جاپان له طالبانو غوښتي چې د زده‌کړو، کار او ازادۍ لپاره د افغان ښځو او نجونو غږ واوري

افغان لوبغاړو د لوبې د لومړۍ نیمایي په ۲۸مه دقیقه کې د ازبکستان په وړاندې ګول وواهه او د لوبې تر ورستیو شېبو په کلکه د ازبکستان په وړاندې وجنګېده.

د ازبکستان لوبډلې لوبغاړو ډېره هڅه وکړه چې لوبه مساوي کړي، خو افغان لوبغاړو د یوې په زړه پورې او تاکتیکي لوبې په کولو سره د ازبکستان د لوبغاړو مخه نیولې وه او دغه ستره اتلوليیې په خپل نوم کړه.

په پایلوبه کې یوازې یو ګول د شلم نمبر جاکټ لرونکي افغان لوبغاړي اعظم الدین حاجي زاده وواهه.

د دغه جام د غوره لوبغاړي او غوره ګول ساتونکي جایزه افغان لوبغاړو حامد امیري او اعظم الدین حاجي زاده ته ورکړل شوه.

په یادو سیالیو کې افغانستان لومړی، ازبکستان دویم، تاجکستان درېیم، ایران څلورم، ترکمنستان پنځم او قرغزستان شپږم مقامونه خپل کړل.

هغې همداراز ټینګار وکړ چې بلجیم به د مدني ټولنې او هغو کسانو ملاتړ ته دوام ورکړي چې له خپلو حقونو دفاع کوي.

د بلجیم د بهرنیو چارو وزیرې تېره میاشت همپه خپله اېکس پاڼه لیکلي وو، چې د طالبانو واک ته رسېدل د بشري حقونو په ځانګړې توګه د ښځو د حقونو په برخه کې د سترې ماتې لامل شوی.

طالبانو د چهارشنبې په ورځ د زمري په ۳۱مه وویل، چې د دغې ډلې مشر «د امربالمعروف او نهې منکر» قانون توشیح کړی دی.

طالبانو په دغه قانون کې د ښځو په وړاندې ډیر سخت بندیزونه لګولي دي.

طالبانو د ښځو بشپړ بدن پټول جبري کړی او ویلي دي، چې «د ښځې غږ عورت دی»

دغه قانون د بشري حقونو فعالانو او یو شمېر هېوادونو له پراخو غبرګونونو سره مخ شوی دی.

اغلې جولي له دې مخکې هم د طالبانو له‌خوا د ښځینه مدني فعالانو نیول او له پاکستان څخه په زور د افغان کډوالو اېستلو ته غبرګون ښودلی و.

طالبانو په دغه قانون کې د ښځو په وړاندې ډیر سخت بندیزونه لګولي دي.

طالبانو د ښځو بشپړ بدن پټول جبري کړی او ویلي دي، چې «د ښځې غږ عورت دی»

د دغه قانون له مخې ښځې اجازه نه لري، چې سندرې ووايي.

طالبانو ښځې ان د «قرائت» کولو څخه هم منع کړې دي.

د طالبانو د قانون له مخې، میرمنې اجازه نه لري چې « تنګې، نازکې او لنډې» جامې واغوندي او له «کافرو میرمنو » څخه باید مخ پټ کړي.

دغه قانون د بشري حقونو فعالانو او یو شمیر هېوادونو له پراخو غبرګونونو سره مخ شوی دی.

مایکل مک‌کال زیاته کړه چې په میلیونونو ښځې او نجونې چې د طالبانو تر ظلمونو لاندې دي باید هېرې نه شي.

مک کال وویل: «د ولسمشر بایډن او مرستیالې کمالا هریس له خوا له افغان میرمنو سره د مرستې په اړه د تشو ژمنو وروسته، د طالبانو رژیم یو ګام نور هم پر ښځو برید کړی او ان په عام محضر کې یې د ښځو د مخونو په ښودلو بندیز لګولی دی.»

