د برازیل چارواکو اعلان کړی چې د دغه هیواد په امازوناس ایالت کې د یوې وړې الوتکې د لوېدو په پایله کې ۱۴ کسان وژل شوي دي. د الوتکې د لوېدو لامل لا نه دی څرګند خو ويل کيږي چې په یوه ځنګل کې را پرېوتې ده.
د دغه ایالت د والي په وینا، دا پېښه د شنبې په ورځ د (وږي۲۵مه ) د بارسلوس په ښار کې را منځته شوې او قربانیان یې برازیلي سیلانیان او د الوتکې دوه عمله دي.
چارواکې وايي، د الوتکې د لوېدو لامل لا نه دی معلوم خو په دې برخه کې يې پلټنې پیل کړې دي.
تر اوسه د یادې پېښې نور جزیان نه دي په ډاګه شوي.
د ناټو پوځي کمېټې مشر وايي، د پوځي تجهیزاتو او وسلو لوړو بیو د امنیت د ټینګښت په برخه کې د دغه سازمان هڅې له ننګونو سره مخ کړې دي. راب بایر په دفاعي سکتور کې د خصوصي پانګونې غوښتنه وکړه.
ښاغلي بائر وویل د هیوادونو د لوړو لګښتونو سره سره ډاډه نه یم چې دا به د لا ډیر امنیت لامل شي.
د ناټو د پوځي کمېټې مشر وويل: «د تجهيزاتو او وسلو بيې مخ په زياتېدو دي او اوس موږ د پخوا په پرتله ډېر لګښت لرو.»
ناټو د دفاعي تجهیزاتو د تولید په برخه کې تر فشار لاندې ده. ځکه چې د دغه سازمان غړي هیوادونه باید د وسلو او تجهیزاتو لپاره د اوکراین مخ په زیاتیدونکي غوښتنې پوره کړي او په ورته وخت کې خپلې زیرمې ډکې کړي.
یوه له لویو اندېښنو څخه د ۱۵۵ ملي مترو توپونو کمښت دی چې د کییف لخوا هره ورځ ۱۰زره دغه مرمۍ توغول کیږي.
د ناټو عمومي منشي د فبرورۍ په میاشت کې خبرداری ورکړی و چې اوکراین د لویدیځ د تولید په پرتله په ډیرې چټکۍ سره وسلېکاروي او لګښت ډيریږي.
د ناټو د دفاعي کمېټې مشر په دفاعي برخه کې د خصوصي پانګونې د لا زیاتې غوښتنې تر څنګ، د متقاعدو له صندق او بانکونو وغوښتل چې د دفاعي پانګونو د بې ځايه ټاپو له لګولو ډډه وکړي.
ښاغلي بائر وویل:«اوږدمهاله ټیکاؤ باید په لنډمهاله لاسته راوړونو لاس بری وي.لکه څنګه چې موږ په اوکراین کې ولیدل، جګړه يوه ټولييزه پېښه ده.»
هغه دې مسلې ته په اشاره وویل، د اوکراین ۴۰ سلنه اقتصاد د جګړې په لومړیو ورځو کې ولويد،«د دې پانګونو یوه لویه برخه په خصوصي سکټور پورې اړوند وهچې له منځه ولاړه.»
پر همدغه مهال د ناټو دغه چارواکي وويل، د وسلو کمښت د اوکراین د مبارزې له ستونزمن پرمختګ سره هیڅ تړاو نه لري.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د وجهي صندوق په وینا، په ټوله نړۍ کې ۳۳۳ میلیونه ماشومان په ډیره بې وزلۍ کې ژوند کوي. یونیسف په اېکس ټولنیزه شبکه کې لیکلي چې دا ماشومان د ورځې له ۲،۱۵ډالرو څخه په کم عاید سره ژوند کوي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق ویلي دي چې، «د ماشومانو بې وزلي باید یو ځل او د تل لپاره پای ته ورسیږي.»
د یونیسف د راپور له مخې، ماشومان د نړۍ د نفوس یو پر دریمه برخه او د نړۍ د خورا بې وزلو نفوس ۵۰ سلنه جوړوي.
د دغه راپور له مخې، تر ۹۰ سلنه زیات ماشومان په افریقا او سویلي اسیا کې په بې وزلۍ کې ژوند کوي.
