د ننګرهار پخوانی والي او د جمهوري غوښتونکو خوځښت د سیاسي اړیکو مشر
عزت الله ځواب زه له ډېرې مودې راهیسې پېژنو، سرشاره شاعر دی او تل په خپله نړۍ کې غرق وي. هغه په روان دور نیوکه خپل حق ګڼي او په شاعرانه او طنازانه انداز خپله نیوکه بیانوي.
مګر د اختناق په روان دور کې طالبانو پر فرهنګیانو او حتا شاعرانو هم دومره فشار راوستی، چې د خپل زړه غږ په شعر نه شي بیانولی، چې ښه بېلګه یې ځواب دی.
د جمهوریت په وخت کې یې هم په لیکنو کې سرشاري کوله او داسې شعرونه به یې لیکل، چې د ځوانانو احساسات به یې د حکومت او په خاصه توګه د سیمه ییزو چارواکو په وړاندې راپارول او ډېر وخت به یې شعرونه د طالبانو په ګټه و.
خو د جمهوریت ښکلا په همدې کې وه، چې هر څوک خپل خیال څرګند کړي، هر چاته د انسان په سترګه وکتل شي، د بیان د ازادۍ سانسور نه وي، انساني حرمت وساتل شي، یو بل وزغمل شي او چارواکي خپلو تېروتنو ته متوجه کړي.
کله چې زه ننګرهار کې والي شوم نو عزت الله ځواب د مطبعې امر و.
د ننګرهار د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست کافي ستونزې درلودې او د مطبعې وضعیت او په ځانګړې توګه د ودانې وضعیت یې ښه نه و.
والي سمدستي داسې بودیجه نه درلوده، چې ودانۍ جوړه کړي او تر مطبعې بیا نور ډېر لومړیتونه وو، چې مونږ باید په هغې تمرکز کړی وای.
په مطبعه کې به چې دوی څه چاپول، هغه به د بازار له نرخ څخه ډېر قیمته وو او کیفیت به یې هم ښه نه و.
په دې توګه ادارو او هم نورو کسانو نه غوښتل، چې په دولتي مطبعې اخبار، مجله او یا کتابونه چاپ کړي او په زور مو هم چا ته ویلی نشو، چې حتما خپل ټول مواد په دولتي مطبعه کې چاپ کړي.
ځواب به تل د مطبعې انځورونه خپرول او که ودانۍ هم رانړېده مسوولیت به یې د ولایت په غاړه اچوله.
ما به ورته وېل؛ ته خو مسوول یې باید داسې پلان جوړ کړې چې دا مطبعه څنګه په پښو ودریږي او له مارکېټ سره سیالي وکړای شي.
خفه کیږو به نه، اکثره استادان، لیکوالان او شاعران ښه مدیران نه وي او چې اجراییوي پوست ورته ورکړل شي، هغه مدیریت کولی نه شي.
ځواب چې د ولایت په چوکاټ کې ماموریت درلود، پر ما یې څه ځلې منفي لیکنې وکړې؛ نو ما ورته په ځواب کې یو پوست وکړ چې ځواب په ځواب نه ارزي.
ټول متن زما د لیکنې او د ځواب د بحث را نه هیر دی خو عنوان مې په یاد دی.
ځواب چې هر څومره کلکې نیوکې او شعرونه د چارواکو او ولایت پسې مخامخ او هم په مجلسونو کې کولې، چا نه بندي کړ او نه یې کورنۍ وځوروله، ان له دندې نه یې هم لېرې نه کړ.
مونږ پوهېدو چې ځواب د حکومت په ضد مسلحانه اقدام نه کوي او نه یې اراده لري، نو له ځواب څخه وېره هم نه وه.
راغلو نیوکو او ازادو شعرونو ته، هغه د ځواب په طبیعت کې دی او دا یې حق دی، که څه هم یوه دولتي مامور ته په کار نه ده، چې هغه نظام وغندي چې دی یې مامور دی، خو د جمهوریت سینه همدومره لویه وه.
ځواب او نورو زیاتو کسانو به پر ما ډېرې نیوکې کولې، خو ما به هم د دوی ځوابونه ویل او هیڅکله مې دا اراده نه درلوده او نه مې غوښتل، چې څوک دې یوازې د نیوکو له امله ونیول شي.
