د طالبانو اقتصاد وزارت: کابل کې د اذربایجان له سفیر سره په ټرانزیټ او سوداګرۍ خبرې وشوې

هغه وايي، افغانې ښځې په کور دننه او بهر د طالبانو د ۹۰مې لسیزې د توندو تګلارو په وړاندې له خپلو حقونو د دفاع په برخه کې په یووالي مبارزه کوي، چې نه یوازې د افغانستان بلکې د ټولو لپاره پیغام ورکونکې دي.
د روانې اوونۍ په سر کې په البانیا کې افغان مېرمنو له درې ورځینۍ ناستې وروسته د غونډې ګډونوالو په یوې پرېکړه لیک کې د افغانستان د ښځو وضعیت ته په اشارې سره وویل، چې له سیاسي مشارکت څخه د افغانو ښځو اېستلو سیاسي او مدني بې باوري رامنځته کړې ده. رینا امیري وړاندې وايي، دغه خوځښت چې ګڼې مشرانې لري، د یوه متحد افغانستان د ملاتړ لپاره چې د افغانانو حقونو ته په کې درناوی کیږي مبارزه کوي.
په البانیا کې د افغانو ښځو د وروستۍ ناستې ګډونوالو د افغانو ښځو وضعیت ته په اشارې اندېښنه ښودلې؛ او خبرداری یې ورکړی چې، که د افغانستان روان وضعیت ته په وخت سره رسېدنه و نه شي هېواد به د بې ثباتۍ په لوري ولاړ شي.

له تېرو درېیو کلونو راهیسي چې طالبان پر افغانستان واکمن شوي دي، افغانې مېرمنې او نجونې یې له ټولو حقونو په ځانګړې توګه له سیاسي او مدني مشارکت، ازادۍ، کار، لوړو زده‌کړو او ښوونځیو راګرځولې دي.

د افغانو ښځو په برخه کې د امریکا ځانګړې استازې رینا امیري نن چهارشنبه د (وږي ۲۸مه) په ایکس پاڼه وړاندې لیکلي چې د افغانو ښځو د حقونو دغه فعالانې به کله هم تسلیم نه شي، او د دوی په ملاتړ به په هره پلازمېنه کې د افغانو ښځو او نجونو له حقونو دفاع ته دوام ورکړي.
په البانیا کې د افغانو ښځو فعالانو د ناستې ځینې نورې اندېښنې دا وې چې واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې د ښوونځيو او پوهنتونونو د دروازو تړلو ښوونې او روزنې ته لاسرسی کم کړی. او په افغانستان کې د بېلابېلو نړۍوالو ترهګرو سازمانونو شته والي، قومي او مذهبي تاوتریخوالی افغانستان د یوې بلې تیارې په لوري بیايي.
د افغان ښځو د ناستې د پرېکړه لیک په یوه بله برخه کې راغلي، چې افغانستان دا مهال له پراخ بشري ناورین سره مخ دی، چې تر ټولو لوی زیان په دې برخه کې ښځو ته رسېدلی دی.

د هغه پرېکړه لیک له مخې، د بشري مرستو په وېش کې د ښځو د کار کولو مخنیوی هم د دې لامل شوی، چې مرستې په عادلانه توګه و نه وېشل شي.

دغه مرکز وایي، چې د بلخ لپاره د طالبانو والي محمد یوسف وفا ویلي، چې له دې وروسته ګډ بازار ته د تجارانو په خوښه د دوی توکي پرته له دوا پاشۍ ( پوموګیشن ) څخه صادریږي.

همدا راز، بلخ ولایت کې د سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس اسد الله اسدي وایي، د حیرتان سوداګريز بندر له لارې صادرات مخ په زياتېدو دي.

اوسمهال له افغانستان څخه اوزبکستان ته د تازه او وچې مېوې سربېره زعفران، شیرین بویه او د بخار دیګونه هم صادرېږي.

نوموړي دا بهېر د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د لا پرمختګ لپاره اغیزناک بللی دی.

دغه مرکز زیاتوي، چې د کچالو صادرونکي یو شمېر سوداګر خوښ دي، چې تولیدات یې پرته له پوموګیشن صادریږي.

خو بل خوا د سرپل او شمالي ولایاتو یو شمېر بزګرو افغانستان انترنشنل ته د ځانګړو ویډیوګانو په لېږلو سره ویلي، چې د سرحدي لارو د تړلو له لامله یې مېوې او فصلونه په پټیو او باغونو کې له خوسا کېدو سره مخ دي.

په دايکنډي کې د طالبانو د امنيه قوماندانۍ وياند غلام علي جاوېد د سې شنبې په ورځ (د وږي ۲۷ مه) رسنیو ته وويل، چې په دې پلاوي کې د طالبانو د کورنيو چارو وزارت د پاليسۍ مرستيال مخدوم عبدالحق، د ښار جوړونې وزارت معين مدار علي بامياني، د شيعه ګانو عمومي استازی سيد صوفي ګرديزي، د هزاره مشرانو د دفتر مشر شريفي بلخابي، د کورنیو چارو وزارت د عامه اړیکو رییس رحمت الله کاکازاده او د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع شامل دي.

په دایکنډي کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند وايي، دغه پلاوي د دایکنډي په لاره کې د ۱۴ هزاره ملکي وګړو وژنه یو «ستر او غیر انساني جنایت» وباله او د دغې پېښې له ژوندي پاتې شویو کسانو سره یې ژمنه وکړه، چې د پېښې عاملین به تر نيولو وروسته د قانون منګولو ته وسپاري.

