د پاملرنې نړۍواله موسسه: افغانستان یوازینی هېواد دی چې نجونې پکې له زده کړو منع دي

پټري اورپو په پام کې لري، چې په هېواد دننه د ټولو کډوالو لپاره د وړیا روغتیایي خدماتو قانوني طرحه لغوه کړي.

په دې قانون کې د ناقانونه کډوالو سربېره نور هغه کسان هم شامل دي، چې د پناه غوښتنې ټول پړاوونه یې بشپړ کړي وي.

د انفومایګرنتس د راپور له مخې؛ نوی سیستم به د اروپايي اتحادیې هغه اتباع هم اغېزمن کړي، چې د ۹۰ ورځو څخه ډېر په فنلینډ کې پاتي شوي، مګر د هېواد د قوانینو سره سم یې خپل استوګنځي نه دي تنظیم کړي.

اوس مهال په دغه هېواد کې د اروپایي کډوالو لوی نفوس د رومانیا او بلغاریا اتباع جوړوي.

د روغتیایي پاملرنې د قانون لغوه کولو وړاندیز، فنلینډ ته دکډوالۍ د کمولو د قانوني وړاندیزونو یوه برخه ده.

د دې پلان بل هدف د کډوالو لپاره د ټولنیزو مرستو کمول دي.

د فنلنډ دولت د کډوالۍ او پناه غوښتنې د طرحې په کمولو سربیره، غواړې چې درېیم هېواد ته د کډوالو په شړلو هم غور وکړي.

د فنلنډ د روغتیایي ټولنې په ګډون یو شمېر نورو بنسټونو د کډوالۍ پر وړاندې د فنلنډ پر دې دریځ نیوکه کړې ده.

د دې ټولنې د روغتیایي سیاستونو سلاکار لوري وورنکوسکي وویل: "د حکومت اراده له دې حقیقت سره په ټکر کې ده، چې اعلان یې کړی چې په ټولنه کې د برابرۍ او عدم تبعیض د ودې لپاره له هوډ سره کار کوي".

د سې شنبې په ورځ (د زمري ۳۱) ذبیح الله مجاهد د طالبانو مشر ته منسوب درې ماده ییز حکم پر ایکس(ټویټر)ټولنیزه شبکه خپور کړ.

په دغه فرمان کې راغلي، چې د طالبانو وزارتونه او ادارې مکلفې دي، چې د کورنیو صنایعو د ودې او پر ځان بسیاینې په خاطر له کورنیو تولیداتو څخه د امکان تر حده استفاده وکړي.

د دغه فرمان په یوه بله برخه کې د طالبانو له مرکزي او ولایتي ادارو غوښتل شوي، چې د خصوصي سکتور له مسوولینو سره د «نافذو تقنیني اسنادو» له مخې «ښه چلند» وکړي او د اړوندو اجراتو له ځنډولو دې ډډه وکړي.

د طالبانو مشر ته د منسوب فرمان له مخې؛ د دې ډلې وزارتونه او ادارې هم اړ دي، چې په بندرونو، ترانزیتي سیمو او لویو لارو کې د سوداګرۍ لپاره لازمې اسانتیاوې برابرې کړي.

په تېرو دوو کلونو کې طالبانو ملا هبت الله اخوندزاده ته منسوب لسګونه فرمانونه خپاره کړي، چې تر اوسه په عام محضر کې نه دي خپاره شوي.

ډېری دا فرمانونه د نجونو او مېرمنو د زده کړې او کارموندنې د حق محدودولو او د عامه ژوند څخه د ښځو د لرې کولو سره سم صادر شوي دي.

که څه هم طالبانو د نوموړي د احضار د کره لامل په اړه څه نه دي ویلي، خو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته رسېدلي مکتوبونه کې دطالبانو د برېښنا عمومي شرکت د کابل د برېښنا د رییس ملا احمد اخوند پر ځای د دغه ریاست مرستیال مولوي عطاءالله صدیق د ده ځای ناستی ټاکلی.

په یوه بل مکتوب کې کندهار ته د ملا احمد اخوند تګ د هغه کورنۍ ستونزې یادې شوي.

د یادونې وړ ده، چې څو ورځې وړاندې د کابل د برېښنا شرکت رییس ملا احمد یوه ویډیو افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې وه، چې پکې نوموړی له خپل ساتونکي سره یو ځای څملي.

له ساتونکي سره د ملا احمد اخوند د څملاستو ویډیو:

د افغانستان انټرنشنل سرچینې وايي؛ هغه ځوان چې له ملا احمد سره

یو ځای څملي ۲۱ کاله عمر لري او له دې وړاندې د طالبانو د دفاع وزیر له مرستیال ملافاضل سره هم لیدل شوی دی.

خو تر اوسه طالبانو په یادې موضوع چوپتیا غوره کړې.

د نړۍوال تاوتريخوالي زياتوالی او د چين او امريکا تر منځ سختې سيالۍ د دغه بلاک پراخوالی بېړنی کړی دی.

د سویلي افریقا ولسمشر سیریل رامافوزا د سې شنبې (د زمري ۳۱مه) په سهار د چین د ولسمشر شي جین پینګ کوربه توب وکړ، چې د دې ډلې د پراختیا لوی ملاتړی و.

تمه کیږي، چې د دې ډلې نور مشران به د سې شنبې تر پایه ژوهانسبورګ ته ورشي.

