ایراني چاواکی: د ایران او افغانستان پوله د ناقانونه افغانانو د مخنیوي لپاره تړو

ښاغلي جلالي د ګیله من وزیر له مړینې نېږدې درې ساعته وروسته پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې ګیله من وزیر یوازې د پښتو ژبې ولسي شاعر او په ازادۍ میین مبارز نه و، بلکې د پښتنو لپاره د هغوی د هیلو یو څلی و، چې راولوېد.

نوموړی زیاته کړې:"لوی خدای دې د دې لارې نور څلي پایداره لري".

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی ګیله من وزیر د جولای په اوومه نېټه په اسلام اباد کې د پاکستان تحریک انصاف ګوند د یوه غړي له خوا پر سر ووهل شو او درې ورځې وروسته په روغتون کې مړ شو.

د پاکستان د پارلمان پخوانی غړی وایي، چې د ګیله من وزیر په څېر لږ کسان کولی شي ظالمانه شرایط بیان کړي.
محسن داور د ګیله من وزیر د مړینې په غبرګون په خپل اېکس کې لیکلي: «د افغان وطن له مينې څخه ډکه خوږه شاعري به دې د تل لپاره زموږ په زړونو کې وي.»

د نوموړي په خبره؛ د ګیله من وزیر شاعري به راتلونکو نسلونو ته الهام ورکوي.
د پښتون ژغونې غورځنګ د مرکزي کمېټې غړی او شاعر ګیله من وزیر چې څو ورځې وړاندې په سر وهل شوی و، څو شېبې وړاندې په روغتون کې مړ شو.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین نن په اسلام اباد کې خبریالانو ته ویلي، چې هغه له درېیو ورځو درملنې وروسته په روغتون کې مړ شو.
منظور پښتین دغه راز په خپل اېکس کې لیکلي: «ما په ژوند کې تر ټولو ما ته نږدې، خوږ او وفادار ملګری، یو پیاوړی ننګیالی د خپلواکۍ او افغانیت مبارز، د پي ټي ام مخکښ، د پښتون افغان اولس ریښتینی ترجمان شاعر ګیله من پشتین د استعماري جابر ریاست د ظلم پر خلاف او د خپلواکۍ په خاطر مبارزه کې شهادت قبول کړو خو سر یې ټیټ نه کړو.»
د ګیله من وزیر مړینه د زرګونو پښتونو له پراخو غبرګونونو سره مخ شوی دی.
د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني ځانګړي استازي او د کورنیو چارو پخواني وزیر عمر داودزي هم د ګیله من وزیر په مړینه خواشیني څرګنده کړې.
نوموړي په خپل اېکس کې لیکلي: «په وینو یې د مبارزې لاره روښانه شوه، ‏ګیله من ته د جنت او کورنۍ او ملګرو ته یې د صبر دعا کوم.»
له دې سره؛ د افغانستان د کرېکټ د ملي لوبډلې لوبډلمشر او د کرېکټ د نړۍ ستوري راشد خان په خپل فېسبوک کې د ګیله من وزیر د مړینې په اړه خواشیني څرګنده کړه.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین نن د شپې ناوخته وویل، چې له ټولو هڅو سره - سره ډاکتران ونه توانېدل چې ګیله من وزیر وژغوري.
هغه زیاته کړه، چې د نوموړي جسد به سبا خپل پلرني ټاټوبي وزیرستان ته انتقال شي.
د غبرګونونو پر دوام د کابل پوهنتون استاد اسماعیل یون ویلي، چې د نړۍ یو ستر پولادي انسان نن له نړۍ څخه سترګې پټې کړې .
نوموړي په خپله فېسبوک پاڼه کې لیکلي: «ما ته تر ټولو دردوونکې خبره دا ده چې نن پر خپله پاڼه د داسې یو ستر انسان د شهادت خبر خپروم، چې خپله ټوله ځواني یې د انسانیت او افغانیت د داعیې د بریا او ځلا لپاره وقف کړې وه.»
نوموړي دغه راز ویلي: «ګیله من وزیر افغان نور زمونږ په منځ کې نه شته، خو د ملت په زړه او د تاریخ په حافظه کې به د تل لپاره ژوندی وي.»

بل خوا د افغانستان د ملي دفاع وزارت پخواني سرپرست او د جمهوري غوښتونکو د سیاسي اړیکو مشر شاه محمود میاخېل هم د ګیله من وزیر د مړېنې په غبرګون ویلي، چې د هدف د ترلاسه کېدو لپاره باید ستراتیژي بدله شي، ځکه ظالم حکمرانان تل هڅه کوي د سر سړي له منځه یوسي.
نوموړی وایي: «د ګیله من وزیر نوم به تر ابده د افغانانو په زړونو کې ځای ولري.»
ښاغلی میاخېل زیاتوي، چې ټول افغانان د ګیله من ارمانونه په متحد کېدو سره پوره کولی شي.
د ولسي جرګې پخواني غړي کمالناصر اصولي هم د ګیله من وزیر پر مړینې خواشیني څرګنده کړه.
ښاغلي اصولي په خپل اېکس کې لیکلي: «د ګیله من وجود به نه وي، خو ځوانانو ته یې شعور ورکړ، غږ او فکر یې نورو ته لاره وښوده، زه باور لرم چې تر کلونو به ځوانان په همدغه لاره مزل کوي، تر څو منزل ته ورسېږي.»

