طالبان: په کابل کې مو پر ۱۸۰ جریبه ځمکه کرل شوي کوکنار له منځه یووړل

په کندهار کې د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون ویلي، چې په دغه ولایت کې د طالبانو ۲۰۵ البدر قول اردو د ځانمرګو ځانګړې قطعې، د یادو ځواکونو د رییس ارکان حفیظ الله بدري په مشرۍ پر ډیورنډ کرښه ګرځنده ګزمه کړې او بېرته راګرځېدلي.

د دغه ټلویزیون د خبر له مخې د ځانمرګو یادې قطعې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د دغې قطعې اړوند لا له وړاندې د ځای پر ځای شویو ځواکونو (البدر ځواک) د ثقیله ټولي له وسلو او ځواکونو څخه لیدنه کړې او د هغوی مسوولانو ته یې سپارښتنې کړې دي.

له کندهار څخه د ملي ټلویزیون سیمه ییزې څانګې له یاد خبر سره د ځانمرګو ځواکونو د قطعې یو انځور هم خپور کړی دی.

خو طالبانو نور جزیات نه دې ورکړي چې د ځانمرګو ځانګړې قطعې د کندهار په کومه ولسوالۍ کې په څه موخه پر ډیورنډ کرښه یاده ګزمه ترسره کړې ده.

د سوېلي پښتونخوا او کندهار ولایت تر منځ د ډیورنډ کرښه سلګونه کیلومټره اوږدوالی لري، طالبانو تېر کال ویلي و چې د امنیت ټینګښت په موخه ۶۰۵ کیلومټره په اوږدوالي سړک او ۱۳۰ نوي پوستې جوړوي.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو زوارت د یکشنبې په ورځ په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې تېره ورځ ۶۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې۳۲۴ تنه وو، د کندهار د سپین بولدک له لارې د پاکستان حکومت په جبري توګه هېواد ته راستانه کړي.

طالبان وايي، له پاکستانه په جبري توګه راستانه ش‍وي ټول کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو د کډوالۍ، د خوړو نړېوال سازمان او د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ ته ورپيژندلي دي.

همدارنګه د طالبانو دغه وزارت لیکلي؛ چې د شنبې په ورځ ۱۷۷۳ تنه افغان کډوال د هرات د اسلام کلا له لارې په جبري توګه او خپله خوښه له ایران څخه راستانه کړل شوي دي.

د طالبانو په خبره په دغو راستنو شویو کډوالو کې مجردان او کورنۍ شاملې دي، چې له ډلې یې ۲۴۰ تنه اړمن یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه نړېوالو مرستندویه بنسټونو ته ورپيژندلي دي.

له تېر میلادې کال راپدیخوا نږدې هره ورځ سلګونه افغان کډوال د پاکستان او ایران هېوادونو له لوري په جبري توګه او خپله خوښه له یادو هېوادونو څخه ایستل کیږي.

که څه هم د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارو او د کډوالو ملاتړ سازمانونو ډیره هڅه کړې چې پاکستان په جبري توګه د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ ودروي خو لا هم یاد هېواد له خپلې پرېکړې نه دی پر شا شوی، چې ویلي یې و، له پاکستانه به ټول هغه افغان کډوال وباسي چې په یاد هېواد کې د اوسېدو قانوني اسناد نه لري.

ایرانۍ ورځپاڼې په دې وروستیو کې راپور ورکړ چې یو طالب ډیپلوماټ په مشهد کې د افغانستان کونسلګرۍ ته یو ایراني عکس اخیستونکی په زور بیولی او وهلی یې و.

دغې ورځپاڼې لیکلي، چې دغه طالب ډیپلوماټ وروسته له هغه له ایرانه و ایستل شو، چې تصویر اخیستونکي ځینې شکایت وکړ.

له مشهد څخه باوري سرچينو افغانستان انټرنشنل ته منلې چې دغه پېښه د شنبې په ورځ د ١٤٠٢ کال د لیندۍ په ٢٥مه وشوه. سرچینې وايي، له دغې پیښې وروسته ایراني تصویر اخیستونکي د طالبانو له ډیپلوماټ ډاکتر سلیم چې د تاوتریخوالي اصلي لامل و د ایران حکومت ته شکایت وکړ .

