د پاکستان د پوځ ویاند یو وار بیا د افغان طالبانو پر حکومت غږ وکړ، چې د دغه هېواد پر ځای دې ترهګرو ته لومړیتوب نه ور کوي. تورنجنرال احمد شریف چوهدري په ورته وخت زیاتوي، چې اسلام اباد له طالبانو سره پر مختلفو مسلو په روانو خبرو کې تماس جاري ساتلی او ور سره ښه اړیکي لري.
ښاغلی چوهدري زیاتوي: «د دواړو وروڼو ملتونو ترمنځ د جنجال جوړولو هڅې به بریالۍ نه شي، پاکستان ښه اړیکي غوره بولي، په تاریخ کې یې تل په سختو حالاتو کې د افغانستان ملاتړ کړی دی.»
خو نوموړي بیا هم دا تور ولګاوه چې د پاکستاني طالبانو ډلې ته تر ډېره افغان طالبان جذبېږي.
د ۲۰۲۱ کال د اګسټ پر ۱۵ پر افغانستان د طالبانو ولکې او پاکستان کې د بریدونو زیاتېدو سره اسلام اباد بیا بیا افغان طالبان د پاکستاني وسلوالو پر ملاتړ تورنوي.
دغه هېواد له هغه راهیسې په مختلفو سیمو په تېره پښتونخوا او بلوچستان کې د وسلوالو پرضد عملیات هم کوي.
د پاکستان د پوځ ویاند نن خبري غونډه کې دا هم وویل، چې تېرو اتو میاشتو کې د استخباراتي مالوماتو له مخې د وسلوالو پرضد بریدونو کې ۱۹۳ پوځیان وژل شوي دي.
نوموړي دا هم وویل، چې یوازې تېره میاشت یې عملیاتو کې تر ۹۰ وسلوال وژلي دی.
له افغان طالبانو د پاکستان له تازه غوښتنې سره هممهاله سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د حافظ ګل بهادر په مشرۍ د پاکستاني طالبانوسخت دریځه ډله په خوست او پکتیکا کې د وزیرستاني بې ځایه شویو له مدرسو ځانمرګي جلبوي.
د دې ډلې مشر حافظ ګل بهادر ۶ ورځې وړاندې د خوست د سپیرې ولسوالۍ په افغان ـ دوبۍ سرحدي سیمه کې د "شهید اکرام الله عقابي" مدرسې ته تللی او دلته یې په سختو امنیتي تدابیرو کې د مدرسې طالبانو ته وینا کړې ده.
د دې سرچینو په خبره، چې له دې مدرسې نه ډېری د حافظ ګل بهادر د ډلې اړوند ځانمرګي کنډک "جیش عمري" تهوسلوال جذب یږي.
دغه کنډک له ۲۰۲۳کال راهیسې د خیبر پښتونخوا په قبایلي ولسوالیو کې د پاکستان پر ګڼو پوځي مرکزونو او پوستو په مرګونو بریدونو کې ښکیل دی.
سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، د حافظ ګل بهادر په مشرۍ د پاکستاني طالبانو سخت دریځه ډله په خوست او پکتیکا ولایتونو کې د وزیرستاني بې ځایه شویو له مدرسو ځانمرګي بریدګر جلبوي.
د دې ډلې مشر حافظ ګل بهادر ۶ ورځې وړاندې د خوست د سپیرې ولسوالۍ په افغان ـ دوبۍ سرحدي سیمه کې د "شهید اکرام الله عقابي" مدرسې ته تللی او دلته یې په سختو امنیتي تدابیرو کې د مدرسې طالبانو ته وینا کړې ده.
سرچینو افغانستان انټرنېشنل ته وویل چې د دې غونډې پر رسنیز پوښښ او د غونډې سیمې ته د ګرځنده ټیلیفونو پر راوړلو بندیز لګول شوی و .
د دې سرچینو په خبره، له دې مدرسې نه ډېری د حافظ ګل بهادر د ډلې اړوند ځانمرګي کنډک "جیش عمري" ته وسلوال جذب یږي.
دغه کنډک له ۲۰۲۳کال راهیسې د پښتونخوا په قبایلي ولسوالیو کې د پاکستان پر ګڼو پوځي مرکزونو او پوستو په مرګونو بریدونو کې ښکیل دی.
