د افغانستان د ازادۍ جبهې په نوم د طالبانو مخالفه وسلواله جبهه ادعا کوي، چې نن ماخوستن مهال یې په بغلان کې د طالبانو پر امنیه قوماندانۍ غلچکی برید کړی، چې په پایله کې یې دوه طالبان وژل شوي او یو بل ټپي دی.
دغې جبهې نن سې شنبه ( د لړم ۲۳مه) پر خپلې اېکس پاڼې د یوې ویډیو په خپرولو سره ویلي، چې د طالبانو د بغلان پر امنیه قوماندانۍ یې یو اپراتفي برید کړی دی.
په ویډیو کې ښودل کیږي، چې د دغې ډلې له خوا پر یوې نیمه رڼا ودانۍ برید کیږي؛ خو د مرګ ژوبلې په تړاو پکې څه نه ښکاري.
طالبانو بیا په دې اړه څه نه دي ویلي.
دغې جبهې تېره ورځ هم اعلان کړی و، چې د پروان ولایت په جبل سراج کلا کې یې د طالبانو پر یوې قرارګاه برید کړی و، چې په دې برید کې دوه طالبان وژل شوي او یو ټپي شوی دی.
افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه نه شي کولی، چې د افغانستان د ازادۍ جبهې یاد خبر تایید یا رد کړي.
د طالبانو د کرنې او اوبو لګولو وزارت وایي، چې د طالبانو د مشر ملا هبت الله د فرمان له مخې؛ هېڅ شخص یا اداره د قوش تېپې د کانال په شاوخوا کې د ځمکو د کارولو، وېشلو، پېر او پلور حق نه لري. له دې وړاندې د ملي مقاومت جبهې ادعا کړې وه، چې طالبان دغه سیمې پر یو شمېر ترهګرو وېشي.
د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت د سې شنبې په ورځ (د نومبر په ۱۴مه) د یوې خبرتیا په خپرولو سره ویلي: «د قوش تېپې کانال په شاوخوا کې د ځمکې د وېش په اړه د کرنې وزارت په نوم په دې شپو ورځو کې خپاره شوي خبرونه جعلي او بې بنسټه دي».
طالبان په دې اړه په داسې حال کې خبرداری ورکوي، چې تر دې مخکې د احمد مسعود په مشرۍ د افغانستان د ملي مقاومت جبهې ادعا کړې وه، چې طالبان په کابل کې د «قوش تېپې کانال د پراختیا» په نوم د چارو ادارې په ودانې کې د قوش تېپې د شاو خوا ځمکو د وېشلو لړۍ پېل کړې ده.
دوی ویلي وو، چې طالبان د قوش تېپې شاوخوا ځمکې پر «ترهګرو» وېشي.
د طالبانو کرنې وزارت له خلکو غوښتي، چې د طالبانو د مشر تر رسمي اعلان پورې دې، د قوش تېپې کانال په شاوخوا سیمو کې د ځمکې ترلاسه کولو په پار هېڅ ډول اقدام ونه کړي.
د قوش تېپې کانال په افغانستان او سیمه کې د اوبو د انتقال یو ستر کانال دی چې د بلخ ولایت له کلدار ولسوالۍ پیل شوی دی.
د قوش تېپې کانال پروژه د افغانستان د پخواني ولسمشر سردار محمد داوود خان د واکمنۍ پر مهال د ١٣٥٢ او ١٣٥٧ کلونو ترمنځ طرحه شوې وه؛ خو د جګړې او بې ثباتۍ له امله پلي نه شوه.
د دغه کانال تخنیکي چارې د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني د واکمنۍ پر مهال پیل شوې او طالبانو دغو چارو ته دوام ورکړ.
د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا ځانګړې څارونکې ډلې (سیګار) مشر وايي، چې د امریکا او نړۍوالو مرستو یوه د پام وړ برخه د طالبانو جیبونو ته ځي. جان ساپکو ویلي، چې د امریکا او نړۍوالې ټولنې مرستې د ترهګرۍ لپاره د خوړو سرچینه ګرځېدلې او د طالبانو د بدیل لار هم نه لیدل کیږي.
نوموړي نن سې شنبه ( د لړم ۲۳مه) د امریکا د استازو د جرګې د بهرنیو اړیکو په کمېټې کې وویل، چې طالبان له بهرنیو مرستندویه پروژو او مرستو څخه باج اخلي او دا ډله مرستندویه ادارو ته مرسته اخیستونکي مشخصوي.
جان ساپکو زیاته کړې، چې طالبان پر ملګرو ملتونو او نورو غیر دولتي موسسو فشار راوړي، چې د مرستو په وېش کې د دې ډلې غړو او خپلوانو ته مرستې ورکړي.