د یونیسف اجرایوي مشر کټریل راسل وايي، په تېرو څو کلونو کې د کرونا ناروغي، جګړې، د اقلیم بدلون او اقتصادي ناورین د ماشومانو د بې وزلۍ د دوام لامل شوی دی.
په همدې حال کې په افغانستان کې اقتصادي ناورین په تېره بیا د طالبانو له واکمنۍ وروسته یو له هغو لاملونو څخه دی چې د بې وزلو ماشومانو شمېر یې زیات کړی دی.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق وايي، په افغانستان کې شاوخوا ۱۶ میلیونه ماشومان ساتنې او بشري مرستو ته اړتیا لري.
د بې وزلۍ او وزګارۍ زیاتوالی په افغانستان کې د کاریګرو ماشومانو د زیاتیدو لامل شوی دی.
د یونیسف د شمېرو له مخې په افغانستان کې له هرو پنځو ماشومانو څخه یو یې کار ته اړ دی.
د دغه سازمان په وینا «د دغو ماشومانو ۲۲ سلنه په خطرناکو او وژونکو کارونو بوخت دي.»
په کابل کې د دغه سازمان دفتر همداراز وايي چې، په دغه هېواد کې د ماشومانو د کار حالت مخ په خرابېدو دی.
د جرمني د کورنیو چارو وزیره وايي، د هغو پناه غوښتونکو او مهاجرو منلو ته به دوام ورکړي چې تازه ایټالیا ته رسېږي. د اروپايي اتحاديې د پيوستون د پلان له مخې جرمني د ايټاليا په څېر هېوادونو څخه د مهاجرو منلو ته ژمن دی، خو د چارشنبې په ورځ يې دغه تړون وځنډاوه.
برلین درې ورځې وړاندې اعلان وکړ، چې له روم سره خپل هغه دوطلبانه تړون ځنډوي چې له مخې یې ایټالیا ته تازه رسېدلي پناه غوښتونکي مني.
د اروپايي اتحاديې د پيوستون د پلان له مخې جرمني ژمنه کړې وه، چې د ايټاليا په څېر له هغو هېوادونو څخه چې د مهاجرو تر فشار لاندې دي ۳۵۰۰ کسان ومني.
جرمني وايي ايټاليا د دوبلين د مقرراتو له مخې خپل مکلفيتونه نه دي پوره کړي، چې له مخې يې د اروپايي ټولنې غړي هېواد ته د لومړي ځل رسيدو پر مهال د پناه غوښتنې درخواستونه پروسس کوي.
خو د جرمني د کورنیو چارو وزیرې نانسي فایزر د جرمني خبري اژانس ARD ته وویل، چې د ایټالیا کوچني ټاپو لامپډوسا ته د زرګونو مهاجرو وروستي رسیدل په دې مانا دي چې جرمني به یې د پناه غوښتنې خواست ومني.
مېرمن فایزر زیاته کړه: «زموږ د دې پروګرام د ځنډولو دلیل دا دی چې ایټالیا د ډوبلین د کړنلارې پر اساس د خلکو (پناه غوښتونکو / کډوالو) منلو ته هیڅ لیوالتیا نه ده ښودلې. ښکاره ده چې موږ به په خپلې ژمنې عمل کوو».
د ایټالیا لومړۍ وزیرې جورجیا ملوني د جمعې په ورځ له اروپايي ټولنې وغوښتل، چې د اړتیا پر مهال دې د مدیترانې سمندرګي له لارې د شمالي افریقا د کډوالو د مخنیوي لپاره یو سمندري ماموریت جوړ کړي.
هغې د ايټاليا لامپدوسا ټاپو ته د مهاجرينو د راتګ د زياتوالي په غبرګون کې د سختو اقداماتو ژمنه وکړه. دې ټاپو ته د ۷ زره کډوالو په راتګ سره، ځایي سیاستوالو د مرستې غوښتنه وکړه.
د انسا خبري اژانس د شنبې په ورځ راپور ورکړ، چې د ایټالیا ساحلي ساتونکو په یوه کښتۍ چې کډوال یې دې ټاپو ته لیږدول یو نوی زیږیدلی ماشوم موندلی دی.