دا چې طالبانو دا سرشاره شاعر نیولی او له هغه وېره لري، دا د طالبانو د ضعف انتها ده.
طالبان به د چا او چا په خوله برغولي ږدي او خلک به منع کوي، چې له دوی څخه کرکه او نفرت پیدا نه کړي.
که ځواب بندي کړي او په خوله یې برغولي کېږدي، خو د میلیونونو افغانانو په خوله برغولي نه شي اېښودلی.
د ثور له کودتا وروسته د بي بي سي راډیو اورېدل هم جرم و.
هغه وخت نه دومره ټلویزونونه او راډیوګانې وې، نه ټولنیزې شبکې او ټلیفونه او کمرې وې، خو د خلکو اواز یې ټپ نشو کړلی.
په یویشتمه پیړۍ کې چې د معلوماتو نړۍ ده، دا د طالبانو لپاره به خیال او محال وي، چې د ځواب غوندې د افغانانو اواز بند کړي.
ښه به دا وي، چې ځواب هر څه ژر راخوشې کړي او پریږدي چې دا ازاد خیاله شاعر په ازاده فضا کې د شعر په ژبه خپلې کوترې والوځوي.
یادونه: افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو لیکوالو نظریاتو ته درناوی کوي؛ خو د چا د نظر ملاتړ نه کوي.
جنرال احمد شریف په وزیرستان، بشام او نورو ځایونو کې د بریدونو ذکر کولو سره دا ادعا هم وکړه چې نه یوازې د دغو ترورستي عملیاتو پلانونه په افغانستان کې جوړ شوي او د کنترول مرکز یې په افغانستان کې وو، بلکې د دې سره سره د ټي ټي پي په حملو کې افغان اتباعو هم برخه اخستې وه.
په دې لړ کې جنرال احمد شریف د ځینې افغانانو نومونه او ادرسونه هم په ګوته کړل چې د هغه له ادعا سره سم د پاکستاني پوځ په عملیاتو کې وژل شوي او یا توقیف شوي دي. هغه د خپلې ادعا د اثبات لپاره د سپین بولدک د یوه وګړي اعترافي ویډیو هم ژورنالستانو ته وښودله.
پاکستاني جنرال په خاصه توګه د مارچ په شپږ ویشتمه د پښتونخوا په بشام کې د هغه برید تفصیلي ذکر یو ځل بیا وکړ چې پنځه چینايي انجنیران پکې وژل شوي وو.
هغه د پخوا په شان یو ځل بیا وویل چې دغه کار د پاکستان او چین په مناسباتو کې د خلل اچولو لپاره د افغانستان نه راغلو ترورستانو کړی او زیاته یې کړه چې سره د دې چې پاکستان په وار وار د مشخصو شواهدو په وړاندې کولو سره له طالبانو غوښتنه کړې ده چې د دغو تروریستي فعالیتونو مخه ونیسي، خو تر اوسه طالبانو دا کار نه دی کړی.
جالبه خبره دا ده چې د پاکستان د پوځ ویاند د خپل مطبوعاتي کنفرانس پیل د هغه له وینا سره سم د پاکستان له غربي مرزونو د راپورته کیدونو تهدیدونو په تفصیلي ګزارش سرو وکړ او د نورو مسایلو په باره کې خبرې یې وروسته وکړې.
پخوا به یې دغسې په اول سر کې له شرقی مرزونو یا هندوستان څخه د ورپیښو تهدیدونو ذکر کاوه، خو دا وار یې له هندوستان د خطرونو ذکر وروسته او په کم تفصیل سره وکړ.
سره له دې چې څو ورځې وړاندې د هند د دفاع وزیر اعلان کړی وو چې هندی استخباراتو په تیرو څو میاشتو کې دولس تنه هغه ترورستان«په کور کې د ننه » یعنې په پاکستان کې د ننه وژلي دي، چې په هند کې په تروریستي فغالیتونو کې ککړ او په پاکستان کې پټ وو.
