د ولسي جرګې پخوانۍ غړې: طالبان هره افغانه ښځه مجرمه ګڼي

د ننګرهار د طالبانو د امنيه قوماندانۍ مطبوعاتي دفتر وايي، چې د کامران او منور کورنيو ترمنځ د ځمکې پر سر دغه شخړه نن دوشنبه رامنځته شوې.

د دې ولایت د طالبانو د امنيه قومندانۍ وياند بصير زابلی وايي؛ ځايي طالبان سېمې ته رسېدلي او شخړه یې کابو کړې.

د نوموړي په خبره په پېښه کې ټپي شوي کسان يې د ننګرهار حوزوي روغتون ته انتقال کړي دي.

نوموړي ونه ويل، چې ټپيان د کومو کورنيو اړوند دي.

په افغانستان کې د ایران سفير کاظمي قمي د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې روزا اوتونبایوا سره په کابل کې کتلي.

په کابل کې د ایران سفارت نن دوشنبه پر اېکس ټولنيزه پاڼه ليکلي، چې په ناسته کې قمي په افغانستان کې د نشه يي توکو د بديلو کښتونو او د کروندګرو د روزولو اړوند خبري کړي.

د دوی د معلوماتو له مخې؛ په ناسته کې دواړو لوريو په افغانستان کې د ماينونو د پاکولو په اړه هم بحث کړی.

د دې ناستې په اړه نور تفصيل نه دی ورکول شوی.

ايران يو له هغو هېوادونو څخه دی، چې د افغانستان څخه د نشه يي توکو د قاچاق په برخه کې ډېر زوريږي.

نو ځکه يې اندېښنه ښودلې؛ که طالبان کروندګرو ته بديل کښتونه پېدا نه کړي ويره شته، چې کروندګر به بيا د کوکنارو او نورو نشه يي توکو کر ته مخه کړي.

د افغانستان امریکايي پوهنتون د هغو زده کونکو د نوم لیکنې خبر ورکړی، چې په افغانستان کې د نجونو پر زده کړو د بندیز له امله نه شي کولی، چې خپلې زده کړې بشپړې کړي.

دغه پوهنتون د دغه ښوونیز پروګرام د پیلولو موخه د یوه لوستي کاري ځواک ساتل بللي او لیکلي یې دي: " تحصیل لرونکي کاري ځواک په افغانستان کې د سیاسي او اقتصادي ثبات بنسټ جوړوي".

د افغانستان امریکايي پوهنتون لیکلي، چې په دې تعلیمي پروګرام کې ژمن او د وخت پابند زده کونکو ته اړتیا ده.

دغه پوهنتون دا هم لیکلي، چې دغه پروګرام په افغانستان کې د امریکايي پوهنتون اساسي ارزښتونو ته په کتو، چې پکې د بیان ازادي، کثرتیت، ازاده څېړنه، مساوي فرصتونه، فردي حقونه، زغم، شخصي، مسلکي او احترامانه چلند شامل دي.

د افغانستان امریکايي پوهنتون زیاته کړه، چې دا پروګرام یوازې د هغو زده کونکو لپاره ډیزاین شوی چې په افغانستان کې اوسېږي او هغه زده کونکو چې له نورو هیوادونو څخه نوم لیکنه کوي د منلو وړ نه دي.

طالبانو په میلیونونو نجونې ښوونځي او پوهنتون ته له تګ څخه منع کړي دي او په افغانستان کې ښځې او نجونې په سختو شرایطو کې ژوند کوي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په (۲۹ قوس ۱۴۰۱) اعلان وکړ، چې په پوهنتونونو کې د نجونو زده کړه تر بل خبرتیا پورې ځنډول شوې ده.

دغې ډلې له شپږم ټولګي او تر پوهنتونه د نجونو پر زده کړو د بندیز پر ضد داخلي اعتراضونه او په دې برخه کې د نړۍوالو فشارونه له پامه غورځولي دي.

د دې ډلې چارواکو ویلي دي، چې لا هم په افغانستان کې د نجونو د زده کړې لپاره د شریعت له نظره مناسب وضعیت نه شته.
​

د کندهار پنجوايي، ژړې او ارغنداب ولسوالیو کروندګر او باغ لرونکي وايي، چې سږکال يې د اباد او سمسور فصل لپاره تمه نه شته.

د دوی په خبره؛ اوږده اوچکالي، په ولسواليو کې د اوبو کوچنيو بندونو نه شتون او په ډېرو سېمو کې ژورې څاه ګانې د اوبو د سطحې د کښته کېدو لامل شوي دي.

