طالبانو په کابل کې د ښځو د اعتراضي غورځنګ د یوې ډلې مشره نیولې

ښاغلی بلخی پر خپل اېکس کې زیاتوي، چې دواړو لورو خپلمنځي اړیکې مخ پر وده او مهمې وبللې.

روسیې د دې پرونۍ لیدنې په هکله څه نه دي ویلي، خو طالبانو د ښاغلي روسلان په حواله ویلي، چې نوموړي په افغانستان کې د نشه يي توکو په مخنیوي، امنیت ټینګولو او د داعش ځپلو کې د طالبانو لاسته راوړنې وستایلې.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي تېره یکشنبه له یوه پلاوي سره د روسیې په بلنه د مسکو فارمټ پنځمې غونډې ته تللی دی.

ټاکلې ده چې دا ناسته د سپټمبر پر ۲۹ د روسیې په کازان ښار کې وشي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت وايي، په سږنۍ غونډه کې د افغانستان پر حالت، بیارغونه، د افغانانو پر خپلمنځي روغه جوړه او د سیمې پر امنیت خبرې کېږي.

په دې ناسته کې د روسیې، ایران، هند، قراقستان، قرغزستان، پاکستان، چین، ترکمنستان او ازبکستان استازي هم ګډون کوي.

مسکو فارمټ غونډه هر کال د افغانستان په هکله په روسیه کې جوړېږي.

تېر کال طالبان دې غونډې ته د ټول ګډي حکومت د نه جوړولو په دلیل بلل شوي نه وو.

ښاغلی مجاهد وایي:« په ملګرو ملتونو کې بحثونه او نظرونه فقط د دوو کوچنیو او کورنیو موضوعاتو (د ښځو تعلیم او کار) په لویولو سره منحرف شول.»
‏
هغه وایي:« په افغانستان کې له سرتاسرۍ سولې، عمومي عفوې، اقتصادي پرمختګ، د امنیتي ځواکونو جوړېدو، په کورني عوایدو د کلنۍ بودجې تهیه کول دا هغه څه دي چې باید په دغې غونډه کې یاد شوي وای.»

د یوشمېر شنونکو انګېرنه بیا دا ده، چې ښایي ښاغلي مجاهد د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته هم د خپلو فرمایشي غونډو، ناستو او ناسمو فتواو ګومان کړی وي، چې له مخې یې د افغانستان سم نیمایي وګړي له خپلو حقه حقونو بې برخې کړای شوي دي.

د سیاسي چارو شنونکی میرویس ښادمن وایي:« طالبان هر څه ته له خپلو چشمو یا عینکو ګوري، هغوی فکر کوي کومه تګلاره چې دوی غوره کړې ګواکې سمه ده؛ خو په دې نه دي خبر چې ان اسلامي هېوادونه هم ورسره د دغو تګلارو په مخالفت کې درېدلي دي.»

ښاغلی مجاهد وایي،‏ لازمه خو دا وه چې د ملګرملتونو په سازمان کې د تور لېست په ختمېدو، د بندیزونو په لرې کېدو، د افغانستان د غصب شویو پيسو په ازادېدو او په ټوله کې د طالبانو د رژیم په رسمیت پېژندلو خبرې اترې شوې وای.

خو بله غاړه د طالبانو مخالفین او مدني فعالان په دې هڅه کې دي، چې نړۍواله ټولنه پر دغې ‌‌‌‌‌‌ډلې فشارونه زیات کړي او د افغانستان د خلکو په تېره بیا د مېرمنو او نجونو د حقه حقونو په ترلاسه کولو کې د دوی لاس نیوی وکړي.
‎دا رنګه هم په کور د ننه او هم بهر کې د بشري حقونو فعالان هیله لري، چې هېڅ یو هېواد دې دغه ‌‌‌‌‌‌ډله په رسمیت نه پېژني او پر دوی دې د سفرونو بندیزونه هم زیات شي.

د دوو کالو په تېرېدو سره طالبان نه دي توانېدلي، چې دغې څوکۍ ته خپل استازی ولېږي.