د برازیل ولسمشر لوییز ایناسیو لولا دا سیلوا او د هند لومړی وزیر نریندرا مودي به له نن څخه تر راتلونکو دوو ورځو پورې په دې غونډه کې ګډون کوي.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین، چې په اوکراین کې د جنګي جرمونو په تور د نړۍوالې محکمې له خوا تر څار لاندې دی، جنوبي افریقا ته نه ځي او د ویډیويي کنفرانس له لارې به په دې غونډې کې وینا وکړي.

د سویلي افریقا ولسمشر له دې غونډې مخکې په وینا کې وویل: "پرمختللی برېکس د هېوادونو د یوې ډلې استازیتوب کوي، چې مختلف سیاسي نظامونه او د نړۍ د متوازن نظم لپاره ګډه لیوالتیا لري."

د نویو غوښتونکو د غړیتوب ارزونه

د سویلي افریقا چارواکي وايي؛ تر څلوېښتو ډېرو هېوادونو په برېکس کې د غړیتوب لپاره لېوالتیا ښودلې او له دې ډلې نږدې دوه ویشت هېوادونو په رسمي ډول د غړیتوب لپاره غوښتنلیکونه ورکړي دي.

ایران، سعودي عربستان، متحده عربي امارات، مصر، الجزایر، ارجنټاین، قزاقستان، بولیویا، کیوبا، اندونیزیا، ایتوپیا، ګابون او کوموروس هغه هېوادونه دي، چې په دې اقتصادي بلاک کې یې د شاملېدو غوښتنه کړې ده.

چین د نړۍ د دویم ستر اقتصاد په توګه؛ د دې ډلې د پرمختګ پلوی دی، ځکه چې هيله لري د دې پراخوالی، چې اوسمهال د نړۍ څه باندې څلوېښت سلنه نفوس او د نړۍ د ناخالص کورنيو توليداتو څلورمه برخه جوړوي، وبه کولې شي چې په نړۍواله کچه اغیزه وکړي.

روسیه چې د اوکراین په جګړه کې له لوېدیځ سره مخامخ شوې ده؛ غواړي د خپلې انزوا د مخنیوي لپاره دغه بلاک ته نوي غړي راولي. سویلي افریقا هم د دې پراختیا ملاتړ کړی.

خو هند، چې په دې بلاک کې د چین د واکمنۍ په اړه اندېښمن دی؛ خبرداری ورکړی چې د نویو غړیو د منلو لپاره بیړه وکړي. برازیل هم اندیښمن دی، چې د برېکس پراخول به د دوی نفوذ کمزوری کړي.

که څه هم د برېکس د احتمالي پراختیا بحث لا تر اوسه کوم ځای ته نه دی رسېدلی، خو د دې ډلې ژمنه چې غواړي د سویل د پرمختللو هېوادونو اتل شي او د نړۍ د لویدیځو بډایه هېوادونو لپاره ځای ناستی وړاندې کړي، پام ځان ته اړولی.

د برېکس نوم د برازیل، روسیې، هند، چین او سویلي افریقا د نومونو له لومړیو تورو څخه جوړ دی.

د «برېک» د اقتصادي ډلې د جوړیدلو تیوري، چې په پیل کې سویلې افریقا پکې نه وه شامله، په ۲۰۰۱ میلادي کال کې د ګلډمن ساکس ستر اقتصاد پوه جیم اونیل لخوا په یوې څیړنیزه مقاله کې چې برازیل، روسیې، هند او چین د ودې پر ظرفیت یې ټینګار کاوه، وړاندې شوې وه.

دا اقتصادي بلاک وروسته په ۲۰۰۹ کال کې د روسیې په نوښت په رسمي ټوګه جوړ شو، چې د امریکا او د هغوی د لویدیځو متحدینو تر واک لاندې نړۍوال نظم وننګوي.

سویلي افریقا یو کال وروسته ورسره یوځای شوه او «برېک» په «بریکس» بدل شو. د دې غونډې د مشرانو ناسته هر کال د غړو هېوادونو څخه په یوه هېواد کې ترسره کیږي.

تاکسین شیناواترا په ۲۰۰۸ کال کې دوه کاله وروسته هغې له هېواده وتښتېد، چې د هغه حکومت ړنګ شو او د فساد په تور محکوم شو.

ښاغلی شیناواترا د سې شنبې په ورځ د بنکاک په هوايي ډګر کې له خپلې کورنۍ سره د لنډې مودې لپاره راڅرګند شو؛ خپلو ملاتړو لور ته یې لاس وخوځوه او بیا د خپلې محاکمې وروسته زندان ته لاړ ترڅو د اته کلن بند سزا پوره کړي.

نوموړی په اداري فساد او له واک څخه په ناوړه استفادې تورن دی او په جلاوطنۍ کې په څو جنايي قضیو کې په غیاب کې محکوم شوی دی.

تاکسین شیناواترا له ۲۰۰۸ کال راهیسې په دوبۍ کې ژوند کاوه.

دې هېواد ته د تایلینډ د پخواني لومړي وزیر راستنیدل په دې ورځو کې د تایلینډ په ټویټر حسابونو کې خورا مشهور هشټاګ ګرځیدلی.

تاکسین شیناواترا په داسې حال کې تایلینډ ته راستون شوی، چې دا هېواد د مارچ میاشتې راهیسې د موقت حکومت تر ادارې لاندې دی او د نوي لومړي وزیر د ټاکلو لپاره د پارلمان هڅې له څو اونیو راهیسې بریالۍ شوې نه دي.