پاکستاني امنیتي سرچینې: په خېبر پښتونخوا کې د امنیتي ځواکونو په برید کې اته وسلوال وژل شوي

سرفراز بګټي د سه شنبې په ورځ په یوه خبري غونډه کې وویل، چې افغانان د هنګو په ګډون د پاکستان په مختلفو سیمو کې په ترهګریزو بریدونو کې لاس لري.

هغه د سې شنبې په ورځ (د تلې ۱۱مه) د پاکستان د خېبر پښتونخوا ایالت په هنګو سیمه کې څو ورځې وړاندې ځانمرګي برید ته په اشارې سره وویل، چې په دغه برید کې لږ تر لږه څلور تنه ووژل شول.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر همداراز اعلان وکړ، چې په پاکستان کې په ناقانونه توګه مېشتو ټولو بهرنیو مهاجرینو ته د ۲۰۲۳ کال د نومبر تر لومړۍ نېټې (۱۰ عقرب ۱۴۰۲) وخت ورکړل شوی چې له هېواده ووځي.

وروسته له هغه چې طالبانو پر افغانستان واک تر لاسه کړ؛ ډېری خلک د پاکستان په ګډون ګاونډیو هېوادونو ته لاړل.

سرفراز بګټي خبرداری ورکړی، چې که کډوال د اوسېدو له اسنادو پرته له پاکستانه ونه وځي، د پاکستان حکومت به يې پېدا او له هېواده به يې وباسي.

هغه ټینګار وکړ، چې هېڅ بهرني وګړي ته اجازه نه ورکول کیږي، چې له قانوني وېزې او پاسپورټ پرته پاکستان ته داخل شي.

د پاکستان دا پرېکړه د هغه مودې د پای ته رسېدو په معنا ده، چې مسافرین کولی شي د ډېورنډ کرښې څخه تېر شي او د ملي شناخت کارت یا تذکرې سره پاکستان ته داخل شي.

د دې ترڅنګ د پاکستان د کورنیو چارو وزیر ټینګار وکړ، چې په دغه هېواد کې د غیرقانوني مهاجرینو شتمنۍ به د وتلو لپاره له ټاکل شوي ضرب الاجل وروسته ضبط شي.

سرفراز بګټي دا هم وویل، چې دا مهال څلور میلیونه او ۴۰۰ زره افغانان په پاکستان کې ژوند کوي.

دغه سفارت پر خپلې اېکس(ټوېټر) پاڼې د سې شنبې په ورځ (د تلې ۱۱مه) لیکلي، چې د پاکستاني پولیسو لخوا د تېرو دوو اونیو په ترڅ کې په اسلام اباد او د پاکستان په مختلفو سیمو کې چې اکثریت اسناد لرونکي کډوال پکې مېشت دي ګڼ شمېر افغانان نیول شوي.

په اسلام اباد کې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان سفارت زیاته کړې، چې د افغان کډوالو پر استوګنځایونو ورځني او شپني عملیات ترسره کیږي، چې تر دا مهاله نېږدې زر تنه چې نیمایي یې د مهاجرت یا سفر اسناد هم لري؛ د پولیسو د ترهګرۍ ضد څانګې له خوا نیول شوي دي.

دوی وايي، چې باره کو، ترنول، مهر ابادي، ګولړه شریف، شمس کالونۍ، سبزي منډۍ، شهزاد ټاون، کهنه پل، پیشاور موړ او داسې نورو سیمو کې د عملیاتو پرمهال څه کم زر تنه افغانان نیول شوي، چې له جملې یې ۴۸۵ تنه اسناد لرونکي وو.

بل خوا د پاکستان حکومت د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې له دغه هېواده به ۱.۱ میلیونه غیر قانوني کډوال وباسي.

د اسوشېټېډ پرېس د راپور له مخې؛ په دې پرېکړه لیک کې هغه "افغانان چې د استوګنې کارتونه لري" هم شامل وي.

سفارت په یادو عملیاتو کې د افغان کډوالو د ځورونې او وژنو په اړه لیکلي: «په دې عملیاتو کې متاسفانه د ځورونو ترڅنګ د نامالومو وژنو پېښې هم رامنځته شوي دي، د بېلګې په ډول افغان کډوال فریدالله ولد غلام جیلاني په اسلام آباد کې، امان الله ولد ټکرخان، ولي ولد شیر محمد د راولپنډۍ شمس کالونۍ کې او دروېش ولد عتیق الله اډیاله جیل کې لومړی د امنیتي ځواکونو له لوري نیول شوي، له څه مودې لادرکۍ وروسته یې جسدونه په روغتون او یا نورو ځایونو کې موندل شوي دي.»

‏د افغان کډوالو پر ضد دا ډول عملیات په سند ایالت خصوصاً کراچۍ ښار کې هم زور اخیستی، چې په ترڅ کې یې د ښځو او ماشومانو په ګډون ګڼ شمېر افغانان زندانونو ته اچول کیږي.

د اسوشېټېډ پرېس خبري اژانس په حواله؛ پاکستان شاوخوا ۷۰۰ زره افغان مهاجرینو د اوسېدو کارتونه نه دي نوي کړي.

دغه سفارت د پاکستان له حکومته غوښتنه کړې، چې د افغان کډوالو پر ضد د ځورونې روانه لړۍ ژر تر ژره ودروي. که چیرته حالت داسې دوام ومومي د دواړو هېوادونو پر اړیکو به منفي اغېزه وکړي.

