د افغان کډوالو په تړاو د پاکستان حکومت تازه هغه پرېکړه چې «ناقانونه یو میلیون افغان کډوال به له دغه هېواده وشړي» له پراخو غبرګونونو سره مخ شوې ده. په دغه راپور کې ولولې کوچۍ د ځینو فعالانو نیوکې راخیستې دي:
دغه پرېکړه نه یوازې دا چې نړۍوالو سازمانونو وغندله؛ بلکې د دې ترڅنګ د لر او برو پښتنو او افغانانو له سختو غبرګونونو سره هم مخ شوه.
پخوانی سناتور او د سیمهییزو چارو شنونکی افراسیاب خټک وایي:« د پاکستان حکومت لهخوا د افغان کډوالو پر وړاندې نوې پرېکړه د نړۍ له بشری قوانینو څرګنده سرغړونه ده.»
هغه زیاته کړې:« په افغانستان کې په کلونو، کلونو د لاس وهنو او جګړو ته لمن وهلو وروسته، د دوی دغه افغان دښمنه او انسان دښمنه ګام د غندنې وړ دی او د دې پر وړاندې ټول بشردوستان په ځانګړې توګه پښتانه دې باید غږ پورته کړي.»
دا په داسې حال کې ده، چې تر دې وړاندې د افغان کډوالو د نیونې او ځورونې په تړاو د پښتون ژغورنې غورځنګ د ملګرو ملتونو عالي کمیشنرۍ ته له پاکستان حکومته شکایت کړی و.
مرسل چې د درېیو ماشومانو مور ده او د خپل خاوند او د خپلې کورنۍ د خونديتوب له امله پاکستان ته کډواله شوې وایي:« ویزه مې ختمه شوې ده، که ویزه اخلم پر ما په لکونو جریمه راځي. خاوند مې وزګار دی د دومره جریمې وس نلرو.»
هغه وایي:« وېره مې دا ده، که چېرې ما وشړي خاوند به مې دلته پاتې وي او زه هلته. خاوند مې ویزه لري؛ یوازې زه او ماشومان مې ویزه نلرو. هره شپه له وېرې او اندېښنې خوب نه راځي.»
دا یوازې مرسل نه ده، د مرسل په څېر دلته زرګونه افغانان د ورته ګواښونو له امله پاکستان ته کډوال شوي.
له بلې خوا د پوهنتون استاد نوروز حقمل ویلي:« داسې بدرنگه تجربې پاكستان د نړۍوالو څخه د مرستو ترلاسه کولو لپاره ډېرې تکرار کړې.»
هغه زیاتوي:« تر هغه به دغه کړنې تکرارېږی؛ تر څو چې افغانستان کې یو پیاوړی قانوني حکومت منځته نه وي راغلی. له بده مرغه په اوسني کړکېچن حالت کې څلوېښت سلنه افغانان د کډوالۍ شپې سبا کوي.»
له بلې خوا تېره ورځ د بخښنې نړۍوال سازمان هم د افغان کډوالو د وضعیت په اړه د نړۍوالې ټولنې پر بې پامۍ نیوکه کړې وه.
دغه سازمان ویلي و، چې په پاکستان کې افغان کډوال د شړلو او خپل سرو نیونو له ګواښ سره مخ دي.
د دې ترڅنګ د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ هم په پاکستان کې د افغان کډوالو له جبري ویستلو سره مخالفت څرګند کړی.
تېره ورځ د پاکستان حکومت له ناقانونه افغان کډوالو وغوښتل، چې د اکټوبر تر پابه دې دغه هېواد پرېږدي.
پاکستاني چارواکو ویلي، چې سر له نوامبر میاشتې به پراخه عملیات پیل کړي او شاوخوا ۱.۱ میلیونه ناقانونه افغان کډوال به له دغه هېواده وشړي.
