د خوړو نړۍوال پروګرام: له افغانستان سره د ژمنیو مرستو لپاره یو میلیارد ډالرو ته اړتیا لرو

خالد هوتک چې د افغانستان په نماینده ګۍ لوبیږي، اویا کیلو ګرامه وزن لري، نن یې په خپل وزن کې له قزاقستاني سیال سره سیالي وکړه او لومړني دواړه پړاونه یې وګټل.

هغه د دغې لوبې په ګټلو سره د سیالیو منځني پړاو ته ور داخل شو او بله سیالي به یې له هندي سیال سره وي.

محمد خالد هوتک یوازیني افغان لوبغاړی دی، چې په ۲۰۱۳ کال د ووشو (Wushu) په سیالیو کې یې خپل «پاکستاني» او «لاوسي» سیالانو ته ماتې ورکړه او د برونز مډال یې وګاټه.

له دې وروسته یې د سرو زرو مډال لپاره له چینایي سیال سره سیالي وکړه خو بریالی نه شو.

په داسې حال کې چې یو شمېر امریکايي رسنیو امریکا په نړۍ کې د زیاتې وسلې لرونکی هېواد بللی دی، د امریکا ولسمشر جو بایډن د روز ګارډن د پرانیستې په مراسمو کې وویل، چې وسلې په امریکا کې د ماشومانو د وژنې یو له سترو لاملونو څخه دي.

هغه وویل، چې د ترافیکي پېښو، کینسر او نورو وژونکو ناروغیو په نسبت د وسلې د استعمال په اساس د وژنې پېښې زیاتې او د اندېښنې وړ دي.

د امریکا ولسمشر زیاته کړه، چې په روان کال کې د وسلو د کارولو له امله په امریکا کې له ۳۰ زرو څخه زیاتې وژنې شوي دي او دا ارقام د اندېښنې وړ دي.

نوموړي وویل، چې په امریکا کې د وسلو د کنټرول لپاره په موجوده قانون او د تشدد د مخنیوي د پاره یې یوه نوې فیډرالي اداره جوړه کړې، چې مشري به یې د ولسمشر مرستیاله کمیلا هیرس کوي.

د امریکا د قانون له مخې؛ هر وګړی کولی شي، چې له ځانه سره وسله ولري.

په امریکا کې د وسلو د قانوني کارولو او قاچاق په اړه ګڼې اندېښنې موجودې دي، له دې وړاندې بایډن په وار – وار له کانګرس څخه غوښتي، چې د وسلو د کارونې د مخنیوي قانون دې تصویب کړي.

خو په ورته وخت کې دغه قانون ګڼ مخالفین هم لري او هغوی استدلال کوي، چې د قوانینو او بشري نورمونو له مخې هر انسان حق لري، چې له ځانه د دفاع لپاره وسله ولري.

لومړۍ پېښه د میدان وردګو ولایت د چک ولسوالۍ د ګردن جومات په سیمه کې د یوه موټر د چپه کېدو له امله رامنځته شوې، چې پکې سپاره یو کوچنی ماشوم مړ شوی او د چلوونکي په ګډون اته تنه ټپیان شوي دي.

د عامې روغتیا مسوولینو په ټپیانو کې د درې کسانو روغتیايي وضعیت د اندېښنې وړ ښودلی.

د طالبانو د میدان وردګو ولایت امنیه قوماندانۍ هم د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره یاده پېښه تایید کړې ده.

دویمه پېښه د کابل – کندهار پر لویې لار د غزني د مقر ولسوالۍ په بزکو سیمه کې رامنځته شوې ده.

د طالبانو د غزني ولایت د امنیه قوماندانۍ ویاند ابو خالد سرحدي په یوه غږیز پیغام کې ویلي، چې دغه پېښه د یوه فولډر موټر او ۴۰۴ مسافر وړونکي موټر د ټکر له امله رامنځته شوې، چې د یوې مېرمنې په ګډون پکې اته تنه ټپیان شوي دي.

د غزني د سیمه ییز روغتون یوه ډاکتر افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وویل، چې په ټپیانو کې د څلورو کسانو روغتیايي حالت د اندېښنې وړ دی.

د کابل – کندهار لویه لار یوه له هغو اوږدو لویو لارو څخه ده، چې وخت ناوخت پرې دا ډول پېښې رامنځته کیږي.

څو ورځې وړاندې طالبانو د پنجشیر یوه برخه زمرد په ۲۴ میلیونه افغانیو وپلورل.