خو د پاکستان حکومت پرېکړه کړې، چې د ۲۰۲۳ کال د نومبر له لومړۍ نېټې به له افغانستان سره د ټولو سرحدي پولو لپاره د "واحد سند سیستم" پلي کړي.

دغه خبري اژانس وايي؛ د پاکستان د کورنیو چارو وزارت له طالبانو سره په همغږۍ د افغان کډوالو د ایستلو پلان چمتو کړی دی.

ویل کیږي، چې دغه وزارت په پام کې لري چې افغان کډوال راټول کړي او په موټر کې یې د افغانستان پولې ته ورسوي.

د پاکستان د نشنل اېپېکس کمېټۍ نن سې شنبې (د تلې ۱۱مه) په یوه ناسته کې چې د پاکستان سرپرست حکومت لومړي وزیر ترڅنګ د پوځ مشر هم کډون کړی پرېکړه وکړه، چې افغان کډوال د اکټوبر له ۱۰مې نېټې څخه د نومبر تر لومړۍ نېټې پورې د کډوالۍ کارتونو او تذکرو سره د تګ او راتګ اجازه لري.

دوی ټینګار کوي، چې افغانان د نومبر لومړۍ نېټې څخه بیا یوازې پر پاسپورټ او وېزې لرلو سره کولی شي، دغه هېواد ته سفر وکړي .

دغه کمېټې خبرداری ورکړ، چې د نومبر میاشتې له لومړۍ نېټې وروسته به د غیرقانوني بهرنیو وګړو ټول کاروبارونه او جایدادونه د حکومت لخوا ضبطیږي.

دوی زیاتوي د هغو کسانو پر وړاندې به هم قانوني ګامونه اخلي، چې دغو غیرقانوني بهرنیو وګړو سره یې د کاربارونو او کورونو د کرایې په برخو کې مرسته کړې وي.

په ورته وخت کې د پاکستان د کورنیو چارو سرپرست وزیر په مشری یوه کمېټه جوړه شوې، چې د هغو کسانو پاکستاني شناختي کارتونه له سره ګوري چې جعلي یې جوړ کړې وي.

پاکستان دا اقدام له هغې وروسته کوي، چې په دغه هېواد کې وسلوالو بریدونو زور اخیستی.

د ډان ورځپاڼې د راپور له مخې؛ ښاغلی شریف په ۲۰۱۹ کال کې د درملنې لپاره لندن ته د تګ پر مهال په اوه کاله بند محکوم شو.

د دې ورځپاڼې د راپور له مخې؛ نواز شریف په تېرو څلورو کلونو کې د العزیزیه او ایون فیلډ په قضیو کې د پرله پسې غیر حاضرۍ له امله مجرم اعلان شوی دی.

شاوخوا درې اونۍ وړاندې (د سپتمبر ۱۲مه) شهباز شریف تایید کړه، چې ورور به یې د اکتوبر په ۲۱ بېرته پاکستان ته ستون شي.

تر دې مخکې د نواز شریف مسلم لیګ ګوند ویلي وو، چې د ښاغلي شریف د راستنېدو په صورت کې له محکمې سره همکارۍ ته چمتو دی.
​

ښاغلي پښتین ویلي، د مودو راهیسي پښتانه پر خپله خاوره هیڅ ډول امن نه لري او د پښتنو د حقونو څخه د دفاع په موخه يې دغه غورځنګ رامنځته کړی، چې د پښتنو د ځورونو او پر هغوی د ظلمونو په غبرګون کې غږ پورته شي.

منظور پښتین وايي، ‌د هرې غونډې او لاریون وروسته د دغه غورځنګ مهم غړي نیول کېږي« اوس د پښتون ژغورنې غورځنګ پر ضد پروپاګند پیل شوی، زموږ د غورځنګ غړي نیول کېږي او په زندانونو کې د غورځنګ د غړو سره په دې موخه ناانساني چلند کېږي، چې له غورځنګ څخه بېل شي.»

نوموړی وايي، د پاکستاني ادارو د مخنیوي له کوښښونو سربېره‌ يې د روان کار په اګسټ میاشت کې په اسلام اباد کې د پښتنو د حقونو د دفاع په موخه غونډه وکړه؛ خو د پاکستاني ادارو له لوري د جلسې د مخنیوي په موخه د دغه غورځنګ شاوخوا ۱۳۰۰ تنه غړي تر نیول کېدو وروسته بندیان شول.

منظور احمد پښتین په خپلې دغه تازه وینا کې د نوې تګ‌لارې او پلاونو په اړه هم غږېدلی دی.

نوموړي یوځل بیا د پښتون ژغورنې غورځنګ‌ پر پلویانو غږ وکړ، چې د سویلي پښتونخوا او خېبر پښتونخوا په ډېرو سیمو کې د پښتنو له حقونو څخه د دفاع په موخه جلسو ته چمتوالی ونیسي.

نوموړی وايي: .«دا خاوره د نیابتي جکړو لپاره په هیڅ ډول هم چاته نه پرېږدو.»

د پښتون ژغورني غورځنګ د فعالیتونو د مخنیوي په موخه د پاکستان حکومت له هرې ممکنې لارې کار اخیستی دی.

تېره میاشت د پاکستان د حکومت له لوري په اسلام اباد کې د پښتون ژغورنې غورځنګ د مشر منظور احمد پښتین پر کور چاپه ووهل شوه، د دې تر څنګ د دغه غورځنګ مهم غړي علي وزیر، ګېله‌من وزیر او نورو کسانو ترڅنګ د غورځنګ ملاتړي او د بشري حقونو فعاله ایمان مزاري هم ونیول شوه.