طالبان: له ټول افغانستانه مو سل زره روږدي کسان د درملنې په موخه راټول کړي دي

نن د یکشنبې په ورځ د (لیندې ۱۹مه) هم د سوېلي پښتونخوا زرګونه اوسېدونکې د پرلت په خیمه کې راټول شوي او د پاسپورټ د جبري کېدو او د شپې له لوري د پرلت والو پر کورونو د چاپو وهلو په غبرګون توندې ویناوې کوي.

پرلت وهونکي وايي، د پاکستان حکومت په دا ډول فشارونو نه شې کولی چې دوی له خپلې مبارزې څخه په شا کړي.

د چمن د لغړې اتحاد مشر غوث الله وايي: «زموږ د پرلت پر غړو ولې حکومت چاپې وهي، تر اوسه پورې یې د لسګونه پرلت وهونکو پر کورونو چاپې وهلې خو موږ د چمن د پولیسو مسولینو ته وايو که زموږ ملګرو ته هر ډول زیان ورسیږي پړه به یې د چمن د پولیسو په غاړه وي.»

پرلت وال وايي، د پاکستان له لوري د سپین بولدک ـ چمن پر دروزاه د پاسپورټ د جبري کېدو له امله د چمن زرګونو کورنیو ته مالي زیان اوښتی او د خلکو کار و بارونه بند دي.

دغه پرلت وهونکي وايي له ۵۱ ورځني پرلت څخه نه دي ستړي شوي او دا پرلت به تر هغه دوام لري چې حکومت يې غوښتنې نه وي منلې.

په سوېلي پښتونخوا کې د معلولانو د اتحادیې مسول عنایت الله بشردوست وايي: «موږ بدلون غواړو، موږ د خپل حق ترلاسه کول غواړو، د پرلت په ملاتړ مو د ماشومانو لاریون وکړ، د لویانو لاریون مو وکړ، خو دا ځلې به موږ سبا ته د معلولانو کسانو لاریون وکړو. موږ غواړو نړۍ ته وښیو چې پاکستان زموږ حقوق تر پښو لاندې کړي دي.»

پرلت وال یو ځل بیا د پولیو ضد واکسین کارکونکو ته ګواښ کوي او وايي په دغه اداره کې له کار کولو لاس واخلي.

دوی وايي تر هغه چې د چمن پرلت وهونکو غوښتنې نه وي منل شوې تر هغو به د پاکستان حکومت د واکسین په شان فعالیتونو ته اجازه نه ور نه کړو.

د عبدالرحیم محمدي ورور له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل: «ورور مې تېره اونۍ د دوشنبې په ورځ تر هغه وروسته بیرته کور ته رانغی چې د استخباراتو له خوا وغوښتل شو او بیا لا درکه شو.»

نوموړی وایي چې، د تمدن ټلویزیون د مسوولانو او د خبریالانو د ځایي ملاتړو ادارو له خوا د هغه د خوشې کیدو په اړه هڅې روانې دي.

په داسې حال کې چې په افغانستان کې پر نا دولتي رسنیو او د هغوی پر کارکونکو فشارونه په زیاتېدو دي، د جلا وطنه افغان خبریالانو فډراسیون بیا په دې برخه کې له نړیوالو بنسټونو همکاري غواړي.

د جلا وطنه افغان خبریالانو د فډراسیون ویاند حشمت الله وجداني له رسنیو سره په خبرو کې ویلي چې، په ټوله کې په افغانستان کې رسنۍ له بېلابېلو فشارونو سره مخامخ دي.

د یادولو ده چې، د ازادو رسنیو د ملاتړ بنسټ یا (نی) د راپورونو له مخې، پر افغانستان د طالبانو د څه باندې دوو کلونو واکمنۍ پر مهال د افغانستان شاوخوا ۵۰ سلنه رسنۍ له کاره لوېدلې او د رسنیو ۷۰ سلنه کارکونکي یا هم خبریالان وزګاره شوي دي.

نوموړې وايي، تر هغه به خپلو اعتراضونو ته دوام ورکړي، چې جنسيتي توپير په رسميت نه وي پيژندل شوی.