د ګل بهادر د ډلې په اډانه کې پر جیش عمري سربېره، د فرسان محمد، غازیانو کاروان، شمله ور کاروان، سفیان کاروان او جیش انصارالمهدي په څېر نور کنډکونه هم فعالیت کوي چې ډله ییز ځانمرګي بریدونه، چاودنې او هدفي وژنې کوي.
د روان میلادي کال په مارچ میاشت کې د پاکستان هوايي ځواک د خوست ولایت پر افغان دوبۍ سیمه او د پکتیکا د برمل ولسوالۍ په لمنه سیمه کې د وزیرستاني کډوالو پر کورونو له دې امله بمبارۍ وکړې چې ګني دغلته پاکستاني طالبان او د هغوی جګپوړي قوماندانان اوسیږي، خو د طالبانو حکومت او د پاکستان د طالبانو تحریک دغه ادعاوې رد کړې.
د طالبانو حکومت ته نږدې یوې سرچینې افغانستان انټرنېشنل ته وویل چې شورای مجاهدین شمالي وزیرستان، چې د ګل بهادر په ډلې مشهوره ده، د پکتیکا په ارګون او برمل او د خوست ولایت په سپیره او ګربزو ولسوالیو کې نورې مدرسې هم اداره کوي چې ډېری د شمالي وزیرستان د کډوالو ماشومان پکې دیني زده کړې کوي.
سرچینه وایي، چې د طالبانو حکومت ظاهرا ددې ډلې د چندو پر فعالیتونو بندیز لګولی او خبرداری یې ورکړی چې که وسله وال یې په جوماتونو کې د چندو پرمهال ولیدل شي، وبه نیول شي، خو داسې ښکاري چې ددې ډلې د فعالیتونو په بشپړ کنټرول او محدودولو کې پاتې راغلی.
تازه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په راپور کې راغلي، پاکستاني طالبانو د افغان طالبانو په خوښه او ځینې وخت د افغان طالبانو په ملاتړ د پاکستان په خاوره کې په ځانګړي ډول پر پوځي موخو خپل بریدونه پراخ کړي دي.
د راپور له مخې، د پاکستاني طالبانو کمپونه د القاعدې او افغان طالبانو په ملاتړ او ګډون سره د سیمه ییزو افغان جنګیالیو او پاکستاني طالبانو په روزنه بوخت دي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا وايي، د القاعدې، افغان طالبانو او پاکستاني طالبانو ترمنځ ملاتړ او همکاري زیاته شوې ده. امنیت شورا ویلي، دغې ډلې د «پاکستان تحریک جهاد» تر چتر لاندې په افغانستان کې د بشري سرچینو او روزنیزو کمپونو په ګډو مرکزونو وژونکي بریدونه کړي دي.
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په نوي راپور کې د القاعدې، افغان طالبانو او ټي ټي پي تر منځ اړیکو ته په اشارې لیکلي دي چې پاکستاني طالبان د نورو ترهګرو ډلو لپاره د یوه پراخ چتر په توګه د بدلېدو په حال کې دی.
په راپور کې ویل شوي چې د هند په نیمه وچه کې د پاکستاني طالبانو او القاعدې احتمالي یوځای کېدل به د پاکستان، هند، میانمار او بنګله دېش پر وړاندې ګواښونه لا پسې زیات کړي.
د راپور له مخې، د امنیت شورا دوو غړو د بلوچستان په تربت سیمه کې د ګوادر پر بندر او د سمندري هوايي ځواکونو په اډه «بلوڅ بیلتون پالو» پورې اړوند د «مجید لېوا» بریدونه له پاکستانه د بهرنیو پانګهوالو د بشپړو وتلو په موخه د خبرداری په توګه تعبیر کړل.
د امنیت شورا یوه غړي هیواد راپور ورکړی چې القاعده د پاکستاني طالبانو او «مجید بريګېډ» ترمنځ همکارۍ ته لاره هواره کړې ده.
د شورا یوه بل غړي اندېښنه څرګنده کړه چې د پاکستاني طالبانو، «مجید لېوا» او په افغانستان کې د داعش د خراسان څانګې تر منځ هر ډول اړیکه کیدای شي د پاکستان په بلوچستان او سند صوبو کې بریدونه زیات کړي.