د امریکا د ځانګړي مفتش په وینا؛ د نړۍوالې ټولنې او امریکا له مرستو څخه د زیاتې ګټې اخیستنې په موخه د طالبانو مداخله د ملګرو ملتونو پر مرستندویه ادارو او نورو مرستندویه موسسو فشار راوړي چې قراردادونه یوازې هغو شرکتونو او موسسو ته ورکړي چې له دې ډلې سره تړلي دي.
ښاغلي ساپکو زیاته کړه، چې طالبانو په مرستندویه موسسو کې خپل استخباراتي استازي ګمارلي چې د دغو سازمانونو فعالیتونه وڅاري؛ چې له مخې یې هغو سیمو او خلکو ته مرستې رسیږي کوم چې دا ډله یې غواړي.
د جان ساپکو په وینا؛ طالبان هم د ملګرو ملتونو د ادارو او نورو موسسو د پروژو له تطبیق څخه مالیه ټولوي.
د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا ځانګړي سرمفتش په دغه هېواد کې له اړو کسانو سره د مرستو د رسولو په برخه کې د طالبانو کړنې د ژورې اندیښنې وړ وبللې.
هغه وویل چې د پخوا په څېر د امریکا مرستې د ترهګرو لپاره د خوراک سرچینه ګرځیدلې او په عین حال کې د دې ډلې د فاسدو چارواکو جیبونه ډکوي.
سیګار دې پایلې ته رسېدلی، چې د افغانستان په څېر هېواد کې د مرستو له دوام پرته بله چاره نه شته.
ساپکو زیاته کړه، چې له طالبانو څخه تېرېدل ناشوني دي؛ خو امریکا کولی شي د ځینو اقداماتو په کولو او د مرستو د څارنې لپاره د درېیمې ادارې په ټاکلو سره د طالبانو لاس ته د مرستو د یوې لویې برخې د تللو مخه ونیسي.
د امريکا د کانګرس د بهرنيو اړيکو د کمېټې مشر افغانستان ته د امريکايي مرستو پر لېږلو او څارنې نيوکه وکړه او د طالبانو په اړه يې د امريکايي چارواکو څرګندونو ته په اشارې ویلي، چې د امریکا اوسنۍ تګلارې ته په کتو امریکا د طالبانو حکومت د مشروع حکومت په توګه پېژني.
مایکل مککل، چې د کانګرس یو له جګپوړو شخصیتونو څخه دی، د سې شنبې په ورځ له افغانستان څخه د امریکا د وتلو په اړه د بیا کتنې لپاره غونډه وکړه.
هغه په خپلو پرانیستونکو څرګندونو کې وویل: "د بایډن حکومت په هر قیمت له طالبانو سره د اړیکو پالیسي تعقیبوي او په دې کې پاتې راغلی چې له طالبانو سره حساب وکړي".
په ورته وخت کې نوموړي د طالبانو په اړه د امریکايي چارواکو څرګندونې ناسمې وبللې.
د افغانستان په چارو کې د امریکا د ځانګړي استازي په ګډون امریکايي چارواکو له داعش سره د مبارزې، د القاعدې او نورو ترهګرو ډلو په کنټرولولو کې د طالبانو ستاینه کړې ده.
مککال د بایډن ادارې ته یادونه وکړه چې "د القاعدې مشر ایمن الظواهري د حقاني شبکې تر محافظت لاندې د کابل په ښار کې ژوند کاوه".
هغه وویل چې طالبان د القاعدې په څېر له ترهګرو سازمانونو سره همکاري کوي او تحریک طالبان پاکستان ته وسلې ورکوي.
که څه هم امریکا له افغانستانه وتلې؛ خو دغه هېواد لا هم له افغانستان سره د بشري مرستو تر ټولو ستر تمویلونکی دی.
د رسمي شمېرو له مخې؛ امریکا په تېرو دوو کلونو کې له افغانستان سره ۲،۵ میلیارده ډالره مرسته کړې ده.
د امریکا د بهرنیو اړیکو د کمېټې مشر ویلي، چې دغه مرستې افغانستان ته د "ضرر رسوونکې" په بڼه استول کېږي.
هغه وویل؛ طالبان توانیدلي چې دا مرستې په خپله ترلاسه کړي او د خپلو "ناوړو موخو" لپاره یې وکاروي.
مکل وویل: "له بده مرغه طالبان دغه مرستې غلا کوي او ترې ناوړه ګټه پورته کوي. د طالبانو لاسوهنه او له نړۍوالو مرستو ناوړه ګټه اخیستنه سږکال ۳۲ سلنه زیاته شوې ده".
