ملا برادر: افغانستان پراخه کرنیزې ځمکې لري، خو بیا یې هم د کرنیزو توکو د تولید کچه کمه ده

په رضوي خراسان کې د تایباد وترنري څانګې مشر حسن ازریان د چهارشنبې په ورځ د (غويي ۱۲مه) د ایران رسمي خبري اژانس ایرنا ته وویل، چې په دې صادراتو کې ۱۰۰ یو میاشتني شترمرغ چرګان شامل دي، چې هر یو یې ۷۰۰ ګرامه وزن لري.

حسن ازریان ټینګار وکړ، چې افغانستان ته د دوغرون په پوله د شترمرغ په صادراتو کې هېڅ ډول بندیز نه شته.

د تايباد د وترنري شبکې مشر وايي؛ تمه ده، چې سږ کال افغانستان ته د شترمرغ صادرات د تېرو کلونو په پرتله زيات شي.

دغه ایراني چارواکي د افغانستان هوا د شترمرغ د نسل لپاره مناسبه وبلله او ویې ویل، چې په تېرو څو کلونو کې په افغانستان کې د دې مرغانو نسل زیات شوی دی.

ایراني چارواکو تر دې وړاندې افغانستان ته د چرګانو او مرغانو د صادراتو د زیاتوالي خبر ور کړی و.

د شمېرو له مخې؛ ایران په ۱۴۰۲ کال کې افغانستان ته شاوخوا ۱۴۸ زره تخمي چرګي صادر کړي دي.

تر دې مخکې طالب چارواکو ويلي وو، چې په تېر هجري لمریز کال کې له ایران سره د دغې ډلې د سوداګرۍ ارزښت له یو نیم میلیارد ډالرو څخه زیات شوی دی.

په ګلوبل ویلج کې د افغانستان د څانګې مشر میرخان مقري وايي، چې دغه سوداګریز نندارتون هر کال د متحده عربي اماراتو په دوبۍ ښار کې پرانستل کېږي او د لسګونو هېوادونو په ګډون شپږ میاشتې دوام کوي.

د نوموړي په خبره؛ په تېرو دوو لسیزو کې دا لومړی ځل دی، چې افغانستان دویم مقام ته رسېدلی دی.

هغه وویل: " دا زموږ د ټولو افغانانو او افغانستان لپاره ویاړ دی، چې یو جنګ ځپلی هېواد دې د نړۍ په کچه یو نندارتون کې دویم مقام تر لاسه کوي".

د ښاغلي مقري په وینا؛ په دغه نندارتون کې د افغانستان تولیدات؛ لکه لاسي صنایع، موسیقي، هنري پارچې، افغاني کالي، وچې او تازه مېوې، قیمتي کاڼي، ګاڼې، او خواړه نندارې او پلور ته وړاندې شوي دي.

په عرب اماراتو کې د ګلوبل ویلج په سوداګریز او کولتوري نندارتون تر ۳۵۰۰ زیاتو سوداګرو د ۹۳ کولتورونو په استازولۍ ۲۷ څانګې پرانیستې دي.

حاجي زيد د چهار شبنې په ورځ وویل، چې په بلخ کې يې د کورنيو چارو وزارت اړوند ۵ سېمرغ ګاډي له نظامي ادارو او کسانو ټول کړي دي.

ښاغلی زيد په خپل اېکس کې زیاتوي، چې د دې ګاډو د ټولو لړۍ د هبت الله اخوندزاده په امر او د بلخ د والي یوسف وفا په جدي سپارښتنه روانه ده.

نوموړي وايي: «يوازي د دوی د نظام اړوند سېمرغ ګاډي راټولېږي او هغو دولتي مسولين او ملکي کسان، چې په شخصي سرمايه یې رانيولي له هغو يې نه اخلي.»

د حاجي زيد په خبره، چې په بلخ کې د دې موټرانو د راټولو لړۍ لا هم دوام کوي.

يوې سرچينې، چې نه يې غوښتل نوم یې واخيستل شي افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وويل، چې دغه موټران به وروسته له کورنيو چارو وزارت څخه د هبت الله اخونزاده د امنيت ځانګړي قطعې او مقام ته وسپارل شي.

هڅه مو وکړه، چې په هېواد کې د دې موټران د شمېر په اړه اړه د کورنيو چارو وزارت او ذبیح الله مجاهد نظر واخلو؛ خو هغوی جواب ونه وايه.