د یادولو ده، چې ګیله من وزیر د سیاسي مبارزې ترڅنګ شاعري هم کوله، چې د افغان وطن او ولس روانې ستونزې په کې بیان کړي دي.
هغه د شپږو خوېندو او درېیو ورونو کوچنی ورور دی.

دغه خوځښت زیاتوي، چې په معاصر تاریخ کې ډېر کم کسان د دغه مظلوم شهید ملي محبوبیت ته رسېدلی شي.

د جمهوري غوښتونکو اعلامیه زیاتوي، چې ګیله من تر پایه د افغانانو د ملي بیرغ پرتم هسک وساته، د ژوند تر وروستۍ سلګۍ پورې یې د افغان ژغورنې او ویښتیا غږ پورته کړ.

اعلامیه زیاتوي: "د ګیله من د شعر، وینا، ترنم او هرې بلې اغېزناکه وسیلې په مټ د ولس د یووالي، راخوځولو او په خپل برخلیک حاکمولو لپاره مبارزه وکړه او دا دی د همدې لارې شهید شو."

د جمهوري غوښتونکو خوځښت وايي: "پر ټول افغان ولس، ملتپالو ځوانانو او د ګیله من په ویر هرغمجن هېوادوال ته د دغه نومیالي مبارز د ارمانونو د تداوم او د هغه راپیل کړې مبارزې د غځولو غږ کوي. موږ باور لرو، چې که د افغانانو د ژغورنې لپاره له استبداد، تحجر او اوسمهالي ښکېلاک سره د یوې عملي مبارزې او ولسي پاڅون په لاره کې هرګام اخلو هماغومره به د شهید ګیله من اروا ارامه او خوښه ساتو."

د پښتون ژغورنې د غورځنګ مخکښ غړی ګیله من وزیر درې ورځې وړاندې په اسلام اباد کې د پاکستان تحریک انصاف ګوند د غړي له خوا پر سر وهلی شوی و او نن د شپې ناوخته په روغتون کې مړ شو.

ښاغلي امر الله صالح د ګیله من وزیر له مرګه نېږدې دوه ساعته وروسته پر خپل ایکس زیاته کړې، چې د خپلې ډاډګیرنې مراتب د پښتون ژغورنې غورځنګ غړو او د ارواښاد ګیله من وزیر کورنۍ ته وړاندې کوي.

هغه ویلي، چې په پاکستان کې د دا ډول وژنو منشاوې کله هم نه دي روښانه شوې؛ خو د دغه "شهید" شوي شاعر کیسه استثنا وي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی او شاعر ګیله من وزیر درې ورځې وړاندې په اسلام اباد کې د پاکستان تحریک انصاف ګوند د یوه غړي له خوا په سر وهل شوی و، چې نن په روغتون کې مړ شو.

هغه وویل، چې امریکا د «مصنوعي غربي جوړښت» په پلي کولو سره د افغانستان حکومت د سقوط لامل شو.

رضا پهلوي د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۰مه) په واشنګټن کې د «ملي محافظه کارۍ» په کنفرانس کې وینا وکړه.

هغه وویل: «یو وخت په افغانستان کې له طالبانو وروسته ۷۰سلنه قومي پارلمان [لویه جرګه] غوښتل چې د ظاهر شاه مشروطه پاچاهۍ بېرته را ګرځول شي. ځکه خلکو هغه ته د زوړ عمر سره - سره د ملي یووالي د سمبول په سترګه کتل؛ خو د امريکا حکومت دغه ملي غوښتنه او د دوی د حاکميت حق رد کړ.»

د ښاغلي پهلوي اشاره د ۱۳۸۱ کال لویې جرکې ته ده، چې د انتقالي حکومت رییس او استازي پکې وټاکل شول.

په دې غونډه کې حامد کرزى چې د امريکا د خوښې کاندید و او د رايو په اکثريت سره وټاکل شو.

د ۱۳۸۱ کال د غبرګولي په ۲۳مه د ګارډین ورځپاڼې په حواله، د لویې جرګې یو شمېر غړو پر امریکا تور ولګاوه چې پر محمد ظاهر شاه یې فشار راوړ چې د انتقالي ادارې مشرۍ ته ځان نوماند نه کړي.

د موقت حکومت د بهرنیو چارو وزیر ډاکټر عبدالله عبدالله دا خبره رد کړه چې ګواکې پخوانی شاه د امریکا تر فشار لاندې د کرزي پر وړاندې له سیالۍ څخه وتلی دی.

رضا پهلوي د افغانستان د عنعنوي ټولنې په اړه د لويديځوالو نظر او درک تر پوښتنې لاندې راوست او په دغه هېواد کې يې د لويديځ په بڼه د ډيموکراسۍ د نظام پر رامنځته کېدو نيوکه وکړه.

هغه وویل: « په هغه ټولنه کې چې خپل ځانګړي دودونه، نورمونه او د حکومتولۍ بڼې لري، د مصنوعي غربي جوړښت تحمیلول په هېواد کې د فساد، ګډوډۍ او د حکومت د سقوط لامل شو.»

پهلوي وويل، چې د امريکا له خوا پر افغانستان د دا ډول نظام تحمیل «يوه ویجاړونکې تېروتنه وه.»

نوموړي د امريکا حکومت ته په خطاب کې وويل، چې د داسې يوې تګلارې تعقيب نه امريکا ته امنيت راوست او نه هم د هېواد د ارزښتونو په دفاع کې بريالی و.