د ولسي جرګې د بهرنیو اړیکو د کمیټې مشر وویل، له هغه وخته چې د بایډن ـ هریس ادارې افغانان خوشې کړل، «طالبان یې هڅولي چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو د حقونو د خوندیتوب په برخه کې د لسیزو پرمختګونه له منځه یوسي.»

هغه پر نړۍوالې ټولنې غږ وکړ چې طالبان په رسمیت ونه پیژني او پر خپل دریځ ټینګ پاتې شي.

د طالبانو د امربالمعروف او نهي المنکر قانون له پراخ کورني او نړۍوال غبرګون سره مخ شوی.

احمد شاه حبیبي افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل: «طالبانو موږ ته د هغه د لیدو اجازه نه ده راکړې او نه یې هم د ټلیفون له لارې د خبرو اجازه راکړې ده.»

احمد شاه وایي، له ډېرو غوښتونو سربیره هم طالبانو د حبیبي د لیدو او ورسره د ټلیفوني خبرو په اړه غوښتنې نه دي منلي.

احمد شاه حبیبي زیاتوي: «تر کومه چې زه خپل ورور پیژنم هغه بې ګناه دی. که بیا هم طالبانو پر ده کوم تور لري، موږ ته دې ووایي. که هغه ان تورن هم وي دا یې حق دی چې له کورنۍ سره خبرې وکړي.»

د احمد شاه حبیبي په وینا، ښاغلی محمود شاه حبیبي د ۲۰۲۲ کال د اګسټ په لسمه، د خپل کور له مخې له خپل موټر چلونکي سره یوځای د طالبانو له خوا ونیول شو. په کوم شرکت کې چې حبیبي کار کاوه، ۲۹ نور کارکوونکې یې هم طالبانو ونیول. د ښاغلي حبیبي همکاران ځیني دوه ورځې، ځینې اونۍ او ځینې څلور میاشتې وروسته د ده د موټر چلونکي په ګډون خوشې شول، خو حبیبي دا دوه کاله کیږي چې د طالبانو په بند کې دی.

د محمود شاه حبیبي ورور وویل: «موږ له ډېرو طالب چارواکو سره لیدلي، استخباراتو کې مو طالب چارواکو سره ملاقاتونه کړي دي. دوی موږ ته تایید کړې وه، چې حبیبي له دوی سره دی او موږ ته یې دا ډاډ هم راکړی وو، چې ډېر ژر به هغه خوشې کړي.»

خو طالبانو د حبيبي د نيول کېدو په اړه څه نه دي ويلي. د طالبانو یوه ویاند په دې وروستیو کې منلې، چې له امریکايي استازو سره یې د بندیانو د تبادلې په اړه خبرې کړې دي.

ښاغلی احمد شاه حبیبي وایي؛ دا چې محمود شاه حبیبي امریکایی پاسپورت لري، نو له امریکایي چارواکو سره هم دوی په اړیکه کې دي.

حبیبي وویل: «امریکایي چارواکو دا تایید کړې چې محمود شاه حبیبي د طالبانو په بند کې دی او موږ ته یې ډاډ راکړي چې هڅه کوي چې هغه خوشې کړي. د دوی مذاکرات له طالبانو سره روان دي.»

خو د امریکا د څېړنو فدرالي اداره وايي، له دوو کلونو راهیسې د حبیبي د برخلیک په اړه معلومات نه لري.

د مخکیني افغان حکومت د ملکي هوايي چلند ادارې مشر محمود شاه حبیبي لس ورځې وروسته له هغه ونیول شو، چې د کابل په شیرپور سیمه کې د القاعدې پخوانی مشر ایمن الظواهري ووژل شو.

ځینې سرچینې وايي، چې حبیبي د القاعدې د مشر د وژل په قضیه کې نیول شوی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په دې وروستیو کې منلې، چې درې امریکايي وګړي جورج ګلزمان، محمود شاه حبیبي او راین کاربېټ د طالبانو په بند کې دي.