د پاکستان پوځ د چهارشنبې په ورځ وویل چې په سوېلي وزیرستان کې یې ۱۳ وسله وال وژلي دي. د پاکستان پوځ د عامه اړیکو دفتر وايي، دغه وسله وال د سوېلي وزيرستان په سره راغه سيمه کې د چاڼيزو عملياتو په ترڅ کې وژل شوي دي.
څو ورځې وړاندې همدې سیمې ته څېرمه پر یوې پوستې د وسله والو په برید کې ۱۶ پاکستاني امنیتي ځواکونه وژل شوي وو.
پاکستاني رسنیو او د وزیرستان اوسیدونکو ویلي، چې د پاکستان پوځ د عملیاتو د پیلولو لپاره لږ تر لږه د درېیو کلیو اوسیدونکي ایستلي دي.
په دې وروستیو کې په خیبرپښتونخوا او بلوچستان ایالتونو کې د وسله والو بریدونه زیات شوي دي. د پاکستان د بلوچستان په کیچ سیمه کې تېره ورځ د یوه ماین په چاودنه کې دوه پاکستاني امنیتي عسکر ووژل شول او څو نور ټپیان شول.
پاکستاني رسنیو تیره ورځ ویلي چې دغو عسکرو د قطر د شاهي کورنۍ د هغو غړو ساتنه کوله چې سیمې ته د ښکار لپاره تللي وو.
د خیبرپښتونخوا د اطلاعاتو وزیر محمد علي سیف په کورمه کې د درملو د کموالي له امله د ۱۰۰ ماشومانو د مړینې خبرونه دروغ بللي دي. تر دې وړاندې د کورمې یوه ځايي چارواکي اغا مزمل ويلي و، چې د لارو بندېدو له امله له ۱۰۰ زيات ماشومان مړه شوي.
د پاکستان جیونیوز ټلویزیون د خیبرپښتونخوا د اطلاعاتو وزیر محمد علي سیف له قوله راپور ورکړی او ویلي یې دي، چې ښاغلي سیف په خپل یوه بیان کې څرګنده کړه، چې هره ورځ ټول اړین درمل سیمې ته لېږدول کیږي او اوس د پخوا پرتله حالت تر کنټرول لاندې دی.
کورمه کې ځايي خبریالان وايي، چې کوهاټ کې د کورمې د وضعیت د سمولو لپاره ځنډول شوې جرګه نن بیرته په خپل کار پیل کوي.
له ۸۰ ورځو راهیسې د کورمې او پېښور تر منځ غځېدلې لویه لاره د هر ډول تګ راتګ په مخ تړل شوې او اوس د صوبايي حکومت له لوري اړینې چارې د هوايي امبولانس (هیلېکوپتر) پر مټ ترسره کیږي.
پاړه چنار کې د سړکونو د بندولو پر ضد له یوې اوونۍ راهیسې د خلکو اعتراضي پرلت روان دی.
د کورمې ولسوال جاويدالله محسود وايي، روغتونونو ته د درملو رسولو او پېښور ته د ناروغانو د رسولو لپاره د هيلېکوپتر خدمتونه روان دي او د حالاتو تر سمېدو به اړینې چارې د هوا له لارې ترسره کیږي.
اېنډېپېنډنټ ورځپاڼې په خپل یوه راپور کې ویلي، چې له افغانستانه د امریکا او ناټو ځواکونو د وتلو پرمهال په افغانستان کې د ۷،۲ میلیارد ډالرو څخه ډېر پوځي تجهیزات پاتې شوي و.
د ارپن رای د راپور له مخې، د دغه تجهیزاتو ډېره برخه د طالبانو په لاس کې ده او ډېری یې د ویجاړېدو او کباړ کېدو په حال کې دي.
د اېنډېپېنډنټ ورځپاڼې د راپور له مخې، د امریکا له لورې په افغانستان کې پاتې شوې سلګونه امریکايي هاموې ټانکونه اوس په خځلو کې پراته دي او په خراب حالت کې د طالبانو په واک کې دي.
دوی وايي، طالبان له دغو امریکايي هاموې ټانکونو څخه د خپل پوځي نښې د کمپاین په توګه استفاده کوي.
دغه ورځپاڼه زیاتوي، چې د افغانستان له څو ولایتونو څخه د سپوږمکۍ له لارې په اخیستل شویو تازه انځورونو کې ښکاري، چې دغه امریکايي هاموې ټانکونه ویجاړ شوي، پرزې یې خلاصې شوي او په تازه هوا کې د ودانیو په شاوخوا کې پراته دي.