دغې شورا ویلي، القاعده هڅه کوي چې په سیمه کې د اغېز ډېرولو لپاره له غیر افغاني ترهګرو ډلو په ځانګړې توګه له پاکستاني طالبانو سره همکاري پیاوړې کړي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا دا هم ویلي چې په بهر کې د پراخو عملیاتو لپاره د وړتیا له نشتوالي سره سره، القاعده هڅه کوي چې د غیر افغاني سیمه ییزو ترهګرو سازمانونو لکه د ازبکستان اسلامي غورځنګ، جماعت الانصار او پاکستاني طالبانو سره همکاري پیاوړې کړي.
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزونو کمیټې په یوه نوي راپور کې خبرداری ورکړی چې د القاعدې د مهارولو لپاره د طالبانو له هڅو سره سره، له پاکستاني طالبانو سره د القاعدې نوره همکاري کولای شي ټي ټي پي په یوه سیمه ییز ګواښ بدل کړي.
افغانستان ته د القاعدې قوماندانان سفر
د ملګرو ملتونو امنیت شورا افغانستان ته د القاعدې د ځینو قوماندانانو د سفرونو په اړه خبر ورکړی دی. په راپور کې ویل شوي چې القاعده په پټه توګه په افغانستان کې د بریدونو تنظیمولو او د ځواکونو روزنې ته دوام ورکوي.
د دغه راپور له مخې، د القاعدې قوماندانان په ټولیز ډول له منځني ختیځ څخه د مشهد، زابل، نیمروز، اسلام کلا، تورغونډۍ او هرات د زرنج له لارې تګ راتګ کوي.
په راپور کې ویل شوي، چې د امنیت شورا څو هېوادونو کونړ او نورستان ته د القاعدې د هغو عربو قوماندانانو، چې پخوا په افغانستان کې فعال وو او له طالبانو سره یې تاریخي اړیکې لرلې، د راتګ خبر ورکړی دی.
په دغه راپور کې په میدان وردګو او سرپل ولایتونو کې د القاعدې د یوه مشر د شتون خبر هم ورکړل شوی.
ملګري ملتونه وايي، د القاعدې دوه مشران په دې وروستیو کې له یمن څخه افغانستان ته کډه شوي دي.
د القاعدې یو قوماندان د سراج الدین حقاني سلاکار دی
امنیت شورا د طالبانو په حکومت کې د القاعدې د ځینو غړو د شتون خبر ورکړی او ویلي یې دي چې د القاعدې د لېبیا قوماندان عبدالعظیم بن علي د طالبانو د کورنیو چارو د وزیر سراج الدین حقاني سلاکار دی.
دغه راپور د عبدالعظیم بن علي په اړه نور معلومات نه دي ورکړي.
امنیت شورا راپور ورکړی چې د مرغانو ښکار په پلمه افغانستان ته د ځینو عربو سفرونه تر ډېره د القاعدې له فعالیتونو سره تړاو لری.
د پاکستاني او افغان طالبانو ګډې موخې
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په وینا، پاکستاني طالبانو د افغان طالبانو په خوښه او ځینې وخت د افغان طالبانو په ملاتړ د پاکستان په خاوره کې په ځانګړي ډول پر پوځي موخو خپل بریدونه پراخ کړي دي.
د راپور له مخې، د پاکستاني طالبانو کمپونه د القاعدې او افغان طالبانو په ملاتړ او ګډون سره د سیمه ییزو افغان جنګیالیو او پاکستاني طالبانو په روزنه بوخت دي.
راپور وايي، پاکستاني طالبانو په افغانستان کې د امریکا په مشرۍ له نړۍوالو ځواکونو پاتې وسلې د ډیورنډ پر کرښه د پاکستان پوځي پوستو د په نښه کولو لپاره کارولې دي.
راپور د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ځینو غړو هیوادونو په حواله ویلي چې د القاعدې مهم مشر ابو اخلاص المصري په کونړ کې د ځانمرګو بریدګرو د روزلو لپاره له «د پاکستاني طالبانو اړوند جماعت الاحرار» سره په فعاله توګه همکاري کوي.