باغ لرونکې وايي، چې طالب مسوولين نه ورته د اوبو د کوچنیو بندنو د جوړېدو پلان لري او نه هم د هغو ژورو څاه ګانو او برمو مخه نيسي، چې د سولري هېندارو په مرسته اوبه د ځمکې له تل څخه را وباسي.

د کندهار د طالبانو د کرنې رياست د ترويج مدير عبدالغفور هم مني، چې وچکالۍ او د اوبو لویو برمو تر ځمکې لاندې د اوبو سطحه ټيټه کړې ده.

نوموړي وايي، چې په یو شمېر ولسواليو کې د کوچنيو بندونو د جوړېدو پلان شته او تمه لري، چې په جوړېدو به يې تر يوې اندازې د کروندګرو د اوبو د نه شتون ستونزه حل شي.

هغه ونه ويل، چې دغه بندونه به څه وخت او په کومو سېمو کې جوړ شي.

د افغانستان په ډېرو سېمو کې د کروندګرو او باغ لرونکو تر څنګ ان خلک پاکو اوبو ته هم لاس رسی نه لري.

د وچکالۍ او د اوبو د کوچنيو بندونو د نه شتون ستونزه د افغانستان په ډېرو سېمو کې موجوده ده.

افغانستان چې اوسمهال له سختو اقتصادي شرایطو سره هم مخ دی، د ډېرو مرستندویه نړۍوالو ادارو د راپورونو له مخې دغه هېواد به تر راتلونکو څو کلونو پورې د ستر بشري ناورین شاهد وي.

د خوست شېخ زاهد پوهنتون څو تنو استادانو چې د طالبانو له ویرې د نوم له اخیستو ډډه کوي؛ نن دوشنبې ( د جدي ۱۸مه ) افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې متحده عربي امارت د شېخ زاهد بنسټ د پوهنتون ټولو استادانو او پرسونل معاشونه د افغانستان لوړو زده کړو وزارت ته لیږلي.

دوي زیاتوي؛ د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم د پوهنتون مسوولینو ته ویلي، چې دا اوسني معاشونه لوړ دي او باید راکم شي.

د خوست شېخ زاهد دولتي پوهنتون استادان نیوکه کوي، چې د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت په خپل سر دا کار کوي او پر استادانو فشار راوړی ترڅو کم معاشونه ومني.

د خوست شېخ زاهد پوهنتون یو استاد زیاته کړه: "متحده عربي امارتو د طالبانو لوړو زده کړو وزارت ته د جمهوریت پرمهال د معاشونو د معادل پیسې لیږلي دي؛ خو د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم ویلي، چې استادان د دومره لوړو معاشونو مستحق نه دي."

دغه استادان وايي؛ طالبان د متحده عربي امارتو مرسته شویو پیسو باندې خېټه اچولې، د درېیو میاشتو راهیسې نه د خپلې کچې معاش راکوي او نه هم د تېر جمهوریت پرمهال ټاکل شوي معاشونه راکوي.

د خوست شېخ زاهد دولتي پوهنتون استادان وايي؛ له سختو اقتصادي مشکلاتو سره لاس او ګرېوان دي.

دوی وايي: "معاشونو په اړه هېڅ معلومات نه شته، استادان او مامورین په دې ساړه هوا کې له سختو ستونزو سره مخ دي، ځیني پوهنتون ته د تګ او راتګ لپاره کرایه نه لري، په کلیو او بازارونو کې ورته نور څوک قرض باندې خوراکي او سون توکی هم نه ورکوي، دغه استادان له روانې ستونزو سره مخامخ دي."

د طالبانو له واکمنۍ سره د اقتصادي وضعیت د خرابېدو سره د محتده عريي امارتو وویل، چې دوی به د شېخ زاهد بنسټ څخه د خوست شېخ زاهد پوهنتون د استادانو او پرسونل معاشونه ورکوي.

د خوست شېخ زاهد پوهنتون ودانۍ او کادري روغتون د متحده عربي امارتو له خوا جوړ شوي دي او له دغه پوهنتون سره یې په مالي برخه کې همکاري تر اوسه ادامه لري.

د معلوماتو له مخې؛ اوس هم د خوست شېخ زاهد پوهنتون کې دننه د متحده عربي امارتو له خوا د ودانۍ د ترمیم چارې هم روانې دي.

تر اوسه د خوست شېخ زاهد دولتي پوهنتون د استادانو او نورو مامورینو معاشونو په اړه د طالبانو لوړو زده کړو وزارت څه نه دي ویلي.

د خوست شېخ زاهد پوهنتون کې شاوخوا ۳۰۰ استادان او اداري مامورین په دندو بوخت دي.