د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د شنبې په ورځ وویل، چې د تیر کال د جولای میاشت راهیسې د روسیې بې پیلوټه الوتکو او توغندیزو بریدونو د اوکراین د بندرونو ۳۲۱ تاسیسات زیانمن کړي دي.
هغه زياته کړه، چې د روسيې په بريدونو کې په اوکراین کې میشتې د نورو هېوادونو شل سوداګريزې بېړۍ هم زيانمنې شوې دي.
زېلېنسکي وویل: «د اوکراین د خوړو ماهرین د نړۍ سلو هېوادونو ته د ۴۰۰ میلیونه خلکو لپاره خواړه چمتو کوي. په مصر، لیبیا، نایجیریا او د افریقا په نورو هېوادونو کې د خوراکي توکو بیې په مستقیمه توګه په اوکراین کې د کروندګرو او کرنیزو شرکتونو په کار پورې اړه لري، چې ایا دوی په نورمال ډوله کار کولې شي که نه.»
مسکو په وار وار دا رد کړې چې ګواکې پر ملکي اهدافو بریدونه کوي.
اوکراین د نړۍ د غنمو او جوارو یو لوی تولیدوونکی هېواد دی او د روسیې تر برید وړاندې یې هره میاشت شاوخوا شپږ میلیونه ټنه غله د تور سمندرګي له لارې صادرول.
کله چې روسیې د ۲۰۲۲ په فبروري پر اوکراین برید وکړ، نو د اوکراین د تور سمندر بندرونه یې بند کړل. د ۲۰۲۲ کال د جولای په میاشت کې د تور سمندر له لارې د صادریدونکو غلو په اړه، د ملګرو ملتونو او ترکیې په منځګړیتوب یو ټړون لاسلیک شو. خو یو کال وروسته روسیه له دغه تړون څخه ووتله.
له هغه وخت راهیسې، اوکراین د یو دهلیز په کارولو سره غله او نور خوراکي محصولات صادر کړي، چې د رومانیا، بلغاریا او ترکیې د ځمکنیو لارو څخه تیریږي.
د حکومت او سوداګرو د معلوماتو له مخې، د اوکراین د غلو صادرات د ۲۰۲۴ کال د جون-جولای له فصله د نومبر تر نیمایي پورې شاوخوا ۱۶ میلیون میټریک ټُنه او تېر کال یې صادرات شاوخوا ۱۱میلیون ټنه و.
د پښتونخوا په کورمه ولسوالۍ کې ځايي سرچینو نن شنبې «د لیندۍ ۳مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې په دغه برید کې د حکومتی جرکې د غړو چورلکې ته کوم زیان نه دی اوښتی او بېرته له کورمې پيښور ته رسېدلې ده.
د پښتونخوا ایالتي حکومت د دې برید په اړه تر دې دمه کوم غبرګون نه دی ښودلی او نه یې هم په کورمه کې د روانو جنجالونو په اړه کومه اعلامیه خپره کړې ده.
په دې جرګه کې د پاکستان د پارلمان پخوانی غړی ساحد حسین توری د ښتونخوا چیف سکیرټري ندیم اسلم، د پولیسو مشر اختر محمد ګنډاپور، ایالتي وزیران محمد علي سیف او افتاب عالم اپریدی شامل وو.
دغه جرګه غواړي روانه جګړه پای ته ورسوي او دواړو طرفه خبرې پیل کړي.
ځايي سرچینو وویل چې دغه جرګې غړو د اهل تشیع او سني ځايي قومي مشرانو سره لیدلي دي.
دې جرکې دواړو اړخونو ته ویلي:« هېڅ چا ته اجازه نشته چې امنیت خراب کړي.»
د پښتونخوا حکومت له هغه وروسته باړه چینار ته د جرګې لېږلو پرېکړه وکړه چې پرون په دغه سیمه کې بیا نښتو زور واخیست او تر دې دمه پکې ۴۳ کسان وژل شوي او له ۱۰۰ زیات ټپیان دي.
د پښتونخوا کورمې ولسوالۍ د باړه چېنار سیمو ځینو اوسېدونکو نن شنبې « د لیندۍ ۳مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د کورمې بګن بازار، شلوزان او علیزی سیمو کې د ځايي اوسېدونکو کورونه او مارکېټونه په مکمل ډول سوځول شوي دي.
په کورمه کې روانه جګړه له هغه وروسته پیل شوې، چې تېره پنجشنبه د اهل تشیع موټرو په کاروان په برید کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴۵ کسان ووژل شول.
تېره میاشت هم په ورته برید کې د ماشومانو او ښځو په ګډون ۱۵ سنیان وژل شوي وو.