مدني فعالانو کابل ته د امریکايي سوداګریز پلاوي وروستی سفر د طالبانو لپاره کمپاین بللی

د تورخم دروازې د پرانیستلو په غبرګون کې ښاغلي اصف په ایکس (پخواني ټویټر) کې په یوه یادښت کې لیکلي: «د پاکستان او افغانستان ستونزې یوازې د تورخم له لارې د ناروغانو په تګ راتګ او سوداګرۍ پورې ور ټولې نه دي.»

نوموړي زیاته کړې، چې اوس مهال اصلي مسله د افغانستان له خاورې د پاکستان پر ضد د ترهګرۍ کارول دي.

د تورخم دروازه چې د پاکستاني پوله ساتو او طالب جنګیالیو ترمنځ له جګړې وروسته له ۹ ورځو لپاره تړل شوې وه، د جمعې په ورځ بېرته پرانیستل شوه.

د پاکستان او افغانستان ترمنځ د ناامنیو او پر ډيورنډ کرښه د تاوتریخوالي زیاتوالي د پاکستان پخواني او اوسني چارواکي له توندو غبرګونونو سره مخ کړي دي.

ښاغلی اصف وايي: «پاکستاني طالبان د کابل هملاسي دي او د ګاونډي او ورور په توګه دا د افغانستان دنده ده چې د سولې د ټینګښت ډاډ راکړي.»

د پاکستان پخواني دفاع وزیر تر دې وړاندې افغان طالبان تورن کړي وو چې د دوحې د هوکړې پر بنسټ یې خپل مسوولیتونه نه دي بشپړ کړي او له افغان خاورې د نورو هېوادونو پر ضد د کار اخیستو اجازه ورکوي.

څه موده وړاندې د پاکستان د کورنیو چارو اوسني وزیر هم د افغانستان له خاورې په پاکستان کې د تاوتریخوالي په ترسره کيدو نیوکه کړې وه او غوښتنه یې کړې وه چې طالبان دې د دوحې تړون ته ژمن پاتې شي.

د پاکستان د بهرنیو چارو لنډمهالي وزیر هم څه موده وړاندې ویلي وو چې افغان طالبان په پاکستان کې د افغانستان له خاورې د ټي ټي پي د بریدونو د مخنیوي مسوول دي.

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې راغلي چې د موسیقي اورېدل د «ځوانانو اخلاقو ته زیان رسوي او د هغوی د ګمراهۍ لامل کیږي.»

تر دې وړاندې طالبانو په بېلابېلو ولایتونو کې د ودونو په مراسمو کې د موسیقۍغږولو مخه نیولې وه.

طالبان د موسیقۍ اورېدل "حرام" ګڼي او په تېرو دوو کلونو کې د امربالمعروف استازو په ځلونو، خلک د موسیقۍ له غږولو او اورېدلو منع کړي و.

په تېرو میاشتو کې داسې راپورونه هم ورکړل شوي چې طالبانو د موسیقۍ الات مات کړي او یو شمېر سیمه ییز هنرمندان یې نیولي او ځورولي دي.

د طالبانو د امرباامعروف وزارت د روان کال د چنګاښ میاشتې په ۲۷ مه اعلان وکړ چې د کابل په ګډون یې په یو شمېر ولایتونو کې د موسیقۍ وسایل راټول کړي او سوځولي یې دي.

طالبانو د دې موسسې کارکوونکي په تېرو څو ورځو کې د غور په دفتر کې ونيول او کابل ته یې ولېږدول.

د راپورونو له مخې، په نیول شویو کسانو کې یو امریکايي تبعه هم شامل دی. دغه موسسه وايي، تر اوسه د خپلو کارکوونکو د نیولو په لامل نه پوهیږي.

دغې غیر انتفاعي موسسې ویلي، چې د طالبانو د اقتصاد وزارت، چې دا سازمان ورسره ثبت دی، د دې پیښې په اړه راپور ورکړی.

د دغه سازمان په خبرپاڼه کې راغلي: «موږ د خپلو ۱۸ همکارانو د ژر تر ژره خلاصون لپاره له ملګرو ملتونو، په افغانستان کې د نادولتي موسسو د همغږۍ ادارې او اکبر موسسې سره په ګډه هڅه کوو».

د نړیوال مرستندویه ماموریت ویلي، چې د افغانستان ارزښتونو، دودونو او کلتور ته ارزښت او درناوی لري.

دې سازمان زیاته کړې، موږ په دې اصولو ولاړ یو چې مرستې به د کوم خاص «سیاسي یا مذهبي» لید لپاره نه کارېږي.