د تېر نظام له ړنګېدو مخکې د اترا ادارې ویلی و، چې د هېواد په ۲۳ ولایتونو کې د طالبانو د ګواښ له امله د شپې لخوا د مخابراتي شبکو فعالیتونه بندېږي.

طالبانو په حکومت پورې تړلې سلام مخابراتي شبکه خپل نظام هدف اعلان کړی و او د افغانستان په مختلفو ولایتونو په تېره لرې پرتو سیمو کې یې د مخابراتي شبکو پایې یا مټې په بمونو الوځولې.

خو پر افغانستان له بیا واکمنېدو سره دغې ډلې په مخابراتي شبکو پام زیات کړی دی او د فورجي په ګډون یې په بېلابېلو برخو کې پانګونې کوي.
د طالبانو د مخابراتو وزارت له انډیپنډنټ سره په خبرو کې ویلي، چې یوازې په تېرو دوو کلونو کې دوه میلیونه نوي سیم کارتونه وېشل شوي او د پېرودونکو شمېر مخ په ډېرېدو دی.
د دغه وزارت ویاند عنايت الله الکوزي ویلي، چې د طالبانو حکومت د مخابراتو پر سکټور سل ميليونه ډالره لګولي او سلګونه مخابراتي مټې یا پایې یې په بشپړ ډول رغولې دي.
نوموړي دغه راز ویلي، چې په افغانستان کې اوسمهال ۲۲،۷ میلیونه فعال سیم کارتونه شته.
ښاغلي الکوزي له انډیپنډنټ سره په خبرو کې زیاته کړې ده، چې له دغو فعالو سیمکارتونو ۱۰ میلیونه یې د اړیکو نیولو او پاتې نور یې د موبایل انټرنیټ لپاره استفاده کیږي.
له دې سره، د طالبانو د سوداګرۍ وزارت بیا ویلي، چې په هېواد کې د ټليفونونو واردات ډېر شوي دي.
ددغه وزارت په خبره، په ۲۰۲۳ کال کې ۱۸۹۵ ټنه ټلیفونونه افغانستان ته وارد شوي، په داسې حال کې چې دغه شمېر په ۲۰۲۲ کال کې شاوخوا ۱۵۸۴ ټنه و.
د راپورونو له مخې، اوس وخت کې ډېری طالبان د ټلیفونونو په ځانګړې توګه بیا د ایفونونو پیرودونکي دي.
د دوی په باور ایفون ټلیفونونه تر سامسونګ ښه امنیت لري.
سره له دې چې طالبان له نوې ټکنالوژۍ سره څه نا څه بلد شوي دي او د نوې ټکنالوژۍ د استفادې لپاره لیوالتیا هم لري، خو له بلې خوا بیا پر عامو خلکو محدودیتونه زیاتوي.
د عامو وګړو په ځانګړي توګه د ځوانانو د ټلیفونونو څارل، د انځورونو په اخیستو بندیزونه، د موسیقۍ د اورېدو منع کېدل هغه څه دي چې ډېری افغانان ترې شکایت کوي.

طالب مسولينو ويلي، چې سېلابونو په دې ولایت کې يو شمېر نوري تاريخي ابدې هم زيانمني کړې دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندي باختر اژانس نن سې شنبه د غزني د اطلاعاتو او فرهنګ رياست د مسولينو له قوله ليکلي، چې وروستيو اورښتنو د غزني د تاريخي کلا اوه متره مربع دېوال ړنګ کړی دی.

د همدې خبر له مخې؛ بارانونو او سېلابونو په غزني کې ګڼ مالي او ځاني زيانونو هم اړولي دي؛ خو د زيان او تلفاتو د شمېر په اړه نور جزيیات نه دي شریک شوي.

چارواکو د سېلابونو له امله د زيانمونو تاريخي ابدو د نومونو، سېمو او همدې کلا په اړه هم نور جزيیات نه دي ورکړي.

تر دې وړاندي طالب چارواکو ويلي وو، چې وروستيو بارانونو او سېلابونو د ځاني زيان ترڅنګ، سړکونه، ښوونځي، روغتيايي مرکزونه، مدرسې او د عامو خلګو په سلګونه مېنې هم ويجاړي کړي دي.