په راپور کې ویل شوي، چې القاعده پاکستاني طالبانو ته وسلې او د ځانمرګو بریدونو واسکټونه ورکوي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي امنیت شورا ته په خپل وروستي راپور کې په افغانستان کې د داعش څانګې له پولو بهر د مخ پر زیاتیدونکو ګواښونو په اړه خبرداری ورکړی. سازمان د څو هېوادونو په حواله ویلي چې داعش په افغانستان کې خپلو جنګیالیو ته امر کړی چې پر نورو هېوادو بریدونه وکړي.
دغه خبرداری د امنیت شورا ته د ملګرو ملتونو د سرمنشي په نوي راپور کې د نړۍوال امنیت لپاره د داعش د ګواښ په اړه ورکړل شوی دی.
د ګوترېش دغه راپور افغانستان د داعش لپاره خطرناکه اډه بولي چې پر اروپا او د سیمې پر هېوادونو بریدونه کوي.
په راپور کې راغلي: «د جنورۍ په درېیمه د ایران په کرمان کې او د مارچ په ۲۲مه په مسکو کې له ترهګریزو بریدونو وروسته، په افغانستان کې د مېشتو بېلابېلو ډلو له خوا ترهګریز ګواښ د غړو هېوادونو اندېښنې زیاتې کړې دي.»
راپور زیاتوي: «د غړو هیوادونو راپور په ډاګه کوي چې داعش په افغانستان او ګاونډیو هیوادونو کې خپلو جنګیالیو ته امر کړی چې په بهر کې بریدونه وکړي او د لوژیستیکي، مالي او عملیاتي ملاتړ لپاره د افغان او منځنۍ اسیا له کډوالو څخه ناوړه ګټه پورته کوي.»
په راپور کې ویل شوي، په اروپا کې د داعش خراسان څانګې د څو مرکزونو له ویجاړولو سره سره، لا هم د هغو جنګیاليو لوژستیکي او مالي ملاتړ موجود دی چې له افغانستان او منځنۍ اسیا څخه اروپا ته راځي.
د غړو هیوادونو استخبارات چې د سرمنشي په راپور کې نومونه نه دي اخیستل شوي، ښیي چې «داعش خراسان د افغانستان او ترکیې تر منځ د خپلو شبکو په مرسته د دې توان لري چې خپل جنګیالي له منځنۍ اسیا او افغانستان څخه اروپا ته واستوي چې هلته عملیات ترسره کړي.»
په راپور کې ویل شوي چې د داعش خراسان ډله په اروپا کې د افغان کډوالو د ګومارلو په لټه کې ده.
په همدې حال کې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزونو د څارنې تخنیکي کمیټې هم د داعش، القاعده او پاکستاني طالبانو په اړه په خپل ۳۴م راپور کې ورته خبرداری ورکړی دی.
له پولو هاخوا د داعش خراسان ګواښونه
د امنیت شورا د تخنیکي څارنې او شننې د کمیټې په راپور کې راغلي دي: «د اروپایی هیوادونو ارزونه اوس دا ده چې د داعش خراسان څانګه اروپا ته تر ټولو ستر ګواښ دی.»
د کمیټې راپور په بلجیم، فرانسه، جرمني، هالنډ، اسپانیه، سویډن او ترکیې کې د داعش پر ضد ګڼو عملیاتو ته اشاره کړې، چې «د دغې ډلې نوې لېوالتیا، څو برابره هڅې او د اروپا په خاوره کې د لویو بریدونو احتمالي وړتیا ښيي.»
د تحلیل او څارنې تخنیکي کمیټه وړاندوینه کوي چې اروپا به په راتلونکي کال کې د داعش له پیچلو دسیسو سره مخ شي. له همدې امله اروپايي او غير اروپايي هېوادونه له افغانستان څخه د ترهګریزو ګواښونو په اړه ډېر اندېښمن دي.
په ورته وخت کې راپور وايي، داعش په افریقا کې هم د خپل شتون پراخولو ته پام کړی دی. دغې ډلې په افریقا کې د ملکي وګړو پر وړاندې د خونړیو بریدونو په ترسره کولو سره خپل فعالیت ښودلی دی.
دا لومړی ځل نه دی چې ملګري ملتونه او غړي یې په افغانستان کې د داعش او نورو ترهګرو ډلو د ګواښ په اړه خبرداری ورکوي. خو طالبانو داسې خبرداري د داعش د ګواښونو په اړه تبلیغات بللي دي.