د دغه راپور له مخې، امریکايي ځواکونو له افغانستان څخه د ګډوډ وتلو د وروستیو اونیو پرمهال هڅه وکړه، چې د کمپیوټري سیسټمونو په ګډون خپل ډېری پوځي تجهیزات ویجاړ او له منځه یوسي.
خو د امریکا د دفاع وزارت چارواکو ویلي، چې د ۲۰۲۱ کال په اګسټ میاشت کې طالبانو ته د امریکا له لورې د روزل شویو افغان ځواکونو تسلیمېدو او د پخواني جمهوري نظام تر پرځېدو وروسته ډېر امریکايي پوځي تجهیزات د طالبانو لاس ته ولیدل.
پنټاګون وايي، چې امریکایي ځواکونو له افغانستان څخه د وتلو پر مهال د ۷،۲ ملیارد ډالرو څخه زیات ارزښت لرونکي پوځي تجهیزات پرېښودل.
خو طالبان ډېری وخت دغه امریکايي پوځي تجهیزات په خپلو لویو نمایشي غونډو کې لکه د اګسټ په میاشت کې په بګرام پوځي اډه او ولایتونو کې نندارې ته وړاندې کوي.
د اېنډېپېنډنټ ورځپاڼې د کابل، کندهار، هرات، خوست او غزني ولایتونو څخه د سپوږمکۍ له لارې اخیستل شوي انځورونه څېړلي، چې په کې لیدل کېږي هاموې ټانکونه، رینجر موټرونه او پوځي توکي چې د امریکايي پوځیانو له لورې افغان پولیسو او اردو ته ورکړل شوي وو، پراته دي.
د دغه هاموې (زغره وال) ټانکونو ډېره برخه په کابل هوايي ډګر او د کندهار په هوايي ډګر کې لیدل شوي دي.
دغې رسنۍ په ۲۰۱۹ او ۲۰۲۰ کلونو کې د سپوږمکۍ له لارې اخیستل شوي انځورونه سره پرتله کړي دي او وايي، ورستیو انځورونو کې لیدل کیږي، چې دغه امریکايي پوځي توکي په ډېر خراب حالت کې پراته دي.
استخباراتي څېړونکی او شنونکی قیس علمدار وايي، چې د افغانستان په لږ تر لږه ۲۰ سیمو کې د امریکا له لورې پاتې شوي هاموې ټانکونه او پوځي وسایل لیدل شوي دي.
نوموړی وايي:«د طالبانو له واکمنۍ څخه مخکې د انځورونو پرتله کول ښيي، چې دوی(طالبان» نور د ناټو د دې ګران بیه ماشینونو د ساتلو توان نلري او د دې لپاره ډېر دلیلونه شته، چې تر ډېره بریده ددغو وسایلو د ساتنې او د هغوی د چلولو لپاره د ګران بیه تیلو مصارف پوره کولی نه شي.»
ښاغلی علمدار وايي، چې طالبان واک ته د رسېدو په لومړیو څو میاشتو کې د افغانستان په ځینو ولایتونو کې د ګزمو لپاره د نورو موټرونو تر څنګ دا هاموې ټانکونه هم کارول، خو د وخت په تېرېدو سره داسې ښکاري، چې لسګونه یې ویجاړ کړي دي.
له دې سره، د تېر حکومت د جنايي جرمونو د څېړني د برخي یو افغان نظامي بسم الله تابان وايي، چې د هاموې ټانکونو د چلولو لپاره تېل ګران دي او د ترمیم لپاره یې پرزې د امریکا او اروپايي بازارونو څخه بهر ترلاسه کول ناشونې دي.
نوموړی زیاتوي:«دا یوازې د تېلو خبره نه ده، چې د یو عادي موټر په پرتله پنځه یا شپږ ځله ډېر مصرفوي، بلکې تاسو د هاموې یوه کوچنۍ برخه هم په افغان بازار کې نه شئ موندلی. د هاموې ساتنه ګرانه ده او په ریښتیا سره چې د طالبانو له توان څخه لوړ کار دی.»
اېنډېپېنډنټ وايي، د افغانستان په سرحدونو او امنیتي پوستو کې ولاړ هاموې له امریکا څخه غلا شوي ټانکونه دي.
دغه ورځپاڼه وايي، چې طالبانو د خپل ځواک په یوه نادره ننداره کې د طالبانو د جګپوړي وزیر خلیل الرحمان حقاني د جنازې د مراسمو د ساتنې لپاره د هاموې ټانکونو کتارونه هم جوړ کړي وو.
ژورنالېسته او د افغانستان په اړه شنونکې لین اوډونیل وايي، چې طالبان د پرزو د نشتوالي له امله دا هاموې ټانکونه په کباړ بدلوي.
