د ایران د پخواني ولسمشر مرستیال: داسې افکار چې موسیقي حرامه ګڼي، د خلکو ژوند تباه کوي

د ایران د سپاه پاسداران اړوند د فارس خبري اژانس د راپور له مخې، د ایران د بهرنیو چارو وزارت د جنوبي اسیا دویمې ادارې د جمعې په سهار په تهران کې د طالبانو سفیر احضار کړ.

دغې ادارې د طالبانو دغه اقدام د «دیپلوماتیکو دودونو خلاف» بللی دی.

د طالبانو د حج او اوقافو په وزارت کې د مذهبي ځایونو د تنظیم مرستیال عزیز الرحمن منصور چې د یوه پلاوي په مشرۍ تهران ته تللی و، د ایران اسلامي جمهوریت د سرود د غږولو پر مهال له خپلې څوکۍ پورته نه شو.

دغه طالب چارواکي په ایران کې پنجشنبې په ورځ «د وږي ۲۹مه» د اسلامي وحدت په ۳۸م نړیوال کنفرانس کې ګډون وکړ.

په دې مراسمو کې د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان هم ګډون کړی و.

د ایران اسلامي جمهوریت د چارواکو له خوا پر دغه اقدام له پراخو نیوکو وروسته، عزیز الرحمن منصور د جمعې په ورځ (وږي ۳۰مه) په یوه ویډیو کې د ایران ملي سرود ته د نه درېدو په توجیه ادعا وکړه، چې په افغانستان کې ملي سرود ته د درېدو دود نشته.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د افغان کلتور په ګډون په ډېرو فرهنګونو کې د ملي سرود پر مهال درېدل د هېواد د خلکو او ملي سمبولونو د درناوي نښه بلل کېږي.

د افغانستان لپاره د ایران د ولسمشر ځانګړي استازي حسن کاظمي قمي د طالبانو د استازي چلند په اړه د پنجشنبې په ورځ د «وږي ۲۹مه» په خپلې خواله رسنۍ اېکس کې ولیکل، چې د موسیقۍ غږولو د بندیز په پلمه ډیپلوماټیکو اصولو ته سپکاوی، د شریعت پر بنسټ مانا نه لري.

په اذربایجان کې د ایران پخواني سفیر عباس موسوي هم د طالبانو د استازو له خوا د ایران او پاکستان ملي سرودونو ته د سپکاوي په غبرګون کې ویلي، دوی ډیپلوماټیک دود نه دی مراعات کړی.

هغه د اېکس په یوه یاداښت کې وړاندیز وکړ چې "دا غوره ده چې دوی ته په رسمي ناستو کې بلنې وځنډول شي تر هغه چې دوی خپل چلند سم کړي."

په دې وروستیو کې په پېښور کې د طالبانو کونسل جنرال هم په یوه رسمي مراسمو کې د پاکستان د ملي سرود د غږولو پر وړاندې ورته چلند وکړ او له خپلې څوکۍ نه پورته نشو.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د طالبانو دغه عمل په کلکه غندلی او ویلي یې دي چې "په اسلام اباد او کابل کې به خپل احتجاج طالب چارواکو ته ورسوي."

په پېښور کې د طالبانو کونسل وویل چې هغه په ملي سرود کې د موسیقۍ د غږولو له امله له خپلې څوکۍ څخه نه دی پورته شوی، هغه زیاته کړه: "د ملي سرود د سپکاوي هیڅ نیت نه درلود."

په راپور کې راغلي دی، د طالبانو د روانو کړنو ته په غرب کې کمه غوسه ښودل شوې ده.

ایکانومېسټ اونیزې راپور د طالبانو د امربالمعروف نوي قانون ته په اشارې سره لیکلي، چې پکې طالبانو له افغان میرمنو هر ډول ازادي اخیستې ده.

اونیزې زیاته کړې، چې ډېری افغان مېرمنې له هېواده د وتلو د لارو چارو په لټه کې دي.

ایکانومېسټ اونیزې د پنجشنبې په ورځ « وږي ۲۷مه» لیکلي، چې په افغانستان کې د طالبانو له واک ته د رسېدو درې کاله وروسته په هېواد کې وضعیت تر بل هر وخت خراب ښکاري.

طالبانو د خپلې درې کلنې واکمنۍ پر مهال پر افغان ښځو او نجونو پراخ بندیزونه لګولي دي.

په دې وروستیو کې، دې ډلې د "امربالمعروف او نهې المنکر" په نوم د یو قانون تصویبولو اعلان وکړ، چې په دغه قانون کې تر ډېره ښځې په نښه شوې دي.

د طالبانو نوی قانون ښځې له نارینه وو سره له خبرو کولو منع کړې او ان د قران لوستلو په وخت کې د دوی غږ "عورت" بولي.

په همدې حال کې ، په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر مشر سهیل شاهین ایکانومېسټ ته وویل چې نوی قانون د طالبانو د امر بالمعروف مامورینو د صلاحیت د محدودولو لپاره جوړ شوی دی.

ښاغلي شاهین وویل، د قانون هغه مادې چې ښځې له کوره بهر له خبرو کولو منع کړې"غلطې تعبیر شوې دي."

د طالبانو دغه چارواکي ادعا کړې، چې طالبانو په افغانستان کې زرګونو ښځینه ژباړونکو ته جوازونه ورکړي دي.

شاهین وویل چې د طالبانو د امر معروف قانون ښځې د نارینه وو په شتون کې په لویو غونډو کې له سندرو ویلو منع کوي.