طالبانو د دفاع د وزارت ویاند عمر منصور سملاسي د پاکستان د جنرال شریف دغه تورونه بې اساسه وبلل او زیاته یې کړه چې پاکستان له خپلې خاورې نه افغانستان ته د داعش د نفوذ په مخنیوی کې پاتې راغلی دی. هغه دا هم وویل، چې دغه داعشیان په افغانستان کې د ترورېستي بریدونو لپاره راځي.
په دې ډول د پاکستاني پوځ او د افغان طالبانو تر منځ لفظي شخړه هم توده او هم اوږده شوې ده.
داسې بریښي چې دواړه غاړې د دغې لفظي شخړې ته د پایټکي کیښودو ته کومه عجله نه لري او معلومیږي دا چې دواړه غاړې غواړي چې په یوه او بل باندې د ټي ټي پي د حملو او د داعش د تروریستي فعالیتونو د ملاتړ د تور په پورې کولو سره د خپلې مخالفې غاړې او د چین تر منځه شکوک او شبهات وزیږوي، تر څو له چین سره د بلې غاړې مناسبات خړ پړ شي.
دا خبره د یادونې وړ ده چې چین به په خوا له طالبانو سره اړیکې د پاکستان د پوځ په توسط نیولې خو اوس چین له طالبانو سره نیع په نیغه سفارتي او سیاسي اړیکې لري او ورسره د اقتصادي اړیکو د پراخولو تلاش کوي.
د پاکستاني پوځ او طالبانو تر منځ د دغه تاوتریخوالي نه دوه ورځې وروسته ډیر مهم پرمختګ دا وشو چې پرون په اسلام اباد کې د پاکستان لوی درستیز جنرال عاصم منیر سره د امریکايي پوځ د مرکزي قوماندنۍ رئیس جنرال ماییک ایرک کوریلاپه « سیمه ثیزو چارو » خبرې کړې دي.
د امریکا او د پاکستان جنرالانو په سیمه کې د امنیت د تامین په کار کې په همکارۍ هم غږیدلي دي.
په نږدې ورځو کې د پاکستاني پوځ او د لوړ رتبه امریکايي مقاماتو ترمنځ لیدلو کتلو او مشورو کې زیاتوالی راغلی دی.
لږ ورځې وړاندې پاکستان ته د امریکا د خارجه چارو وزارت سیاسي معین د پاکستان د حکومت د لوړپ وړو سیاسي مقاماتو او جنرالانو سره سلا مشورې لپاره پاکستان ته راعلی وو.
هم په دغو ورځو کې د کراچۍ سره نزدې په هند بحر کې د امریکا او د پاکستان بحري قواوو ګډ تمرینات هم شوي دي، نو سوال دا پیدا کیږي چې د امریکا او پاکستان د دولتي مقاماتو تر منځ د لیدنو او خبرو نظام الاوقات خو وړاندې نه ټاکل شوی وو، نو په داسې وخت د پاکستان د پوځ د ویاند له خوا په خپل مطبوعاتي کنفرانس کې په دومره تفصیل سره د طالبانو په ضد د تورونو پورې کولوهدف څه دی؟
په اسلام اباد کې پر سیاسي پرمختګ نظر لرونکي شنونکي داسې فکر کوي چې پاکستاني جنرالان د دغو تلیغاتو په وسیله د پښتونخوا په جنوبي ضلعو او د ډیورنډ کرښې سره نزدې سیمو کې د پوځي عملیاتو لپاره سیاسي فضا برابروي او د خپلو جنګي اقداماتو لپاره د چین او د امریکا تایید او کومک د جلبولو هڅه هم کوي.
امریکا په وار وار ویلي دي، چې د تروریزم په ضد نوې جګړه کې د پاکستان ملاتړ ته اماده ده.
شنونکی په دې نظر دي چې که د ټي ټي پي د بریدونو تر څنګه د داعش فعالیتونه سوا کیږي نو په سیمه کې د امریکا له خوا د ډرون حملو امکانات هم شته.
په ۲۰۲۱ کې له افغانستان د امریکايي عسکرو د وتلو په وخت د امریکا ولسمشر جو بایډن هم ویلي وو چې له افغانستان د امریکايي قواوو له وتلو وروسته به هم امریکا دلته تروریستي فعالیتونه ونه زغمي او د اړتیا په صورت کې به د تروریزم پر ضد د اسمان نه ګوزارونه وکړي.