خو د امنیت شورا د څارنې او تحلیل کمیټې په خپل نوي راپور کې ویلي دي چې د ځینو غړو هیوادونو د اټکل پر بنسټ د داعش د جنګیالیو شمیر له ۴۰۰۰ څخه تر ۶۰۰۰ پورې دی.
راپور وايي، ثناالله غفاري اوس هم په افغانستان کې د دې څانګې مشر دی، په داسې حال کې چې ابو احمد المدني (یو عراقي وګړی) په کونړ، نورستان او ایران کې د داعش خراسان د بهرنیو عملیاتو مشري کوي.
طالبانو تر دې مخکې ادعا کړې وه چې په افغانستان کې د داعش ګواښ سخت کمزوری شوی دی. په همدې حال کې، داعش روانه اوونۍ په کابل کې د طالبانو د فرمانونو د څارنې ادارې په کارکونکو برید وکړ.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان ځانګړي استازي نصیر فایق وویل، دغه برید وښوده چې په افغانستان کې د امنیت د ټینګښت په اړه د طالبانو ادعاوې د پوښتنې وړ دي او په ترهګریز بریدونو کې لا هم ملکي وګړي وژل کېږي.
د امنیت شورا کمېټې ویلي، «داعش خراسان د افغانستان د مهارولو په لټه کې دی.» ځکه چې افغانستان «هغه جغرافیه ده چې له هغې څخه ګاونډیو هیوادونو ته په اسانه ننوځي او منځنۍ اسیا، روسیې او ایران ته د ترهګریزو ګواښونو سیمه پراخه کوي.»
د کمیټې په وینا، داعش په افغانستان کې دننه خپل عملیات «نرم» کړي، خو په بهر کې یې خپل عملیات پیاوړي کړي دي.
په راپور کې ویل شوي چې له منځنۍ اسیا څخه افغانستان، ترکیې او ایران ته د داعش جنګیالیو د ننوتلو اصلي لارې دي. اوس مهال داعش خپل یو شمېر ځواکونه کونړ، ننګرهار او نور یې بدخشان، هرات او نیمروز ته استولي دي.
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا تخنیکي کمیټې ویلي چې داعش به خپلو موخو ته د رسیدو لپاره له طالبانو اقتصادي او سیاسي ګټو او د هغوی ضعیف کولو ته دوام ورکړي او په اوږدمهال کې به هڅه وکړي چې «افغانستان ګډوډۍ ته ور ټېل وهي او د دغې جغرافیې ټول کنټرول په واک کې واخلي. چې په دې سره د سیمې په هېوادونو ته په اسانه لاره پیدا کړي.»
تېره شپه ناوخته پاکستاني پولیسو د اسلام اباد پر یو ښارګوټي له چپاو وروسته یو شمېر بې اسناده افغانان ونیول او له ځانه سره یې یوړل.
د پولیسو دغه ډله چې ښځینه پولیسو یې هم ملتیا کوله تېره شپه شاوخوا دوولس بجې د اسلام اباد په بي ۱۷ ښارګوټي کې هغه افغانان ونیول، چې یا یې ویزې نه لرلې او یا یې د وېزو موده پای ته رسېدلې وه.
نیول شوي کسان چې لا یې شمېر مالوم نه دی، ټول هغه کډوال دي چې په بهرنیو هېوادونو کې د کډوالۍ دوسیې لري او د خپل برخلیک د ټاکلو لپاره په اسلام اباد کې اوسېږي.
نادره هغه افغانه مېرمن ده، چې تېره شپه یې خاوند د وېزې د وخت ختمېدو له امله پولیسو له ځان سره بېولی او تر اوسه یې برخلیک نه دی جوت شوی.
مېرمن نادرې افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل: بېګا شپه ناوخته ماشوم زوی مې ناروغه و، پلار یې د درملو پېرلو لپاره مارکېټ ته ولاړ، څو شېبې وروسته زموږ ګاونډي را ته یې وویل چې خاوند دې پولیسو بېولی، زه حیرانه شوم چې په دې توره شپه کې چېرته ولاړه شم، چا ته وژاړم او څنګه یې د پولیسو له منګولو وژغورم، په کور کې مې ماشوم ناروغ پروت دی او بل د سر سړی مې هم نه شته ،چې تاڼه په تاڼه وګرځي او هغه بیامومي.