تر دې مخکې د اروپايي ټولنې د بهرنۍ تګلارې مسوول جوزپ بورل د بروکسل په یوه غونډه کې د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د «جنسيتي توپیر» او د طالبانو جوړښت «ویروونکې دیکتاتوري» بللې وه.

د ښاغلي بورل په خبره، په افغانستان کې توپیري چلند د رنګ په اساس نه، بلکې د "جنسیت" پر بنسټ ولاړ دی.

د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته طالبانو پر ښځو او نجونو سخت بندیزونه ولګول. دا مهال نجونې له خپلو لومړنیو اساسي حقونو هم بې برخې دي.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو د هر ډول اعتراضونو مخه نیولې ده او د ښځو حقونو يو شمېر فعالان د طالبانو په بندخونو کې دي.

د ښځو حقونو لږ تر لږه څلور فعالانې (ژولیا پارسي، ندا پرواني، منیژه صدیقي او پریسا آزاده) اوسمهال د طالبانو په تورو بندخونو کې دي او د هغوی برخلیک لا هم نه دی روښانه.

د بشري حقونو د څار نړیوال سازمان د راپورونو له مخې، پر دغو څلورو ښځو سربېره د ښځو حقونو یو شمېر نورې فعالانې او د روزنیزو چارو مسوولان د طالبانو په بندخونو کې دي.

طالبان د بشري حقونو په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو له حقونو څخه په پراخه سرغړونو تورن دي.

د خپلواکو بنسټونو د راپورونو پر بنسټ، طالبانو د ښځو ټول حقونه تر پښو لاندې کړي؛ ان معترضې ښځې تر نيولو وروسته شکنجه کوي او کورنۍ یې هم ګواښي.

خو طالبانو تل دغه ادعاوې بې بنسټه او تور بللې دي.

هغه په ​​​​اېکس پاڼه د طنز په ډول لیکلي: «مرغان هغه سره کیني چې بڼې يو رنګ وي.»

د شنبې په ورځ د ایران بهرنیو چارو وزیر له طالبانو وغوښتل چې له نورو ډلو سره واک شریک کړي. په ورته وخت کې هغه له نورو ډلو وغوښتل چې طالبان د افغانستان د «واقعیت» په توګه ومني.

د نوموړي داسې غوښتنه د یو شمېر افغان سیاستوالو له توند غبرګون سره مخ شوې.

رحمت الله نبیل په خپل ایکس پاڼه لیکلي: «د ښاغلي عبداللهیان دا خبرې ته د پښتو متل وايم چې مرغان هغه سره کیني چې بڼې یې یو رنګ وي.»

ایران هڅه کړې چې له طالبانو سره ښې اړیکې ولري. ښاغلی نبیل وايي چې دا ښې اړیکې د دوی د يو ډول والي ښکاره نښه ده.

هغه په ​​طنزیه ژبه لیکلي: «له همفکره ملا او طالب څخه نو تر دې لوړه تمه نه شي کیدای!»

ښاغلي فایق نن یکشنبې (د لیندۍ ۱۹مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې، د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې ۷۵ مه کلیزه په داسې حال کې نمانځل کیږي چې له تیرو دوو کلونو راهیسې په افغانستان کې ښځې د زده کړو او د کار کولو له حق څخه بې برخې دي.

د نوموړي په خبره، اوسمهال د افغانانو د ژوند، آزادۍ، شخصي امنیت او محرمیت په قانوني ډول خوندي نه دي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق په ځلونو ویلي دي چې د طالبانو «ډیکټاتوري او استبدادي سیاست افغانستان له نړیوالې انزوا سره مخامخ کړی،» او افغانان یې له اقتصادي او بشري ناورین سره مخامخ کړي دي.

د ډسمبر لسمه چې د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې د تصویب له ٧٥مې کالیزې سره برابره ده، د افغانستان ډیپلوماتیکو استازولیو د طالبانو لخوا د افغانانو د بشري حقونو په سرغړونې نیوکه وکړه او وایي چې، پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته افغانانو د خپلو اساسي حقونو د نقض د نوي ریکارډ شاهدان دي.