د بایډن دغه وینا په دې سیمه کې د امریکا د تروریزم ضد د نوې ستراتیژۍ اعلان ګڼل شوی و.
چین د دغو پرمختګونو په باره کې ځکه مشوش دی چې په سیمه کې مخ په زیاتیدونکې بې ثباتي د چین د تجارتي کاریدودورونو په اعمار کې خنډ اچولی شي.
له روسیې سره دا غم دی چې د تروریزم نوې څپې یې د جنوبی مرزونو په خوا کې په مرکزي اسیا کې هرج مرج خورولی شي. په اوکراین کې په یوه اوږده جګړه کې بوخته روسیه په مرکزي اسیا کې د جنګي جبهې د پرانستل کیدو د امکاناتو نه پریشانه ده، داسې ښکاري چې دا د تش په نوم لوېې لوبې نوې مرحله ده .
یادونه: افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو لیکوالو نظریاتو ته درناوي کوي؛ خو د چا د نظر ملاتړ نه کوي.
طالبان وایي، چې مظاهرې د کوکنارو د له منځه وړلو په بهانه پیل شوي؛ خو بیا ځینې خلک دغه مظاهرو ته د طالبانو پر ضد د پاڅون بڼه ورکوي؛ ځکه پاڅون کوونکي وایي، چې طالبان د دوی کورونو ته ور ننوتلي او بې عزتي یې کړې ده.
د دا ډول مظاهرو اغېز به د طالبانو په واکمنې څه وي؟
لومړی:
دا ډول مظاهرې د طالبانو په صفونو کې درز رامنځته کوي؛ قومي، ژبني او سمتي اختلافاتو ته لمن وهل کیږي او دا فکر لا پیاوړی کیږي، د حاکمو افراطي طالبانو اعتبار په محلي طالبانو کې کمیږي.
که څه هم محلي طالبان په خپلو سیمو کې د ولسونو د محدودو کسانو د حمایت څخه برخورداره دي؛ خو که محلي طالبان د زور او تشدد څخه کار اخلي؛ نو بیا د دوی نفوذ په خپلو سیمو کې نور هم کمیږي.
کله چې په جنګې ډلو کې د محلي قوماندانانو جنګي نفوذ کمیږي؛ نو د هغوی رول په تصمیم ګیرۍ کې هم کمیږي.
دا چې د طالبانو لوی درستیز قاري فصیح الدین د بدخشان د ولایت اوسېدونکی دی، د هغه لپاره به دا ستونزمنه وي، چې د طالبانو او خلکو ترمنځ متوسطه پرېکړه وکړی شي.
که د نورو ولایتونو طالبانو ته ووایي، چې د بدخشان څخه دې ووځي؛ نو دا ډول پرېکړه حتما د ده او د حاکمو افراطي طالبانو د رهبرۍ تر منځ اختلاف د نظر او د قدرت په سر لانجه رامنځته کوي.
که د بدخشان په خلکو فشار راولي نو خامخا به د ده رول او حمایت د بدخشان د ولسونو په منځ کې له منځه ځي.
د یادونې وړ ده، چې له څو لسیزو را په دې خوا د بدخشان او هم د نورو سیمو ولسونه همېشه په بېلابېلو ډلو، تنظیمونو، حزبونو، افکارو او مافیایي ګروپونو وېشل شوي و.
د جهاد په وخت کې په بدخشان کې اسلامي حزب او د جمعیت تر منځ رقابت جدي و او د سیمې خلک سره تقسیم شوي وو.
دویم:
بله مساله چې مهمه ده، د کوکنارو پر سر لانجه ژورې رېښې لري.
د مخدره موادو او د معدنونو قاچاق او د ګټو لاسته راوړلو رقابتونه هم په بدخشان او جنوبي ولایتونو کې نوې خبره نه ده.
دا ډول ستونزې په هلمند، کندهار، ننګرهار، ارزګان، فراه او نورو سیمو کې هم وې. د جمهوریت په وخت د خلکو انزجار د محلي واکمونو پر وړاندې د کوکنارو د له منځه وړلو څخه پیل شو.