په ورته وخت کې د سیګار مشر جان ساپکو له افغانستان سره د امریکا د مرستو پر بهیر نیوکه کړې او ویلي يې دي، چې دغو مرستو د ښځو او بشري حقونو په برخه کې د طالبانو په دریځ کې کوم بدلون نه دی راوستی.
نوموړي د امریکا له خوا د افغانستان د شتمنۍ د یوې برخې پر خلاصېدو هم نیوکه کړې ده.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر له پاکستان او ازبکستان سره د افغان ټرانس ریل پټلۍ په راتلونکو پړاوونو، درې اړخیزې سوداګرۍ او ټرانزیټ، د سیمه ییز اتصال پر ستونزو او اړوندو مسایلو خبرې کړې دي.
په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت د سې شنبې په ورځ (د نومبر ۱۴مه) پر اېکس ټولنیزې شبکې لیکلي، چې د افغانستان، پاکستان او ازبکستان په درې اړخیزه غونډه کې د طالبانو د صنایعو او سوداګرۍ د وزیر نورالدین عزیزي په مشرۍ یوه پلاوي ګډون وکړ.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر په دې درې اړخیزه ناسته کې د افغان ټرانس ریل پټلۍ په راتلونکو پړاوونو، درې اړخیزې سوداګرۍ او ټرانزیټ، د سیمه ییز اتصال پر ستونزو او اړوندو مسایلو خبرې کړي.
تر اوسه د درې اړخیزو ژمنو په تړاو په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت یا هم نورو طالب چارواکو څه نه دي ویلي.
لیک: الیاس کیان د پاکستان مشران په هېواد کې د وسله والو مخالفینو په ځپلو کې د طالبانو له ناتوانۍ خواشیني دي؛ ځکه چې د پاکستان د موقت لومړي وزیر انوارالحق کاکړ په وینا؛ د طالبانو له بیاځلي واک ته رسېدو راهیسې په پاکستان کې د ټي ټي پي بریدونه ۶۰ سلنه زیات شوي.
د پاکستان ځانګړي استازي تر دې وړاندې ویلي وو، چې افغان او پاکستاني طالبان د یوې سکې دوه اړخونه دي. په مطبوعاتي ناستو کې د دا ډول اختلافونو څرګندول حتا د جمهوریت پر مهال هم د ګاونډیو دوه اړخیزو اړیکو تر ټولو بدې دورې کې هم نه دي راپور شوي.
خو ایا طالبان د خپلو پخوانیو مالکانو پر وړاندې یاغي شوي او اوس پاکستان ته ځان وفادار نه بولي او د اسلام اباد پر وړاندې ولاړ دي؟
طالب پلوي فعالان په دې ورځو کې په ټولنیزو رسنیو کې یو انځور لاس په لاس کوي، چې د افغانستان نقشه ښيي، اما دې نقشه کې د افغانستان د رسمي جغرافیا خلاف هغه خاوره هم پکې شامله ده، چې امیر عبدالرحمان خان ۱۳۰ کاله مخکې برېتانیا ته سپارلې وه او اوس د پاکستان خاوره حسابیږي.
په دې نقشه کې چې پېښور او ګوادر د «لوی افغانستان» برخه انځور شوې د طالبانو د استخباراتو په یوه ولایتي دفتر کې لیدل شوې ده.
د پاکستان ضد روایتونه یوازې د طالبانو تر مبلغینو پورې محدود نه دي پاتي. د طالبانو رسمي چارواکي تر ډېره د جمهوري دورې د هغو مشرانو په څېر دي، چې غوښتل يې د امريکا په ملاتړ د خپل هېواد د ناامنۍ پړه د پاکستان پر سر واچوي.
د حقاني شبکې مشر او د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني په دې وروستیو کې ویلي، چې پاکستان باید افغانستان په خپله خاوره کې د ناامنیو او ناکامیو لامل ونه ګڼي.
د طالبانو د دفاع وزیر ملا محمد یعقوب تر دې وړاندې پاکستان ته ویلي وو، چې له افغانانو سره دې تر هغه حده په سختۍ مخ ته ولاړ شي، چې بیا یې د ورکړې توان ولري.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي هم رسنیو ته ویلي، چې تحریک طالبان پاکستان د افغانستان له خاورې د پاکستان پر ضد عمل نه کوي او پاکستان د ډېورنډ کرښه د نړۍوالې پولې په توګه او د تحریک طالبان پر ضد د جګړې لپاره له افغان کډوالو څخه د فشار په توګه کار اخلي.
ښاغلی متقي وايي، چې د ډېورنډ د کرښې منل د طالبانو له اختیاره بهر دي او دوی په دې اړه پرېکړه نه شي کولی.
د پاکستان د مخالفو وسله والو ډلو پر وړاندې له مبارزې ډډه کول او په افغانستان کې د تېرو حکومتونو په څېر د تګلارې غوره کول د پاکستان لپاره د خوب لیدو په څېر دي.
