تمیم عاصي: د ملګرو ملتونو عمومې غونډې په څنډه کې د افغانستان انټرنشنل ټیم د افغانانو غږ شو

جو بایډن وویل، چې روسیه د اوکراین د جګړې مسوولیت لري، پرته له دې چې د پایلو په اړه اندېښنه ولري.

هغه همدا راز ټینګار کړی، چې د ملګرو ملتونو هېڅ غړی هېواد باید دا فکر ونه کړي، چې له ځواب ورکولو پرته دې پر بل هېواد برید وکړي.

د امریکا ولسمشر د سې شنبې په ورځ (د وږي ۲۸مه) د د ملګرو ملتونو ۷۸ مه غونډه کې ټینګار وکړ، چې هېواد به یې له اوکراین سره خپلو مرستو ته دوام ورکړي.

د امریکا د ولسمشر په وینا؛ اوکراین غواړي چې جګړه ژر تر ژره پای ته ورسېږي خو روسیه سوله نه غواړي.

جو بایډن زیاته کړه، چې د نړۍ د هر هېواد خپلواکي باید خوندي وي او د امریکا متحده ایالات به د هر ډول تېري پر وړاندې ودرېږي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي هم د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې ګډون کړی و او د ښاغلي بایډن د خبرو ملاتړ یې وکړ.

په ورته وخت کې سپینې ماڼۍ اعلان کړی، چې د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په څنډه کې به د امریکايي او روسي چارواکو تر منځ کومه غونډه نه وي.

د سپینې ماڼۍ د امنیت شورا ویاند جان کربي ویلي؛ امریکا د روسیې له استازو سره د تماس پلان نه لري.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د ګډون لپاره نیویارک ته تللی دی.

خو ښاغلي بایډن د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته په خپله وینا کې د افغانستان یادونه ونه کړه.

افغانستان په نړۍ کې یوازینی هېواد دی، چې ښځې پکې د زده کړو او کار کولو حق نه لري او تقریباً له عامه ژوند څخه بې برخې دي.

د ښاغلي بایډن له وینا یو ساعت مخکې د افغانستان انټرنشنل خبریالې مریم رحمتي له هغه وپوښتل، چې ایا هغه به د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته د رسېدو پر مهال د افغانستان او د ښځو د حقونو په اړه څه ووایي؟ خو ښاغلي بایډن ځواب ورنه کړ.

د ملګرو ملتونو عمومي غونډه په داسې حال کې جوړه شوې، چې په دې غونډه کې د افغانستان څوکۍ خالي ده او پکې د افغانستان استازیتوب څوک نه کوي.

د افغانستان د تېر حکومت ډېپلومات نصیر احمد فایق چې لا هم په دغه سازمان کې د افغانستان د استازیتوب دنده پر غاړه لري، د ملګرو ملتونو په دغې عمومي غونډه کې حاضر نه و.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په خبرپاڼې کې لیکلي، چې ندا ​​محمد ندیم د سې شنبې په ورځ (د وږي ۲۸مه) په عامه غوڼډه کې وینا وکړه.

تر دې مخکې د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت شورا ویاند افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې طالبان د نړۍ د غوښتنو پر خلاف په حرکت کې دي او له نړۍوال مشروعیت څخه واټن لري.

د طالبانو د اسلامي شریعت د پلي کولو تر نامه لاندې پر افغانستان بیا واکمنۍ، د ښځو، قومي او مذهبي ډلو پر وړاندې پراخ محدودیتونه وضع کړي دي.

په تېرو دوو کلونو کې نړۍوالې ټولنې په پرله پسې توګه له طالبانو غوښتي، چې بشري حقونو ته درناوی وکړي او د یوه جامع حکومت په جوړولو سره د افغانستان د نړۍوالې انزوا او په دغه هېواد کې د بشري ناورین مخه ونیسي.

طالبانو په پرله پسې ډول د نړۍ غوښتنې له پامه غورځولي دي؛ خو د دغې ډلې چارواکو په وار - وار له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې د دغې ډلې حکومت دې په رسمیت وپېژني.

خو تر اوسه هېڅ هېواد د طالبانو اداره په رسمیت نه ده پېژندلې.

حتا هغه هېوادونه چې د دې ډلې استازو ته یې د افغانستان ډېپلوماټیک ماموریتونه سپارلي، د دې ډلې حکومت یې په رسمیت نه دی پېژندلې.

پیټرا زیګمونډ له خالد خیاري سره خپلې خبرې پر اېکس (ټوېټر) خپرې کړې دي.

دغه چارواکي د سې شنبې په ورځ (د وږي ۲۸مه) لیکلي، چې دواړو خواو موافقه کړې، چې د افغانو ښځو او نجونو وضعیت باید د دوی د کار لومړیتوب وي.