لا هم د پخواني نظام استازی هلته د افغانستان د خلکو په استازیتوب خپلې چارې پر مخ بیایي.

عباس ستانکزي دا رنګه وویل:« بهرنيان موږ ته هېواد نه شي جوړولای او اوس يې وخت دی، چې ټول افغانان له خپل نظام سره اوږه پر اوږه د خپل هېواد په ودانولو کې برخه واخلي.»

دا په داسې حال کې ده، چې شاوخوا دوه اونۍ وړاندې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني بامیانو ته په خپل سفر کې یوې غونډې ته د وینا پر مهال له کریم خلیلي او محمد محققه غوښتي و، چې هېواد ته دې ستانه شي: «د استاد محقق صیب او کریم خلیلي صیب په څېر مشران چې په بهر کې دي موږ دا ورته وایو چې دا ښه کار نه دی، تاسو خپل قوم او ملت لرئ، راشئ د یوه مشر په څېر په خپل هېواد کې ژوند وکړئ.»

خو محمد محقق بیا د حقاني په ځواب کې ویلي و، چې د افغانستان بنسټیزې ستونزې حل نه شي په داسې ساده بلنو نه ستنېږي.

نوموړي له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې د سراج الدین حقاني بلنه کوم نوی وړاندیز نه و بللی او زیاته کړې یې وه، چې دغه شان بلنې د افغانستان ستونزې نه شي حلولای.

‏د پاکو اوبو دغه آسانتیاوې به په مرکز ګردېز، زرمت، جانيخېلو او سیدکرم ولسوالیو کې جوړېږي چې پر مټ به يې ۱۵۰۰ کورنیو، یوې مدرسې، نهو جوماتونو او څلورو ښوونځيو ته د څښاک اوبه برابرې شي.

‏د پکتیا کلیو بیا رغونې او پراختیا ریاست مسوولان وايي، چې د دوی تر چتر لاندې د یونېسف په مالي ملاتړ، په دغه ولایت کې د لمریزې برېښنا پر مټ دصحي اوبو رسونې په برخو کې د ۲۳،۳ میلیونو افغانیو په لګښت د ۷ شبکو تړونونه له ځايي پراختیايي شوراګانو سره لاسلیک شول.

‏ويل کيږي د اوبو دغو شبکو د رغنیزو چارو په پیل سره به سلګونو ځایي اوسېدونکو ته کاري زمینې هم برابرې شي.

په دې وروستیو کې د پلازمېنې کابل په ګډون په ځینو ولايتونو کې د اوبو کچه له اټکل ډیره ټيټه شوې او خلک صحي اوبو ته لاسرسی نه لري، د ډیرو کورنیو ماشومان د ورځنۍ کارونې لپاره اوبه په لاس او یا په څارویو باندې له سلګونه مترو لیرې راوړي.

ملګرو ملتونه او د بشري حقونو بنسټونه د ښاغلي پارسي د نیولو په تړاو چوپه خوله دي.

رسول پارسي د بنسټ پالنې او زور زیاتي پر وړاندې د توندې ژبې په کارولو سره یو وتلی نېوکه کونکی دی.

طالبانو تراوسه د ښاغلي پارسي د نیولو او پر هغه د لګېدلیو تورونو په اړه څه نه دي ویلي.

د ښاغلي پارسي خپلوانو ویلي، چې د پوهنتون د دغه استاد کورنۍ د طالبانو په ادارو کې د هغه د خلاصون لپاره لالهانده ګرځي؛ خو د هغه د خلاصلو لپاره یې هڅې بې پایلې پاتې شوې.
د سرچینو په وینا، طالبانو ښاغلي پارسي ته اجازه نه‌ده ورکړې، چې ځانته وکیل ونیسي.

تر دې وړاندې ځینو افغان فعالانو د یوه کمپاین پر ترسراوي د هغه د بېړنۍ خوشې کېدو غوښتنه کړې وه.

هغوی د بشري حقونو له بنسټونو غوښتي، چې د رسول پارسي د نیونې موضوع وڅېړي.