په لیبیا کې چارواکو د هغو دوو بندونو د ماتېدلو په اړه پلټنې پیل کړې، چې د دې هېواد په ختیځ کې په یوه ساحلي ښار کې د مرګوني او ویجاړوونکي سیلاب لامل شول. د لیبیا سور صلیب تر اوسه په دغه سېلاب کې د ۱۱ زره ۳ سوه کسانو د مړه کېدو پخلی کړی او ویلي یې دي، تر ۱۰ زره ډېر کسان ورک دي.
د مدیترانې سمندرګي له دانیل توپان څخه راپورته شوی باران شپږ ورځې مخکې د لیبیا په ختیځ کې د مرګونو سیلابونو لامل شو.
دغه سېلاب دوو بندونه مات او د څومتره لوړو اوبو په کچه سېلاب یې د ساحلي ښار درنا په لور جوړ کړ. دې سېلاب په خپله لار کې ټوله محله ویجاړه او ډېری اوسیدونکي یې له ځان سره سمندر ته یووړل.
د ژغورنې ډلې له دې سېلاب شپږ ورځې وروسته هم د مړو او ورکو کسانو د لټون هڅې کوي .
د بې پولې ډاکټرانو بیړنۍ څانګې مشره کلر نیکولټ وایي، چې ژغورونکو د جمعې په ورځ «ډېر مړي» موندلي او لاهم د لټون په حال کې دي.
هغې اسوشیټډپرس ته وویل : «دا لوړه شمېره دی... له بده مرغه سمندر لا هم ډېر مړي د باندې را غورځوي».
هغې وویل، چې لا ډېرو مرستو ته اړتیا ده، په ځانګړې توګه هغو کسانو ته چې خپلې کورنۍ یې له لاسه ورکړې سملاسي رواني مرستو ته اړتیا لري.
میرمن نیکولټ زیاته کړه ، د دې مړو ښخول یوه لویه ننګونه ده.
د ټولیز امنیت تړون غړي هېوادونه چې ځینې یې له افغانستان سره ګډه پوله لري، د نشه یي توکو پر وړاندې د مبارزې لپاره سیمه ییز عملیات وکړل. په دغو عملياتو کې څه دپاسه ٨٩٧ کيلوګرامه نشه يي توکي او نشه يي درمل د دغه سازمان په غړو هېوادونو کې کشف او ضبط شول.
د ټولیز امنیت تړون په یوه خبرپاڼه کې ویلي دي، چې د دې عملیاتو یو هدف د مخدره موادو د نړیوالو قاچاقي ډلو ځپل وو.
دوی د جمعې په ورځ- د وږي په ٢٤مه - په خبرپاڼه کې ویلی، دغه عمليات د امنيتي ارګانونو، د سرحدي او ګمرکي مسوولانو او د چين او ايران د څارونکو په شتون کې ترسره شول.
ارمنستان، بیلاروس، قزاقستان، قرغزستان، روسیه او تاجکستان د ټولیز امنیت تړون غړي دي. دغو هېوادونو تېر کال افغانستان ته څېرمه څو پوځي تمرينونه هم کړي وو.
د ټولیز امنیت تړون په خبرپاڼه کې راغلي، چې په سیمه کې د نشه يي توکو پر وړاندې د مبارزې په عملیاتو کې ۳۹۹ تنه د نشه يي توکو د قاچاق په تړاو نیول شوي، چې له دې ډلې ۴۴ تنه یې مخکې هم څارل کېدل.
همداراز ۴۸ میله سپکې او درنې وسلې او څه باندې ۲۸ زره مختلف مهمات نیول شوي دي.
په دغو عملیاتو کې د ټولیز امنیت تړون له ۱۲ زرو څخه زیاتو ځواکونو برخه اخیستې وه.
د ملګرو ملتونو د مخدره موادو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر د یکشنبې په ورځ (د وږۍ ۱۹مه) اعلان وکړ، چې په افغانستان او سیمه کې د شیشې یا میتامفتامین په نوم نشه يي موادو قاچاق دولس برابره زیات شوی دی.
په راپور کې ویل شوي، چې د نشه يي توکو د تولید پرضد طالبانو د مشر له حکم وروسته د کوکنارو تولید کم خو د شیشې قاچاق او تولید زیات شوی دی.
د ملګرو ملتونو د نشه يي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې اداره وايي، د نړۍ په ۱۶ هېوادونو کې د افغانستان د شیشې بیلګې موندل شوې دي.