په هلمند کې والي د خپل خیل پلویانو ته ویل، چې کوکنار وکرئ او په مقابل کې یې د نورو خیلونو او د خپلو سیاسي مخالفو کسانو د ځمکو کوکنار چپه کول، چې همدا علت و، چې په ۲۰۰۶زکال کې د هلمند ولسونو د حاکمو محلي چارواکو پر ضد پراخه پاڅون وکړ او د طالبانو سره یو ځای شول.
دا ستونزې اوس هم په هلمند کې شته او خلک د طالبانو د واکمنې څخه په تنګ راغلي دي. په ننګرهار کې هم د کوکنارو د پیسو په وېش باندې د ننګرهار د محلي چارواکو تر منځ ژور اختلافونه په ۲۰۰۲زکال کې رامنځته شول.
د بدخشان سیمه او همدا شان د کندوز او تخار سیمې مرکزي اسیا ته د مخدره موادو د قاچاق مهمې لارې دي او هر زورواکی او حاکمه ډله غواړي، چې د دغه لارې کنترول په خپل لاس کې ولري.
دا بحث نور هم څېړل غواړي چې دلته یې زیات تفصیل امکان نه لري.
درییم:
درېیمه مساله چې زیاته مهمه ده، وایي؛ به تنګ امد به جنګ امد.
طالبان او د هغوی محلي چارواکي د ولس په خوښه نه دي واکمن شوي، قانون وجود نه لري، خپلو افرادو ته چې په واضحو جنایتونو کې نیول شوي سزا نه ورکوي، فقر ورځې تر بلې زیاتیږي؛ نو خلک مجبوره دي، چې خپل اواز اوچت کړي او حتا د طالبانو پر ضد پاڅونونو او جنګ ته دوام ورکړي.
د طالبانو کړنې په ټولو ولایتونو کې او په خاصه توګه د ښځو پر وړاندې چې کوم راپورونه خپریږي، بوګنونکي دي، چې طالبانو اسلامي، افغاني او انساني ټول ارزښتونه د پښو لاندې کړي دي او هغه غیر اخلاقي چلند چې د ښځو سره دوی کوي، د هېڅ یو افغان او مسلمان لپاره د منلو وړ نه دی.
دا حالات نور هم خرابیږي او لکه په کراتو مو چې ویلې دي، د راتلونکو جنګونو چې زیاتره به نیابتي جګړې هم وي، مسوولیت یې د طالبانو پر غاړه دی.
طالبانو لکه؛ د پخوانیو مجاهدینو او حکومتونو د نیمګړتیاوې څخه عبرت نه دی اخستی او دا ځل به له تېر څخه طالبان د ډېر بدتر حالت سره مخامخ کیږي.
که څه هم د طالب ټوپکمارو پر ضد دا لومړۍ پاڅون نه دی او نه به وروستی شي، د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې ولسونه په تنګ راغلي او د طالبانو د ظلمونو پر ضد یې خپل اوازونه مخکې هم اوچت کړي دي.
دا حرکتونه؛ په تخار، کندوز، بغلان، سمنګان، فاریاب، ننګرهار، خوست، پکتیا، روزګان، کندهار، هرات او نورو سیمو کې هم په لویه او وړه کچه تر سره شوي دي.
که بهانه هر څه وي؛ خو دا ډول مظاهرې د دې څرګندوینه کوي، چې د طالب د حاکمیت څخه خلک په تنګ راغلي دي.
ځینې به دا هم ووایي، چې شاید طالبانو ځنیو چارواکو به دا نمایشي بحران جوړ کړی وي او کېدی شي، چې مدیریت یې وکړی شي؛ خو که دا نمایشي بحران وي او یا اساسي خو واقعیتونه دا پورته مسایل دي او دا ډول کړنې خلکو ته نور هم جرئت ورکوي، چې په بېلابېلو سیمو کې خلک د طالبانو په ضد راپاڅیږي؛ ځکه د طالبانو د شر څخه د خلاصون همدا بهتره لار ده په دې شرط چې قومي، سمتي او ژبني رنګ ورنه کړی شي.
یادونه: افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو لیکوالو نظریاتو ته درناوي کوي؛ خو د چا د نظر ملاتړ نه کوي.