حیات الله هغه بل افغان دی چې وايي، د نوموړي مشر ورور هم بېګا شپه پولیسو له ځانه سره بېولی.
هغه وايي: د ورور د ویزې وخت یې درې ورځې وړاندې بشپړ شوی؛ خو هغوی د نوې ویزې لپاره غوښتنلیک هم سپارلی او تر اوسه یې د نوې ویزې برخلیک نه دی څرګند.
د نوموړي په خبره، امریکا ته د دوی د تللو ټول پړاوونه هم بشپړ شوي، دوه مرکې یې د امریکا په سفارت کې بشپړې شوې او روغتیايي معاینات یې هم شوي؛ خو د تګ لپاره په تمه دي.
نوموړی وايي، چې پولیسو ته مو هر څه زارۍ وکړې زما ورور یې خوشې نه کړ اوس حیران یم چې کومه لاره خپله کړم چې هغه د پولیسو له منګولو وژغورم.
د پاکستان په ډېرو لویو ښارونو په تېره بیا په اسلام اباد کې د افغان کډوالو د نیولو بهیر بیا له سره پیل شوی او هره ورځ پولیس افغان کډوال تنګوي له ځینو یې پیسې اخلي او ځیني نور تاڼو ته لېږي.
د پاکستان کورنیو چارو وزارت څو ورځې وړاندې په اېکس پاڼه لیکلي و، چې د دغه هېواد د کورنیو چارو وزیر په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ له مرستیال سره په لیدنه کې د افغان کډوالو په ستنېدو کې د ملګرو ملتونو او نړۍوالې ټولنې پر رول ټینګار وکړ.
پاکستان تل وايي، چې په دغه هېواد کې مېشت بې اسناده کډوال دې بېرته افغانستان ته ستانه شي.
پاکستان تېر کال هم د افغان کډوالو د اېستلو لومړی پړاو پیل کړ، چې تر اوسه پورې یې نږدې اووه لکه افغان کډوال له دغه هیواده اېستلي دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت تېره میاشت ویلي و، چې شاوخوا ۴۴ زره افغانان په پاکستان کې بې برخلیکه پاتې دي، چې د دوی د کډوالۍ دوسیې د امریکا، اسټرالیا، برېتانیا، کاناډا، فرانسې او جرمني په څېر هېوادونو منلې دي.
خو په پاکستان کې مېشت افغان کډوال له دغو هېوادونو غوښتنه کوي، چې د دوی د کډوالۍ د منلو بهیر دې ګړندی کړي.
دوی وايي، د دوی په منځ کې داسې کډوال هم شته چې د ټول بهیر له بشپړېدو وروسته هم پاکستانی پولیسو نیولي او له تورخمه یې اړولي دي.
په کابل کې د طالبانو امربالمعروف وزارت چارواکو د سیمه ییزو رسنیو له مسوولینو سره په کتنه کې هغوی ته امر کړې، چې د ایراني کلیمو له کارولو ډډه وکړي. سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، دغه چارواکو له رسنیو غوښتي چې د دې ډلې مشر هبت الله اخوندزاده ته درناوی وکړي.
طالب چارواکو ټینګار کړی، چې رسنۍ دې د اسلامي برخې نشراتو ته پاملرنه وکړي.
طالبانو له دې مخکې رسنيو ته د ښځينه ویاندویانو د کار کولو د ډول، د هغوی د نشراتو او د دې ډلې د لاسته راوړنو د پوښښ او نورو مسايلو اړوند لارښوونې کړې وې؛ خو په رسنيو کې په دې کچه د ژبې بحث نوې خبره ده.
د طالبانو ځينو غړو او يا هم د دې ډلې پلويانو په ټلويزيوني مناظرو کې د «دانشګاه» په څېر د فارسي کلمو پر کارولو اعتراض کړى او ويلي يې دي، چې د هغه پوهنتون پښتو معادل بايد وکارول شي.
طالبانو په تېرو درېيو کلونو کې د ځينو شاعرانو، لیکوالانو، مشهورو څېرو انځورونه، اثار او ځيني ملي نښانونه له منځه وړي دي.
د طالبانو دا کړنې د خلکو او ټولنيزو رسنیو د کارونکو له سخت غبرګون سره مخ شوي او په دې برخه کې يې پر طالبانو سختي نيوکي کړي.