د طالبانو پلاوی په داسې حال کې د خواخوږۍ لپاره دايکنډي ته تللی، چې د پنجشنبې په ورځ (دوږي ۲۲مه) د غور ولايت د سنګ تخت او بند دایکنډي ولسوالیو ترمنځ د قرودال په کلي کې په یوه خونړي برید کې ۱۴ هزاره وګړي ووژل شول او څلور نور ټپیان شول.

داعش د پنجشنبې په ماښام د دغه برید پړه پر غاړه واخیسته او ویې ویل، چې د دغه برید هدف شیعه ګان وو.

دغې ډلې تایید کړې، چې پر ملکي وګړو یې ډزې کړې دي.

طالبانو یوه ورځ وروسته دایکنډي په لاره د هزاره ملکي وګړو وژنه وغندله.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد پر خپله اېکس پاڼه لیکي، چې دا ډله به هڅه وکړي چې د «پېښې عاملین» تر پېژندولو وروسته د قانون منګولو ته وسپاري.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، چې په پېښور کې د طالبانو کونسل محب الله شاکر په یوې غونډې کې د پاکستان د ملي سرود په درناوي نه دی درېدلی، چې دا چاره له ټولو سیاسي او ډېپلوماتیکو عرفونو خلاف ده.

هغه ویډیو چې پاکستاني رسنیو خپره کړې، پکې په پېښور کې د طالبانو کونسل محب الله شاکر د مېلمنو په ډله کې د غونډې په لومړیو څوکیو کې ناست دی.

په ویډیو کې ښکاري، چې د پاکستان د ملي سرود له شروع کېدو سره د غونډې ټول ګډونوال د ملي سرود په احترام پاڅیږي؛ خو ښاغلی محب الله شاکر او د کونسلګرۍ یو بل کارکوونکی پر خپل ځای ناست دي.

د طالبانو د سر کونسل دغه عمل په پاکستان کې د ګڼو سیاسي او مدني فعالانو او د پاکستان د حکومت غبرګون راپارولی دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاندې زهرا بلوچ دا کړنه غندلې او زیاته کړې یې ده، چې د طالبانو د سرکونسل له خوا د پاکستان ملي سرود ته نه درېدل د ډېپلوماتیکو اصولو خلاف عمل دی او خپله خواشیني به په سفارتي کچه شریکه کړي.

بل خوا د پېښور کې د طالبانو د کونسلګرۍ په یو بیان ویلي، دي چې دوی په خپلې کونسلګرۍ هم د موسیقۍ له امله پر ملي سرود بندیز لګولی دی.

ویاند په خپل وضاحتي بیان کې زیاته کړې ده، چې که چېرې د پاکستان ملي سرود له موسیقۍ پرته یا د ماشومانو له خوا ویل شوی وی، نو د سرکونسل به لاس پر سینه پر خپل ځای درېدلی و.

طالبانو په افغانستان کې د واک له تر لاسه کولو وروسته ملي سرود ممنوع اعلان کړ او یاد سرود یې حرام بللی دی.

ملګرو ملتونو په نوي خپاره شوي راپور کې چې د سې شنبې په ورځ (د وږی په ۲۷مه) خپور شوی، ویلي چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د روان کال د می له ۱۴مې څخه د جولای تر پایه شاوخوا ۲۲۰۰ امنیتي پېښې ثبتې شوې دي، چې د تېر کال پرتله ۵۳ سلنه زیاتوالی ښيي.

د افغانستان د ملي مقاومت جبهه وایي، د ملګرو ملتونو په راپور کې د ملي مقاومت جبهې د فعالیتونو یوه مهمه برخه له پامه غورځول شوې ده.

دغه جبهه وایي، په دغه راپور کې د طالبانو پر وړاندې د افغانستان د ملي مقاومت د جبهې د بریدونو شمېر یوازې ۵۲ ښودل شوي، په داسې حال کې چې د ملي مقاومت د جبهې اصلي او مستندې احصایې ښیي، چې په دې موده کې د ترسره شویو عملیاتو شمېر له سلو څخه زیاتو ته رسیږی.

د ملګرو ملتونو په راپور کې راغلي، سره له دې چې د طالبانو مخالفو ډلو لکه د مقاومت او ازادۍ جبهو د دغه هېواد کومه برخه نه ده لاندې کړې؛ خو وايي چې په همدې موده کې دغو ډلو ۷۳ ځلې پر طالب وسله‌والو بریدونه کړي.

د دغې جبهې په اعلامیه کې راغلي، چې د یادې جبهې ځواکونو د هېواد په شپاړسو ولايتونو کې پر طالبانو ١٠٧ پوځي عمليات ترسره کړي دي.

په دغو عملياتو کې یې ١٤٩ تنه طالبان وژلي او ١٤٠ نور يې ټپيان کړي دي.

اعلامیه زیاتوي، چې په دې بریدونو کې د دوی ځواکونو او ملکي وګړو ته کوم زیان نه دی اوښتی.

په افغانستان کې د طالبانو له بیا واک ته رسېدا وروسته ګڼې سیاسي او وسله والې مخالفې ډلې جوړې شوې دي، چې د لویه برخه ډلو مشرتابه له افغانستان څخه بېرون دي.