د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس د يکشنبې په ورځ خبر ورکړ، چې د پنجشېر زمرد د دويم ځل لپاره په داوطلبۍ کې وپلورل شول.

د باختر اژانس د خبر له مخې؛ د دويم ځل لپاره له ١٤٩٢ کریټ څخه زيات د پنجشېر زمرد د داوطلبۍ له لارې وپلورل شول.

طالبانو د دغو زمردو استخراج "قانوني" بللی دی.

د اسد د میاشتې په نیمایي کې طالبانو د پنجشیر ولایت په حصه اول ولسوالۍ کې د زمرد کان کیندنه پیل کړه.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت هغه مهال اعلان وکړ، چې د زمردو ۲۰۰ کان کیندونکو ته یې د کار جوازونه ورکړي دي.

د طالبانو د شمېرو له مخې؛ په پنجشېر کې د زمردو ۷۵۰ کانونه ثبت شوي، چې له ډلې یې ۵۰۰ کانونه فعال دي.

طالبان پر افغانستان د بیا واکمنۍ را په دې خوا د افغانستان کانونه د یوې مهمې عایداتي سرچینې په توګه کاروي او له ګڼو بهرنیو شرکتونو سره د کانونو قراردادونه لاسلیک کړي دي.

څو ورځې وړاندې اذربایجان په قره باغ کې پوځي عملیات پیل کړل او اعلان یې وکړ، چې دوی په دغه سیمه کې د ترهګرۍ ضد عملیات پیل کړي دي.

دا هغه سیمه ده، چې د ارمینیایانو او اذربایجان تر منځ پکې تر دې وړاندې دوه ځله نښتې شوي او د روسیې په منځګړیتوب یې اوربند شوی دی.

ارمنستان د روسیې په مشرۍ د ګډ امنیتي تړون سازمان غړی هېواد دی. دغه سازمان شپږ غړي هېوادونه لري، چې موخه یې د ټولو غړو هېوادونو د امنیت ساتنه ده.

د سازمان له اهدافو یو دا هم دی، که چېرې پر غړیو هېوادونو تېری کېږي، دوی به یې پر وړاندې دریږي او له غړي هېواده به دفاع کوي.

د ارمنستان لومړي وزیر نیکول پشینیان په خپلې تلویزونې وینا کې چې د یکشنبې په ورځ (د تلې ۲مه) خپره شوه، د یاد امنیتي ایتلاف پر ناکامۍ اعتراف وکړ او دغه امنیتي ایتلاف یې یو غیر موثر ایتلاف وباله.

نوموړي وويل، چې د امنیت په هغه بهرني سیستم کې چې د دوی هېواد یې غړیتوب لري د دوی او د ارمنستان د ملي ګټو د ساتلو لپاره غیر موثر دی.

که څه هم د روسیې په منځګړیتوب د دواړو خواو تر منځ موقتي اوربند شوی، خو نیکول پشینیان وايي، چې هېواد یې باید د جرمونو له نړۍوالې محکمې سره یو ځای شي.

هغه زیاته کړه:“دا ځکه چې د جرمونو نړۍواله محکمه زموږ د امنیت تضمین کولی شي”.

پشینیان وايي، چې دا پرېکړه د ګډ امنیتي تړون د سازمان او روسیې فدراسیون پر ضد نه ده.

هغه وویل: “ دا د هېواد د بهرني امنیت د ګټو بحث دی او دا اقدام زموږ د حاکمیت قانوني حق دی”.

د ارمنستان د لومړي وزیر د ګواښ په اړه روسیې تر اوسه څه نه دي ویلي.

اذربایجان او ارمنستان تر دې وړاندې هم د قره باغ سیمې پر سر دوه ځلې جګړه کړې، چې لومړۍ جګړه یې د ۱۹۸۸ او ۱۹۹۴ کلونو ترمنځ او دویمه جګړه په ۲۰۲۰میلادي کال کې شوې ده.

خو د روسیې په منځګړیتوب د اذربایجان او ارمنستان ترمنځ د څو ځلي اوربندونو سره د دواړو هېوادونو ترمنځ کړکېچ دوام لري.

له درېیم ځل جګړې یوه ورځ وروسته د کرملین د ماڼۍ ویاند دیمیتري پسکوف اعلان وکړ، چې د روسیې، اذربایجان او ارمنستان د مشرانو ترمنځ تماسونه نیول شوي دي.