څلور ورځې وړاندې د افغانستان پخواني پوځ د کوماڼدو ځواکونو افسر عبدالجمیل ځدراڼ د مرګ اوازې خبرې شوې او پر هغه ورځ یې د مرګ د څرنګوالي په اړه راپورنه په ټولنیزو رسنیو کې له پراخ غبرګون سره مخ شول.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د عبدالجمیل ځدراڼ له نژدې خپلوانو سره خبرې کړې دي او د افغانستان د جمهوري نظام له سقوط وروسته د دې ځوان افسر د ژوند کیسه یې را سپړلې ده.
د جمهوري نظام تر پرځېدو وروسته
نژدې خپلوان یې وايي عبدالجمیل ځدراڼ د تخلیې پرمهال له خپلو ماشومانو سره په ورځو ورځو د حامد کرزي نړيوال هوايي ډکر په دروازو کې په دې تمه تېرې کړې، چې کواکې له مرګه به ځان وژغوړي او له خپلو بچیانو سره به بهر کې بې وېرې او هوسا ژوند وکړي.
خو ددغه ځوان افسر دغه هیله او تمه پوره نشوه او له تخلیې پاتې شو.
د معلوماتو پر بنسټ څو میاشتې وروسته عبدالجمیل ځدراڼ د امنیتي ګواښونو له امله له افغانستانه وځي او په ایران کې شاوخوا یو کال تېروي.
په دغه موده کې ځدراڼ ډېره هڅه کوي، چې له ایران څخه ترکیې ته قاچاقي لاړ شي پرلپسې دی په دغه هڅه کې ناکامیږي او بېرته افغانستان ته راځي.
د ځدراڼ نژدې خپلوان وايي د طالبانو پر عمومي بښنه یې باور نه درلود او وېره یې احساسوله.
عبدالجمیل ځدراڼ هم همدا وېره لرله او په همدې وجه یې د کورنۍ د مشرانو ټینکار هم دا و، چې یو خوندي هېواد ته دې له خپلو ماشومانو سره لاړ شي او که دا ناممکن وي نو بیا دې پخپله یواځې ووځي.
د طالبانو لخوا د کومانډو افسر زنداني کېدل
افغانستان ته راتګ سره عبدالجمیل ځدراڼ د خپلې کورنۍ د پاسپورټونو جوړولو لپاره د طالبانو واک لاندې کابل پاسپورټ ریاست ته ورځي او د پاسپورټ جوړولو کې بریالی کیږي.
نژدې خپلوان یې وايي دی د خپلې کورنۍ د پاسپورټونو سره د یو کار لپاره د طالبانو بهرنیو چارو وزارت ته ځي، خو له دې وزارت تر وتلو وروسته د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د انتک ریاست لخوا نیول کیږي. پر سر خولۍ ور پر سر کېږي، شحصي کروله ډوله موټر کې یو نامعلوم ځای ته وړل کیږي.
عبدالجمیل ځدران له خوشي کېدو وروسته خپلوانو ته ویلي، چې دی یوه میاشت په شخصي زندانونو کې ساتل کېده او همیش به له یوه ځای بل ځای ته انتقالېده.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د انتک ریاست د دې د وزارت د استخباراتي معلوماتو د راټولو مغز یادیږي او د نظامیانو معالومات هم په دغه ریاست کې څارل کیږي.
د جمهوریت پر مهال د کورنیو چارو وزارت مسولینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې په دغه وزارت کې د پخواني حکومت د افسرانو معلومات پراته دي او له سقوط څخه وروسته طالبان ددغه انتک ریاست د معلوماتو پربنسټ پخواني نظامیان نیسي.
د عبدالجمیل ځدراڼ نژدې خپلوانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې کورنۍ یې یوه اوونۍ د نوموړي د نیول کېدو او ځای په اړه هیڅ معلومات نه درلودل.
دوی زیاتوي له ډیرو هڅو سره په دې وتوانېدو چې نوموړی د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د انتک ریاست ځانګړو ځواکونو نیولی دی.
د قومي مشرانو له ډېرو هڅو وروسته طالبانو عبدالجمیل ځدراڼ په ضمانت خوشی کړ، خو د طالبانو د کورنیو چارو وزارت انتک ریاست د نوموړي پاسپورټونه قید کړل.