هغه دا هم وویل چې میرمنې کولی شي په نسايي ولادي او دیني برخه کې زدکړې وکړي.

ښځې د خپل راتلونکي او د خپلو ماشومانو ته اندېښمنې دي

ایکانومېسټ لیکي، د طالبانو محدودیتونو پر افغان مېرمنو سخت اغېز کړی، چې ډېری یې له هېواد د وتلو د لارو چارو په لټه کې دي.

دې اونیزې لیکلي، چې دا کار د رسمیت د ترلاسه کولو لپاره د طالبانو هڅې د تاثیر لاندې راولي.

نصيبه، (مستعار نوم)، د نسايي ولادي ډاکتره وايي چې هغه د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان کې "نااميدي او يوازېتوب" احساسوي.

دغې ډاکټرې وويل، په ډېره وېره له خپله کوره وځي، ځکه وېرېږي، چې طالبان به ورته څه ووايي او يا به يې ودروي.

راپور وايي، د طالبانو د "امربالمعروف" قانون وروسته، ښځې ډېرې کمې له کورنو وځي او هڅه کوي چې هیڅکله یوازې له کوره و نه ووځي.

نصیبه له افغانستانه د تیښتې د لارو چارو په لټه کې ده، په ځانګړې توګه د خپلې لس کلنې لور او پنځه کلن زوی له امله چې د طالبانو ستاینه کوي .

هغه وايي، کله چې زوی یې په بازار کې طالب جنګیالي له خپلو رینجرونو سره ویني، غواړي د هغوی انځورنه واخلي: "شاید یوه ورځ به طالب شي."

هغې په خندا سره وویل: "کله چې زدکړې نه وي، د کمپیوټر ټولګي نه وي، انګلیسي نه وي، یوازې دیني زدکړې وي، « زوی» هغه به نور څه شي؟"

د ازبکستان ټرانسپورټ وزارت په یوه اعلامیه کې وايي، د پاکستان د اړیکو وزیر د چارشنبې په ورځ له دې دهلېز سره د یوځایېدو یاداښت لاسلیک کړ او په سیمه کې یې د ټرانسپورټ او اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د پراختیا لپاره د دې پروژې پر اهمییت ټینګار وکړ.

د نړیوال ټراسپورټي کورېډور یا ای ټي سي د جوړېدو پرېکړه د ازبکستان او اوراسیا اقتصادي کمېسون کارډلې د ۲۰۲۲ کال په اګسټ ناسته کې وشوه.

په دې ناسته کې د روسیې او بیلاروس چارواکو د دغه دهلېز له پراختیا سره لېوالتیا ښودلې وه.

په ۲۰۲۳ کال کې روسیې او قزاقستان له ازبکستان سره د دې پروژې د عملی کېدو لپاره یاداښت لاسلیک کړ.

د دې دهلېز د جوړولو لپاره د تېر اپرېل پر ۲۴ د ازبکستان په ترمذ ښار کې غونډه وه چې د پاکستان چارواکو هم پکې ګډون درلود.

په هغه ناسته کې د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزیرحمیدالله اخوندزاده د دغه دهلېز سره د یو ځایېدو لپاره تللی و.

دا دهلېز سوېلي اسیا ته د روسیې د توکو لېږدولو لپاره خورا مهم بلل کېږي.

له دې دهلېز سره د پاکستان د یوځایېدو پرمهال د روسیې مرسیتال لومړی وزیر اسلام اباد ته تللی دی.

نوموړي پرون د پاکستان له ولسمشر سره لیدنه درلوده، چې پکې دواړو لورو د دوه اړخیزو اقتصادي اړیکو پر پراختیا ټینګار کړی دی.

هغه وايي،‌ که داسې وي د موسیقي اوریدل هم پکې شاملیږي.

ښاغلي کاظمي دغه څرګندونې د پنجشنبې په ورځ پر اېکس خواله رسنۍ خپور کړي پیغام کې د پاکستان ملي سرود ته په پیښور کې د طالبانو د قونسل د نه دریدو په غبرګون کې کړي دي.

په پېښور کې د طالبانو قونسل محب الله شاکر څو ورځې وړاندې په یوې غونډه کې د پاکستان ملي سرود ته په درناوي کې نه و دریدلی.

د طالبانو د دغه کونسل کړنې یو شمیر غبرګونونه راپارولي دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ممتاز زهرا بلوڅ ویلي، چې د ملي سرود سپکاوی د نړۍوالو قوانینو خلاف کړنه ده.

تر دې وړاندې په پېښور کې د طالبانو کونسلګرۍ په یوې اعلامیه کې ویلي و، چې د پاکستان ملي سرود ته د سپکاوي اراده یې نه لرله او کونسل ځکه ملي سرود ته ونه درېد چې په ملي سرود کې موسیقي غږول شوې وه.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د طالبانو د قونسل له‌خوا د ملي سرود د سپکاوي په اړه د طالبانو د سفارت څرګندونې په کلکه ردې کړې.

د سیمې اوسېدونکي وايي، چې د جګړې دلیل لا نه دی معلوم؛ خو له نېږدې کلیو څخه یو شمېر خلکو ته د وتلو امر شوی دی.

د خوست د ګربزو ولسوالۍ اړوند د مښې کلي سرحدي سیمو خلکو ویلي، چې د جګړې له وېرې اکثر خلکو کډې کړې دي.

دوی له خوستوالو غوښتي، چې د غلام خان بند له کډوالو سره مرسته وکړي.

له دې وړاندې هم پر ډېورنډ کرښه د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ نښتې شوي، چې دواړو خواو ته مرګ ژوبله اوښتې وه.