پاکستان له یو ملتپاله حکومته د خلاصون لپاره چې نړۍوال ادرس، خپلواک بهرني سیاست لرل او د نړۍوالو او سیمه ییزو لوی قدرتونو متحد و، د افغانستان د منتخب نظام پر وړاندې د یاغي طالبانو ملاټړ وکړ.
خو د پاکستان پر وړاندې د طالبانو تګلارې په کابل کې د یوه انحصاري رژیم د رامنځته کولو د نظریې د خاوندانو په لاسونو سړې اوبه اچولې دي.
که څه هم تر اوسه څرګنده نه ده چې پاکستان پر طالبانو د فشار اصلي وسیله له لاسه ورکړې وي؛ خو د طالبانو چلند هغه نه دی چې اسلام اباد یې وروسته له خپل ۲۰ کلن ملاتړ څخه له دې ډلې لري.
د پاکستان ناندرۍ له دې امله زیاتې شوې، چې طالبان په حقیقت کې د پاکستان د ګټو پر وړاندې ولاړ دي. هغه ډله چې لا هم له پاکستان سره ټینګې اړیکې لري او د دوی د اکثرو مشرانو کورنۍ لا هم د پاکستان په ښارونو کې ژوند کوي.
سرچینې وايي، چې د طالبانو د کابینې لږ تر لږه درې وزیران پاکستانی تابعیت لري او د خپلو پاسپورټونو د نوي کولو لپاره اسلام اباد ته ځي.
پاکستان په پیل کې د طالبانو له ضد ادبیاتو څخه ډډه کړې وه، چې د طالبانو موقتې ادارې ته کافي وخت ورکړي چې د پاکستاني ضد ډلو پر ضد اقدام وکړي.
اوس لوړ پوړو پاکستاني چارواکو ویلي، چې طالبان باید د پاکستان له حکومت او تحریک طالبان پاکستان څخه یو انتخاب کړي.
ښاغلي درانی چې د افغان مهاجرینو د یوې ډلې د شړلو له امله پر پاکستان له سختو نیوکو وروسته د اسلام اباد او کابل د اړیکو په اړه د «سفیر میز» په نوم په یوه تلویزیوني پروګرام کې خبرې کولې، زیاته کړه: "د افغانستان په خاوره کې د ټي ټي پي د مشرانو حضور د دې ډلې غړو د تګ راتګ ازادي او فعالیتونه پر پاکستاني طالبانو د طالبانو د کنټرول نشوتوالی په ګوته کوي".
ښاغلي دراني وویل، چې دا مهال د ټي ټي پي شپږ زره غړي له خپلو کورنیو سره په افغانستان کې شتون لري، دغه کسان له پولې هاخوا په بریدونو کې لاس لري، د پاکستان امنیتي ځواکونه په نښه کوي او د دې هېواد په ملکي وګړو په ډله ییزه وژنه کې لاس لري.
هغه دا خبرداری هم ورکړ، چې پاکستان طالبانو ته ویلي چې په کابل کې د طالبانو حکومت باید د پاکستان د حکومت او "پاکستاني طالبانو" ترمنځ انتخاب وکړي؛ ځکه چې له دواړو سره همکاري نه شي کولی.
طالب چارواکو تل دغه تورونه رد کړي او ویلي یې دي، چې دا ډول خبرې د دواړو هېوادونو اړیکې زیانمنوي او په افغانستان کې هېڅ ترهګره ډله شتون نه لري.
اوس داسې ښکاري چې پاکستان پر طالبانو د فشار د زیاتولو لپاره اقدامات کوي او دا ګامونه د مهاجرینو د یوې ډلې په شړلو سره پیل شوي دي.
بل ګام د پاکستان اخطار دی، چې په نړۍواله کچه به د طالبانو د حکومت د پیاوړي کولو له هڅو ډډه وکړي او د دې خبرې بل مطلب دا دی، چې د طالبانو د ادارې د رسمي کولو کوم پلان به د اسلام اباد پر میز نه وي.
خو پوښتنه دا ده، چې ایا پاکستان به د هغو ډلو ملاتړ وکړي چې د طالبانو مخالف دي، لکه داعش یا د مقاومت جبهې؟
شاید د دې مسالې په اړه اټکل کول ډېر وختي وي.
خو لږ تر لږه دا اندېښنه په پاکستان کې د پالیسي جوړونکو په منځ کې راپورته شوې، چې د طالبانو ړوند ملاتړ یوه لویه تېروتنه وه او حتا طالبان هم د پاکستان د ګټو د خوندي کولو لپاره یوه نیابتي ډله نه شي کېدی.