ځدران د طالبانو د زندان د وحشتونو کېسې نژدې خپلوانو ته کړې
عبدالجمیل ځدراڼ نژدې خپلوانو ته ویلي، چې طالبانو په زندان کې ډیرې روحي شګنجې ور کړې دي، خو داسې شکنجه یې نه ده ور کړې، چې کوم زخم یې پر بدن پاتې شي.
ځدراڼ خپلوانو ته ویلي، خولۍ یې ور پر سر کوله او کله چې به یې نفس خولې ته راغی او پښې او لاسونه به یې د جرګانو په شان ووهل نو بیا به یې خوشی کړ.
ځدراڼ خپلوانو ته ویلي، چې په زندان کې یې سرچپه ځوړنداوه او لاسونه به یې تړلي ول، برېښنايي شارټونه به یې سر ته ور کول.
په زندان کې ځدراڼ ته د طالبانو خبره دا وه، چې تا له امریکایانو سره کار کړی دی او اوس هم له هغوی سره تماس لرې.
د ځدراڼ نژدې خپلوان افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې له زندانې کېدو مخکې په امریکا کې د یوه خیریه بنسټ له خوا د میاشتې دوه سوه شاوخوا ډالر نغدي کومک ورسره کېده.
دغه خیریه بنسټ له ځدراڼ سره د انسټګرام اکونټ له لارې اړیکه کې وو، کله چې طالبانو له نوموړي موبیل اخلي نو دغه پېغامونو ته هم لاس راسی پیدا کوي او ورته وايي تاسې ته دا پیسې د څه لپاره درکوي.
له زندان وروسته
د عبدالجمیل ځدران نژدې خپلوانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل چې نوموړی ډېر یو غیرتي ځوان وو او تل به یې هڅه کوله چې د خپلو سختیو او روان حالت په اړه له کورنۍ خبرې پټې کړي.
دوی وايي کله به یې هم چې له عبدالجمیل ځدراڼ د زندان پوښتنه کوله نو څه به یې نه ویل، خو په زوره زوره به یې په چیغو ژړل؛ نو مونږ په دې پوهېدو چې دی ډېر شګنجه شوی او د زندان حال نه وايي.
عبدالجمیل ځدران له زندان تېرولو درې میاشتې وروسته او له کوچني اختر وړاندې د خپل او د کورنۍ د پاسپورټونو ترلاسه کولو لپاره د طالبانو د کورنیو چارو وزارت انتک ریاست ته مراجعه وکړه، خو د هغوی له خوا منفي ځواب ورکړل شوی وو.
ځدراڼ د طالبانو چارواکو ته ویلي وو، چې بچیان یې ښوونځیو کې داخلوي او د ناروغۍ د علاج لپاره بهر ته ځي، خو طالبانو ورته ویلي و، چې د پاسپورټونو د ور کولو پرېکړه د وزارت مشر تابه سراج الدین حقاني په لاس کې ده.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وزیر سراج الدین حقاني هم په قوم ځدراڼ دی.
د پخواني حکومت د کومانډو افسر عبدالجمیل ځدران په اختر کې ناهیلی بغلان ته ځي خو د کورنۍ پر وینا یې چې دا ځل دی ډېر له رواني تکلیف سره مخ و.
له ځدراڼ څخه څو واري کورنۍ غوښتي ول، چې رواني چلند یې سم نه معلومیږي باید یو رواني ډاکتر ته لاړ شي خو د نوموړي ځواب دا وو چې که دا پاسپورټونه راکړی نو د رواني ډاکتر لپاره به پاکستان ته لاړ شي.
خو څلور ورځې وړاندې یې چې کورنۍ ځدراڼ له خوبه پاڅوي، ګوري چې د مخ یوه خوا یې شنه شوې او لاسونه او پښې یې شخ پاتې دي او بیا دی د کورنۍ لخوا روغتون ته وړل کیږي؛ خو څرګندیږي چې هغه خپل روح الله ته سپارلی وو.
خپلوانو یې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې دی له زندان څخه درې میاشتې وروسته وفات شوی دی.
دوی زیاتوي امکان شته چې د طالبانو په زندان کې د روحي شګنجې تر څنګ داسې درمل ورکړل شوي دي، چې تاثیرات وروسته څرګند شوي او دده د زړه د ودرېدو لامل شوي وي.