دغه سازمان وايي، چې دوه افغان کارکوونکي او د دې ډلې يو نړیوال همکار د يکشنبې په ورځ -د وږۍ په ۱۲مه - او ١٥ نور کارکوونکي يې چې د غور په دفتر کې کار کاوه د همدې میاشتې په ۲۲مه نېټه ونیول شول.

د طالبانو له واکمنې راپه دیخوا، دې ډلې په افغانستان کې د نړیوالو بنسټونو پر فعالیتونو سخت بندیزونه لګولي دي.

د امریکا د څار یوې ادارې، د روان کال په لومړیو کې راپور ورکړ، چې طالبان په افغانستان کې خصوصي موسسې ځوروي.

ذبیح الله مجاهد د اذربایجان له سي بي سي تلوېزون سره مرکه کې وايي، د ځمکنۍ بشپړتیا په برخه کې د اذربایجان ملاتړ کوي.

هغه په دې مرکه کې چې پرون خپره شوه زیاتوي: د ځمکنۍ بشپړتیا موضوع طالبانو ته خورا ډېر اهمیت لري، فکر کوم هغومره مهمه ده لکه اذربایجان ته چې مهمه ده.

د اذربایجان او ارمنستان ځواکونو پر ۲۰۲۰ کال نږدې شپږ اونۍ د دې سیمې پر سره جنګ درلود، چې ۶۵۰۰ کسان پکې ووژل شول.

دا جګړه د روسیې په منځګړتوب بنده شوه او دواړو اوربند سره وکړ، خو بیا هم وخت ناوخت د دوی ترمنځ نښتې کېږي.

د ارمنستان لومړي وزیر نیکول پاشینیان تېره چارشنبه په پولیټیکو سره مرکه کې وویل، له اذربایجان سره د ټکر بیا زیاتېدو امکان شته او په دې سبب یې ځواکونه خپلو اډو ته ستانه شوي دی.

ذبیح الله مجاهد دا هم ویلي چې د طالبانو حکومت له اذربایجان سره همکارۍ ته تیار دی او غواړي سفارت یې په کابل کې پرانیستل شي او د دوی استازي هم په باکو کې ومنل شي.

ښاغلی مجاهد زیاتوي چې دوی په افغانستان کې د اذربایجان د سفارت امنیت ټینګوي.

نګورنو قره باغ په نړیواله کچه د اذربایجان برخه بلل کېږي، خو تر یو لک شل زره اوسېدونکي یې ارمنان دي.

د ۱۹۹۰ کلونو په جګړه کې ارمنستان پرې ولکه وکړه، خو په ۲۰۲۰ کال کې یې بیا پر سره درنه جګړه ونښته چې باکو پکې ځینې سیمې بېرته ونیولې، اما د روسیې په منځګړتوب اوربند وشو.

دغه وزارت د افغانستان انټرنشنل د پوښتنې ځواب ته په یوه بریښنالیک کې لیکلي، چې مرستې داسې ځای ته لېږي چې ښځې پکې کار وکړي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د رسنیو د څانګې څخه فیلیپ هرتزوګ، افغانستان انټرنشنل ته په خپل بریښنالیک کې لیکلي، چې د دې وزارت چارواکي له دغو اعتراض کوونکو سره په تماس کې دي او د هغوی او افغان مدني فعالانو مشورې ته ارزښت ورکوي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت دغه چارواکي په خپل بریښنالیک کې ټینګار کړی، چې جرمني خپلې مرستې هغه ځای ته لیږي چې تضمین شي دا مرستې ښځو او ماشومانو ته رسیږي.

ښاغلي هرتزوګ زیاته کړه، چې د دغه هېواد فدرالي حکومت له طالبانو سره په خپل چلند کې ثابت دی.

هغه څرګنده کړه، «موږ د طالبانو له خوا د بشري حقونو سرغړونې په کلکه غندو، په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو په وړاندې سیستماتیک تبعیض چې په افغانستان کې له عامه ژوند څخه په زوره ایستل کیږي».

ښاغلي هرتزوګ د هغو اصلاحاتو په اړه چې افغانستان ته یې د بشري مرستو د لېږلو په بهیر کې راوستلي څرګنده کړه: « موږ هغه ځای کې خپلو مرستو ته دوام ورکوو چې ښځې پکې کار وکړي او تضمین شي چې دا مرستې ښځو او ماشومانو ته رسیږي».

تر دې مخکې له طالبانو سره د مالي مرستو سملاسي بندول د هغو افغان ښځینه فعالانو یوه له اساسي غوښتنو څخه وه چې په کولن ښار کې یې د نه خوړو اعتصاب کړی و.

خو د جرمني د بهرنیو چارو وزارت په خپل برېښنالیک کې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د «جنسیتي توپیر» د پېژندلو په ګډون د اعتراض کوونکو ښځو د نورو غوښتنو په اړه څه نه دي ویلي.