د افغان کډوالو د غوښتنلیکونو پر ځنډېدو اندېښنه ښودلې ده.دا اداره وایي، د کډوالو په چارو کې د کارکوونکو د کموالي له امله سلګونه افغانان د خپلو کېسونو دبهیر د بشپړېدو په تمه بې برخلیکه پاتې دي.
په افغانستان کې تر سیاسي بدلون وروسته د امریکا د اېس ای وي کېسونو د بهیر ترڅنګ د پي یو او پي دوه کیسونو د لېږد بهیر هم پیل شوي.
د جمهوریت تر پرځېدو وروسته پاکستان، قطر، البانیا او ابوظبۍ له هغو هېوادونو څخه دي چې سلګونه افغانانو ته یې په کمپونو کې د لنډې مودې لپاره ځای ورکړ، خو د یو شمېر کډوالو کېسونه له نږدې دوو کلونو راهیسې تراوسه هم د څېړنې لاندې دي.
احمد شعیب یو له هغو افغان خبریالانو څخه دی چې د کابل تر پرځېدو وروسته یې د پي دوه کېس درلود او تر لنډې مودې، بې برخلیکه پاتې کېدو وروسته پاکستان ته د خپل کېس د پر مخ بیولو په موخه کډوال شو.
نوموړي له خپلې میرمنې او درې کلن زوی سره په پاکستان کې پنځه میاشتې تیرې کړې خو چې برخلیک یې روښانه نه شو بېرته افغانستان ته ستون شو.
یو شمېر کسان بیا په البانیا، قطر او ابوظبۍ کې هم د ژوند سختې شپې او ورځې تیروي.
سلیم سهراب چې د کابل تر سقوط یوه میاشت وروسته د امریکایانو له خوا ابوظبي ته لېږدول شوی و پنځلس میاشتې یې په کمپ کې تیرې کړې؛ خو بیا هم امریکا ته و نه لېږدول شو، هغه په خپلو هڅو له نورو لارو کاناډا ته ولاړ.
سهراب وایي، سره له دې چې امریکایانو د دوی د لېږدولو مسوولیت پر غاړه اخیستی و خو بیا هم هغوی خپله ژمنه پر ځای نه کړه او په میاشتو میاشتو په کمپ کې بې برخلیکه پاتې شو. سیګار د خپل راپور په یوه برخه کې ټینګار کړی چې، په امریکا کې د کډوالو اړوندې مسوولې ادارې باید خپل کارکوونکي په دې برخه کې زیات کړي چې د کډوالو دوسیې ژر تر ژره وڅېړل شي.
د غزني ولایت د قره باغ ولسوالۍ باغ عطر دښته کې د غزني د پوهنې ریاست په پام کې لري چې کوچیانو لپاره يوه مدرسه جوړه کړي او لګښت يې هم د سیمې د کوچیانو له جېبه ورکړي. د (ده نشین) سیمې خلک وایي، چې دا ځمکه د دوی ملکيت دی؛ خو کوچیان يې د ځان ګڼي.
کوچیان د طالبانو د حکومت په دغه تصمیم خوښ دي او وايي چې دوی هم د دې حق لري چې يو ځای ځایګی يې معلوم وي.
د دغو کوچیانو یوه مشر چې نه غواړي نوم یې دلته یاد شي رسنیو ته ویلي، چې دوی هم په تېره شل کلنه جګړه کې برخه اخیستې او د سر و مال زیان یې لیدلی، دغه مشر وړاندې وايي:((موږ هم په تېر شل کلن انقلاب کې برخه اخیستې شهیدان مو ورکړي او اوس د مدرسو او د تلپاتې استوګنې د ځایونو لرلو تر څنګ حق لرو چې نور پام هم راته و شي.))
خو د قره باغ ولسوالۍ اوسېدونکي بیا وایي چې یاده ځمکه له پخوا د دوی خپله ده، او د یادې ځمکې سندونه په لاس لري، هغوی وايي په دغه ځمکه یې تر دې وړاندې څو ځله کښت هم کړی.
د قرباغ ولسوالۍ یو قومي مشر د نوم نه ښودلو په شرط رسنیو ته ویلي، چې د طالبانو له راتګ وروسته یاده ځمکه ترې د طالبانو حکومت ګرځولې.
هغه وايي په دغه ځمکه طالبانو له هر ډول کار څخه منع کړي دي: (( اول يې له کاره منع کړو او اوس یې تازه پرېکړه کړې، چې د کوچیانو د شهیدانو ماشومانو ته دغه ځمکه ور وېشو، موږ چیرې ولاړ شو چاته فریاد وکړو د خدای لپاره خپلې ځمکې رانه نیسي او کوچیانو ته يې ورکوي))
د غزني د قره باغ دغو اوسیدونکو ویلي، که چيرې اوسنی حکومت د دوی دا ځمکه له دوی په زور واخلي او کوچیانو ته يې ورکړي نو دوی به یې په وړاندې ودرېږي او د خپل حق تر لاسه کولو لپاره به له هیچا وېره ونکړي.
په افغانستان کې د ایران پخوانی سفیر فدا حسین مالکي د نړیوالو اصولو پر وړاندې د طالبانو نه پاملرنې ته په اشارې سره وايي چې د افغانستان پیښې د ایران او پاکستان امنیت ګواښي. ښاغلی مالکی زیاتوي، په نږدې راتلونکي کې به له طالبانو سره پاکستاني او ایراني چارواکي "جدي" خبرې وکړي.
