یونېسف: په ۲۰۲۴ کال کې په افغانستان کې څه باندې ۱۲ میلیونه ماشومان بشري مرستو ته اړتیا لري

د طالبانو پېښو ته رسېدو وزارت ویاند جانان سایق رسنیو ته په استول شوي ویډیویي کلیپ کې ویلي چې د غوايي‌ میاشتې له شپږمې نېټې تر دې مهاله د سېلابونو راوتو او چټکو بارانونو له امله د افغانستان په ۱۵ ولایتونو کې د سر او مال زیان اوښتی.

ښاغلی جانان سایق وايي: «کندهار، نورستان، بادغیس، غور، ننګرهار، میدان وردګ، هرات، سمنګان، پنجشیر، لغمان، کونړ، بغلان، کندوز، سرپل او پروان ولایتونو کې د سېلابونو راوتلو او چټکو بارانونو له امله اته کسان مړه شوي او درې تنه نور ژوبل دي.»

سایق وايي؛ د۱۴۰ کورنو د ویجاړېدو تر څنګ شل جریبه کرنیزه ځمکه اوبو وړې او شاوخوا دېرش څاروي هم مړه شوي دي.

نوموړی وايي، د تېرو درېیو ورځو پر مهال د سېلابونو له امله شل کیلومټره سړکونه هم ویجاړ شوي دي.

د طالبانو پېښو ته د رسېدو وزارت ویاند جانان سایق وايي؛ په راتلونکو څو ورځو کې هم د هېواد په یو شمېر ولایتونو کې د بارانونو د ورېدو او سېلابونو د راوتلو اټکل شوی، نوموړي له خلکو غوښتي چې د سېندونو له څنډو لرې پاتې شي.

له «پولیو څخه پاک افغانستان» موسسې خلکو ته سپارښتنه کړې چې خپلو ماشومانو ته د ویټامین اې لرونکي خواړه ورکړي چې له دغې ناروغۍ وژغورل شي.

افغانستان او پاکستان د نړۍ او سیمې په کچه هغه دوه هېوادونه دي چې د پولیو په له منځه وړلو کې لا هم نه دي بریالي شوي.

د روغتیا نړېوال سازمان تر دې مخکې ویلي و چې له پاکستانه د افغان کډوالو ایستل او د خلکو پراخ تګ راتګ په افغانستان کې د پولیو د خپرېدو ګواښ زیاتوي.

تېر او وړم کال په افغانستان کې د ماشومانو د ګوزڼ ناروغۍ مثبتې پېښې ثبتې شوې او طالبانو ویلي وو چې د پولیو د مخنیوي په موخه به نوي مرکزونه جوړوي. خو داسې ښکاري چې طالبان لا هم د دغې ناروغۍ په مخنیوي پاتې راغلي.

د روسي رسنیو د راپور له مخې، میخایل ګالوزین چې د جمعې په ورځ ازبکستان ته تللی، ویلي: «مسکو له طالبانو سره یوازې خپلې سوداګریزې اړیکې ساتي.»

د ریانووستي خبري اژانس د راپور له مخې، د روسیې د بهرنیو چارو وزارت مرستیال د افغانستان په اړه د امریکا پر سیاستونو هم نیوکه کړې ده.

نوموړي په ۱۴۰۰ل کال کې له افغانستان څخه د امریکا وتلو ته په اشاره سره وویل: «هغوی په حقیقت کې د افغانستان خلک په ډاګ پرېښودل.»

روسيې هم د نورو هېوادونو په څېر طالبان په رسمت نه دي پېژندلي ، خو له دغې ډلې سره اړیکې لري او په مسکو کې یې د افغانستان سفارت طالبانو ته سپارلی دی.

د دې تر څنګ د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د وري په میاشت کې وویل، چې د ترهګرو سازمانونو له لیست څخه د طالبانو د ایستلو موضوع تر غور لاندې ده.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون نن یکشنبه د (غوايي نهمه) په ایکس پاڼه لیکلي چې دغه ۴۰ کورونه په هرات ولایت کې له زلزله ځپلو سره د مرستې لپاره د هرات صرافانو ټولنې له لوري د زنده جان ولسوالۍ زلزله ځپلو ته سپارل شوي.

د دغه خبر له مخې چې د هرات صرافانو په دغو ۴۰ کورونو ۲۰ میلیونه افغانۍ لګښت کړی.

تېره اوونۍ هرات کې ځايي طالب چارواکو ويلي وو، چې زلزله ځپلو ته د کورونو او ودانیو جوړولو چارې اوس هم روانې دي او په خبره یې چې په نږدې راتلوونکي کې به د روغتیایي مرکزونو او ښوونځیو په ګډون تر زرو پورې کورونه جوړ شي.

خو په هرات کې د تېر ۱۴۰۲ کال د تلې په ۱۵مې پرله پسې زلزلو زرګونه هراتیان بې کوره کړي چې د مني او ژمي څه باندې پنځه میاشتې یې په سړه هوا، سیلۍ او واوره کې تر خیمو او څادرونو لاندې تېرې کړې.

په هرات ولایت کې له زلزله ځپلو سره د مرستې کمیسیون طالب چارواکو د ژمي په سر کې ویلي و، چې شاوخوا څلور زره کورونه د جوړیدو په حال کې دي چې ۹۰ سلنه چارې یې بشپړې شوې دي خو د هرات زلزله ځپلي د طالبانو داسې خبرې نمایشي بولي او وايي چې د دوی زیاته برخه لا هم بې کوره دي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې په هرات ولایت کې د تېرې تلې میاشتې په ۱۵مه په پرله پسې زلزلو کې تر ۱۴۰۰ډېر کسان مړه شوي او ۱۱ زره نور ټپیان شوي وو.

د دې ترڅنګ په دغو زلزلو کې څه باندې اته زره کورونه په بشپړه توګه ویجاړ او د ١٧ زره کورونو ځینې برخې ویجاړې شوې وې.

د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې، د غوايي میاشتې په اوومه نېټه د هرات ولایت د اسلام کلا له لارې ۱۰۲۲ تنه افغان کډوال هېواد ته راستانه شول.

یاد وزارت د اسلام کلا د سرحدي امریت د معلومات پر بنسټ لیکلي، چې، تازه راستانه شوي کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د کډوالۍ نړېوال سازمان ته ورپيژندلي.

همدارنګه د کډوال وزارت وايي، د ایران له لوري په راستنو شویو کډوالو کې اووه تنه بې سرپرسته ماشومان هم شامل دي چې په هرات کې د کورنیو موندلو په موخه د وارچایلډ موسسې ته ور سپارل شوي.

بل خوا د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت ویلي چې،‌ تېره ورځ د پاکستان حکومت له لوري ۸۲۵ افغان کډوال په جبري توګه له یاد هېواده ایستل شوي.

د کډوالو وزارت وايي، دغه افغان کډوال د کندهار د سپین بولدک او د ننګرهار د تورخم له لارو هېواد ته راستانه شوي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې په تازه راستانه شویو افغان کډوالو کې ۲۳ تنه هغه بندیان هم شامل و چې د پاکستان په زندانونو کې ساتل کېدل.

دا په داسې حال کې ده چې پاکستان د هغو افغان کډوالو د اوسېدو موده د دوو نورو میاشتو لپاره وغځوله، چې د کډوالو نړېوالې عالي کمیشنرۍ له لوري ورته کارتونه ورکړل شوي.

د جمعې په ورځ د پاکستان کابینې د پي‌او‌ار کارت لرونکو کډوالو د استوګنې د اعتبار موده د چنګاښ میاشتې تر لسمې نېټې پورې وغځوله.