د طالبانو د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبير له یو شمېر فارغو شویو ډاکترانو سره په لیدنه کي ویلي، چې دوی د «اسلامی امارت د پاليسي» له مخې په عملي او تخصصي مرکزونو کې ګومارني کوي. د طالبانو تر کنټرول لاندې د روغتيایي سیسټم لویه برخه د مسلکي کسانو له نشتون سره مخ ده.
د طالبانو د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال دفتر د شنبې په ورځ په يوې اعلاميه کې ویلي، چې د اکمال تخصصي زده کړو څخه فارغ ډاکټرانو له طالبانو څخه د امکاناتو د برابرولو او ملاتړ غوښتنه کړې.
ډاکترانو زياته کړې: «د هېواد روغتیايي سکتور کې د پرمختګ لپاره له پوهنتون څخه فارغ ګڼ شمېر ډاکتران د تخصص بشپړولو هیله لري.»
د رییس الوزرا سیاسي مرستيال په دې لیدنه کې ویلي، چې دوی پر افغان کادرونو تکيه لري او د همدې ډاکترانو پر وړانديزونو به غور وکړي.
هغه زياته کړې: «د اسلامي امارت د پالیسۍ پر بنسټ په علمي او تخصصي مرکزونو کې په مناسبو امکاناتو د افغان کادرونو د ګمارنې هڅې پیل شوي دي.»
پر طالبانو نيوکې کيږي، چې مسلکي بستونه یې غيري مسلکي کسانو ته ورکړي او په روغتيايي ادارو کې يې هم «طالب او ملا» ګمارلی او د ټاکلو معيار يې «دیني زده کړي او جهاد» ټاکلی دی.
په ډېرو ولایتونو کې له دولتي روغتونو څخه په زيات شمېر متخصص ډاکترانو هم دندي پرېښي او ګيله کوي، چې طالبان تنخوا او امکانات پر وخت نه ورکوي او ورسره د مور او میري چلند کوي.
په تېرو درېيو کلنو کې د بيلابيلو پوهنتونو د طب له پوهنځيو څخه فارغ کسان هم د ندو په پيدا کېدو ستړي شوي او نااميده شوي دي.
نړيوالو هم په افغانستان کې د روغتيا پر ناسم سيستم اندېښنه ښودلې.
د همدې کال په لومړۍ مياشت کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د روغتیا سازمان مسوول ډاکټر جمشید ټنولي په یوه خپاره شوي ویډېویي پیغام کې ویلي، چې باکیفیته روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی په افغانستان کې یوه مهمه موضوع ده.
نوموړی وايي په افغانستان کې میلیونونه کسان روغتیايي مرستو ته اړتیا لري: «نږدې ۱۸میلیونه کسان په نړېوالو بشري روغتیايي مرستو پايي.»
د افغانستان د المپیک، بدنې روزني او روزش عمومي کمېټې د شنبې په ورځ په يوه خبر کې ويلي، چې دغه سيالۍ یوه اونۍ وړاندې په تاشکند کې پيل شوي وې، چې د ۱۳ هېوادونو لوبغاړو په بېلابيلو لوبو کې برخه اخیستې.
افغان المپيک ويلي، چې په دې سيالیو کې پنځو افغان لوبغاړو سره ۴ افغان هیت برخه اخيستې او دغه مډالونه یې ګټلي دي.
په دې سياليو کې د شمالي کوريا لوبغاړو د قهرمانۍ لومړۍ او د روسيې لوبغاړو دویم مقام تر لاسه کړ.
د طالبانو د مشر ملاهبت الله له دفتره شاوخوا شل ورځې وړاندې په کابل کې د طالبانو د استبخاراتو عمومي ریاست ته یو حکم لېږل شوی چې د غیر مقلدینو د نفوذ پر مخنیوي متمرکز دی.
ملاهبت الله اخوندزاده دغه حکم په کونړ ولایت کې د کارونو د ارزونې په تړاو د یاد ولایت د طالبانو د استخباراتو د وړاندې شوي راپور په ځواب کې ورکړی دی.
دغه مکتوب پنځه مادې لري
په لومړۍ ماده کې راغلي، چې د راپور په متن کې د قتل د یادو شویو موضوعاتو په اړه چې څوک دعوه لري ټول دې اړوندو نظامي محاکمو ته وسپارل شي، څو پرېکړې وکړي او حل او فصل شي.
په دویمه ماده کې ملاهبت الله د خپلې ډلې واک لاندې سترې محکمې او ارشاد، حج او قافو وزارت ته سپارښتنه کړې چې په کونړ ولایت کې په خپلو تشکیلاتو کې د غیر مقلدینو پر ځای مقلدین وټاکي.
ملاهبت الله په درېیمه ماده کې د خپلې ډلې د استخباراتو له عمومي ریاست غوښتنه کړې چې د کونړ د اسخباراتو ریاست لپاره دې مقلد او قوي کس معرفي کړي.
په څلورمه ماده کې ملاهبت الله له پوهنې وزارت غوښتي چې په دغه ولایت کې دې منظورې شوې مدرسې جوړې کړې او د غیر مقلدینو مدرسې چې له هرځایه تمویلیږي، د هغو په اړه دې بشپړ معلومات راټول کړي او د بهرني تمویل د مخنیوی لپاره دې حل لارې ولټول شي.
په پنځمه ماده کې د طالبانو مشر د خپلې ډلې له کورنیو چارو وزارت نه غوښتي، چې په کونړ کې د خپلو تشکیلاتو په تړاو غور وکړي او په کومو ځایونو کې چې د تشکیل اړتیا وي نو هغه دې پوره کړي او په تشکیلاتو کې دې مقلدین پر دندو وګوماري او د غیر مقلدینو نفوذ دې کم او یا هم «ورک» کړي.
په کونړ کې د طالبانو ځايي سرچینو نن د یکشنبې په ورځ «د لړم۱۹مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې په دغه ولایت کې د طالبانو په منځ کې مقلد او غیر مقلد اصطلاحات ډېر کارول کېږي.
د سرچینې په خبره طالبان غیر مقلدین د اهل حدیثو لپاره کاروي او دا ډله اهل حدیث بیا داعش بولي. غیر مقلدین خپل مخالفان (مقلدین) د قران او احادیثو د بشپړ پلیتابه پر وړاندې خنډ بولي، ځکه ددوی په باور، دا ډله هرڅه په پټو سترګو مني.
په کونړ کې سرچینې وايي، چې طالبانو د داعش د مخنیوي لپاره د اهل حدیث ډلو اړوند مدرسو فعالیتونه محدود کړي.
کونړ د افغانستان د هغو ولایتونو په ډله کې شمېرل کیږي چې سلفیان پکې تر نورو ډېر نفوذ لري.