ښاغلي مالکي د شنبې په ورځ (د زمري ۱۳مه) له همشهري انلاین خبري اژانس سره په مرکه کې وویل چې د طالبانو له چارواکو سره د راتلونکو خبرو مهم ټکي « ترهګرۍ په ځانګړي ډول د داعش خطر او د ګاونډیو هېوادونو په تېره د هلمند د حقابې په هکله نړیوالو قوانینو ته د طالبانو نه پاملره» د دې خبرو مهم ټکي یاد کړل.
د اسلامي جمهوریت دغه پخواني چارواکي دا هم څرګنده کړه چې څه موده مخکې یې په یوه غونډه کې له پاکستانې چارواکو سره د ترهګرۍ د ودې په اړه خبرې کړې او هغوی ویلي چې «له بېلا بېلو لارو د ترهګرۍ سخت قربانیان دي».
ښاغلي مالکي په دې غونډه کې د خپل لیدلي حال له مخې وویل «د پاکستان حکومت په افغانستان کې د ترهګرۍ د خطر او بدلونونو او د دغه هېواد د اوسني وضعیت په اړه» په ښکاره او بیا بیا اندېښنه څرګنده کړه.
هغه په نږدې راتلونکي کې د پولو یا سرحدونو د بندولو په اړه د ایران او پاکستان تر منځ د امنیتي سند د لاسلیکولو اعلان هم وکړ.
په افغانستان کې د ایران پخواني سفیر د پاکستان له لوري د پولې د یوې برخې بندولو ته اشاره ویل چې بله برخه یې باید د ایران د نظامي چارواکو تر څړنې او څارنې لاندې بنده شي.
ښاغلي مالکي له افغانستان د پېښېدونکو حرکتونو او خوځښتونو په یادولو سره وویل چې په افغانستان کې له «ترهګرو ډلو» سره د مقابلې لپاره به د اسلامي جمهوریت امنیتي چارواکي طالبانو ته اړین استخباراتی معلومات ورکړي.
نیشن ورځپاڼې لیکلي، چې طالبان د پخواني حکومت د چارواکو لکه اشرف غني او امرالله صالح په څېر د «پاکستان پر ضد د احساساتو له پارولو کار اخلي». دغې پاکستانۍ ورځپاڼې لیکلي، په افغانستان کې له مسوولیت د خلاصون اسانه لار د اسلام اباد ملامتول دي.
تیمور شاه په هاغه یاددښت کې چې د جمعې په ورځ (د زمري ۱۳مه) په نیشن ورځپاڼه کې خپور شوی، پر پاکستان یې د افغانستان د پخوانیو حکومتونو نیوکې یوه عامه ناروغي بللې ده.
دغه خبریال لیکلي چې افغانستان د ښځو د حقونو، بشري حقونو، امنیت او اقتصاد په ګډون په مختلفو برخو کې له ناورین سره مخ دی. پر پاکستان تور لګول په افغانستان کې له مسوولیت څخه د خلاصون یوه اسانه لارده او طالبان هم له دې لارې کار اخلي.
په ورته وخت کې ښاغلي شمیل ویلي چې "افغانستان کې ترهګري" اوس د پاکستان او سیمې تر ټولو لویه ستونزه ده.
هغه وایي د ترهګرۍ مسله څو اړخیزه ده او ریښې یې د طالبانو په جوړښت کې دي.
د افغانستان پخوانیو حکومتونو پرله پسې د پاکستان پر حکومت نیوکې کړې چې طالبانو ته یې پناه ځایونه ورکړي دي.
په دې وروستیو کې د امریکا د مرکزي اطلاعاتو د ادارې پخواني مشر ډیویډ پیټریاس هم له افغانستان انټرنشنل سره په ځانګړې مرکه کې ویلي و، اسلام اباد طالبانو ته د دې لپاره پناه ورکړې وه چې کله دغه ډله واک ته ورسېږي، د پاکستان ملګرې شي، خو داسې ونه شول.
ښاغلي پیټریاس وویل، «موږ په ښکاره وینو چې افغان طالبان اوس د پاکستاني طالبانو کوربه توب کوي، دا ډېره عجیبه خبره ده ځکه چې پاکستانیانو په خپله خاوره کې د افغان طالبانو او حقاني شبکې د خوندي پټنځیو له منځه وړلو ډډه کوله».
پاکستانۍ نیشن ورځپاڼې بیا ټینګار کړی چې طالبانو ته باید یو څرګند پیغام ورکړل شي چې ترهګریز سازمانونه باید افغان خاوره د پاکستان پر ضد ونه کاروي او طالبان هم باید د هغه څه د څارنې مسوولیت په غاړه واخلي چې په افغانستان کې روان دي.
د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د خونړیو بریدونو په زیاتېدو سره د پاکستاني چارواکو او طالبانو ترمنځ اختلافونه زیات شوي دي.
پاکستاني چارواکې طالبان په دې تورنوي چې د پاکستان طالبانو تحریک ته یې د افغانستان په خاوره کې ځای ورکړی دی. دوی دا ادعا هم کړې چې د پاکستان په ځینو خونړیو بریدونو کې یو شمېر افغانان هم لاس لري. خو طالبانو تل دغه تورونه رد کړي دي.