سلیم چې د طالبانو غړی و، په مشهد کې د افغانستان د جنرل کونسل د لومړي سکرتر په توګه کار کاوه.

کاظمي قمي د شنبې په ورځ په تهران کې په یوه خبري غونډه کې وویل، «که په ایران کې د کوم هېواد سیاسي اداره، سیاسي استازولۍ، قونسلګرۍ له ډیپلوماتیکو اصولو سرغړونه وکړي، طبیعي ده چې د دغه هېواد ډیپلوماتیک نظام به ورسره قانوني چلند وکړي.»

ښاغلي قمي زیاته کړه چې دغه ایرانۍ عکاسه یوه ښځه وه. خو هغه د عکاسې په اړه نور جزیات ورنه کړل.

طالبانو لا په دې اړه څه نه دي ويلي.

معصومي زیاته کړه چې د ایران او افغانستان تر منځ ګډ ټکي د نښلولو له مهمو برخو څخه دي او په ایران کې ډیری بهرني کډوال افغانان دي.

د ایرنا د خبر له مخې د ایران د کډوالو ملي ادارې مرستیال وویل د دوښمنانو په تېره بیا د اسراییل فکري ډلې د ایران او افغانستان د خلکو ترمنځ د تفرقې د رامینځته کولو هڅه کوي. هغه وویل: «د دوښمنانو د فکر خونه چې بنسټ یې د اسراییل نیواکګر رژیم دی او ورسره ځینې هیواد پلورونکي زموږ د ویشلو هڅه کوي.»

هغه د شنبې په ورځ (غبرګولي ۱۹مه) په دغې غونډه کې وویل: «د ملي یووالي په ډګر کې زموږ موخه د اسلامي امت د یووالي پر لور حرکت دی او موږ باید په دې ډګر کې محتاط واوسوچې له ایران او افغانستان د وېرې خبرېد دوښمنانو چلونه دي.»

هغه له افغانانو او نورو بهرنیانو وغوښتل چې له ایراني چارواکو سره هملاسي شي او په «دوښمنانو ونه غولیږي.»

د کډوالو د ملي ادارې مرستیال ټینګار وکړ چې دوښمنانو په تېرو کلونو کې په ایران کې د افغانانو په وړاندې رواني جګړه پیل کړې چې د خلکو په ذهنونو کې یې اندېښنې اچولې دي.

په وروستیو میاشتو کې، ایران د افغان کډوالو د نیولو او ایستلو پراخې څپې بیا پیل کړې. ایراني چارواکو د دغه هېواد په څو ولایتونو کې د افغانانو پر اوسېدو هم بندیز لګولی دی.

دغه طالب ویاند په ایکس پاڼه په یوه پوسټ کې ادعا کړې چې دا لومړی ځل دی چې په افغانستان کې په دوو اونیو کې ۱۵۰ زره ټنه خام تېل پلورل کیږي.

تر دې مخکې د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ویلي و چې افغانستان د ورځې پنځوس زره بېرله تېلو ته اړتیا لري، خو اوس مهال نږدې ټول تېل له ګاونډیو هېوادونو ایران او ازبکستان څخه واردوي.

د تېر کال په لیندۍ کې بلومبرګ راپور ورکړ چې د چین د سنکیانګ د مرکزي اسیا د تیلو او ګاز شرکت په افغانستان کې د خام تیلو تولید درې چنده کړی دی.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت په وینا، د نویو څاګانو کیندل به د دې ډلې حکومت ته شاوخوا 500 ملیون ډالر عاید لاسته راوړي.

د تړون د شرایطو له مخې، چینایي شرکت به په لومړي کال کې ۱۵۰ میلیونه ډالره او په راتلونکو دریو کلونو کې ۵۴۰ میلیونه ډالره د افغانستان په شمال کې د ۴۵۰۰ کیلومتره مربع په ساحه کې د نفتو او ګازو د پنځو بلوکونو د استخراج لپاره پانګونه وکړي.