تر دې مخکې د ملګرو ملتونو عمومي منشي اعلان کړی و ،چې د افغانو ښځو او نجونو وضعیت د دغه سازمان د ۷۸مې غونډې د اجنډا په سر کې دی.

د ملګرو ملتونو عمومي غونډه نن سې شنبه په نیویارک کې پیل شوې ده.

په دې وروستیو کې د ملګرو ملتونو درېیو دفترونو په یوه راپور کې لیکلي، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې د دغې ډلې له خوا د لګول شویو بندیزونو له امله د ښځو رواني روغتیا خرابه شوې ده.

​

د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلې غونډه د سې شنبې په ورځ (د وږي ۲۸مه) د څه باندې ۱۵۰ هېوادونو د مشرانو په حضور کې په نیویارک کې پیل شوه.

د ملګرو ملتونو سرمنشي وویل، چې د افغان ښځو وضعیت هم د دې غونډې د اجنډا په سر کې دی.

د اوکراین مساله او د اقلیم د بدلون مساله به د دې غونډې یو له مهمو موضوعاتو څخه وي.

د ۱۴۰۰م کال په اوړي کې د افغان حکومت له نسکورېدو وروسته په ملګرو ملتونو کې د افغانستان پخواني استازي غلام محمد اسحاقزي له دغه مقامه استعفاء وکړه او د افغان پلاوي مشري نصیر احمد فایق پر غاړه واخیسته.

په تېرو دوو کلونو کې ملګرو ملتونو د دغې ډلې د ادارې د بې قانونۍ له امله په دغه سازمان کې د طالبانو د استازي له منلو ډډه کړې ده.

تېر کال د دغه سازمان د عمومي اسمبلې په ۷۷ مه غونډه کې نصیر احمد فایق له وینا څخه ووت.

تېر کال سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې ښاغلي فایق د طالبانو د ملاتړو هېوادونو تر فشار لاندې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې له وینا کولو ډډه کړې وه.

ښاغلي فایق او ملګرو ملتونو تر اوسه د افغان څوکۍ د خالي پاتې کېدو په اړه څه نه دي ویلي.

تېر کال نصیر احمد فایق ویلي وو، چې د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې د ۱۴۰۰کال د موافقې له مخې به افغانستان او میانمار په عمومي غونډه کې خبرې نه کوي؛ خو ښاغلي فایق د تېر کال د دغه تړون په اړه وضاحت ور نه کړ.

افغانستان د پخواني پاچا محمد ظاهر شاه د واکمنۍ پر مهال د ۱۹۴۶ کال د نومبر په ۱۹ د ملګرو ملتونو غړی شو.

دا غونډه د دوشنبې په ورځ (د وږۍ په ۲۷مه) په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د ۷۸مې غونډې په څنډه کې جوړه شوې.

د عرب نیوز د راپور له مخې؛ جاسم البودایوي د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر انټوني بلېنکن سره په کتنه کې وویل، چې د فارس خلیج د همکارۍ شورا هېوادونه له امریکا سره د دغې اتحادیې د اړیکو د ټینګښت لپاره د لا زیاتو اقداماتو پلان لري.

جاسم البودایوي زیاته کړه؛ له امریکا سره د فارس خلیج د همکارۍ شورا ستراتیژیک شراکت د فارس خلیج د همکارۍ د شورا یو لومړیتوب دی او دغه غونډه د دا شان لومړیتوب ښودنه ده.

همداراز هغه په افغانستان، یمن، سوډان، سوریه، لبنان او نورو هېوادونو کې د «اټومي وسلو» پراخېدل، امنیتي ګواښونه، سیاسي بې ثباتي او داخلي شخړې د سیمې له سترو ننګونو څخه ګڼلې دي.

هغه په ​​داسې حال کې افغانستان ته اشاره وکړه، چې څه موده وړاندې په جده کې د فارس خلیج د همکارۍ شورا او د منځنۍ اسیا د پنځو هېوادونو د مشرانو په غونډه کې د افغانستان وضعیت د اندېښنې وړ بللی شوی و.

د فارس خلیج د همکارۍ شورا او د ازبکستان، ترکمنستان، تاجکستان، قرغزستان او قزاقستان د مشرانو غونډه د سرطان د میاشتې په ۲۸ نېټه د چهارشنبې په ورځ په جده کې جوړه شوې وه.

په دې کتنه کې د قرغزستان جمهور رییس سادیر جباروف د افغانستان وضعیت «ډېر د اندېښنې وړ وباله» او ټینګار یې وکړ، چې له ترهګرۍ، افراطیت او سازمان شویو نړۍوالو جرمونو سره مبارزې ته ژمن دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلېنکن د خلیج د همکارۍ شورا د هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو ته وویل، چې د امریکا او په دې شورا کې د شاملو فارس خلیج د خلکو او د ټولې نړۍ په ګټه دی.