د نوموړې په خبره، د سپوږمکۍ انځورونو څو هاموې ښودلي، چې پرزه شوي یا په بشپړه توګه تش شوي دي.
نوموړې دې پوښتنې ته په اشارې سره چې طالبانو څنګه وکولی شول د امریکا بلک هاک چورلکې بیا ترمیم کړي وویل، چې امریکا د پوځي تجهزاتو د بیا ترمیم په برخه د میلیاردونو ډالرو په لګښت افغان پوځیانو ته روزنه ورکړې وه.
په ورته مهال سیګار په خپل یوه راپور کې ویلي و، چې امریکا د ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۲۱ کال پورې د افغان امنیتي ځواکونو د پراختیا او ساتلو په برخه کې شاوخوا ۸۳ میلیارده ډالر مصرف کړی دی.
د تېر نظام د ملي امنیت رییس احمد ضیا سراج وايي، چې داسې اندېښني شته چې طالبان به وکولی شي د پاکستان او ایران په څېر ګاونډیو هېوادونو له لارې په تور بازار کې د پخوانیو امریکایي پوځي تجهیزاتو د پرزو په پلورلو سره خورا ډېري پیسي په لاس راوړي.
نوموړی وايي:«کله چې طالبانو د دفاع وزارت ډیپوګان ونیول، نو لوټ شوي ډېر شیان، وسلې، مهمات او د دې موټرو پرزې یې غلا کړې او ټول یې د پاکستان په تور بازارونو کې وپلورل.»
د سراج په خبره، ډېر ژر به طالبان د ناټو دغه هاموې ټانکونه د کباړ په څېر د پاکستان په بازارونو کې وپلوري، خو دا لا نه ده څرګنده چې وروسته به پاکستان دغه وسایل څه ډول وکاروي.
د سوریې دولتي رسنۍ وايي، چې له لاریونونو وروسته پولیسو په حمص کې ګرځبندیز لګولی دی.
د حمص امنیه قومانداني، چې د هیئت تحریرالشام په لاس کې ده، دغه ګرځبندیز د ماښام له شپږ بجو نه د سهار تر اتو بجو پورې لګولی دی.
دغه ګرځبندیز په حمص کې له وسله والو نښتو وروسته لګول شوی.
د سوریې چارواکو د چارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې په طرطوس کې یې له پخواني رژیم سره د تړلو کسانو یوه ډله محاصره کړې او ځینې کسان یې وژلي دي.
یو شمېر سرچینو ویلي، چې په طرطوس کې د وسله والو نښتو په پایله کې د سوریې د لنډمهالي حکومت د کورنیو چارو وزارت شپږ تنه غړي وژل شوي دي.
فرانس پرېس د ګرځبندیز خبر د سوریې د رسنیو په حواله ور کړی.
روسیې د چارشنبې په ورځ په داسې حال کې چې په کیېف کې کرسمس نمانځل کېده، د اوکراین د انرژۍ پر سیسټم د کروز او بالستیک توغندیو او بې پیلوټه الوتکو په مټ برید وکړ. د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلېنسکي دغه برید غیر انساني بللی دی.
د جګړې درېیم کال نږدې په پای ته رسیدو دی، خو دغو بریدونو په شمال ختیز خارکیف ښار کې لږ تر لږه شپږ کسان ټپیان کړي او په ډنیپرو پیټروفسک سیمه کې یې یو تن وژلی دی.
د رویټرز د رپوټ له مخې، په خارکیف سیمه کې نیم میلیون خلک له تودوخې بې برخې شوي، په داسې حال کې چې د تودوخې درجه له صفر څخه یوازې څو درجې لوړه ده. په پلازمینه کیېف او نورو سیمو کې د برېښنا پرچاوۍ ډېرې شوې دي.
زیلېنسکي له برید وروسته وویل، « نن، (د روسیې ولسمشر ولادیمیر) پوتین په قصدي توګه کرسمس د برید لپاره وټاکه. تر دې به بل څه غیر انساني وي؟ له۷۰زیات توغندي، د بالستیک توغندیو په ګډون او له سل ډېرې بریدګرې بې پیلوټه الوتکې».
د روسیې دفاع وزارت تایید کړه چې د انرژۍ پر هغو مهمو تاسیساتو یې ستر برید کړی چې د کیېف د "پوځي-صنعتي کمپلکس" ملاتړ کوي.
د اوکراین پوځ وویل چې د دغه هېواد د هوايي دفاع ځواکونو د شپې او چارشنبې په سهار ۵۹ روسي توغندي او ۵۴ ډرونونه نسکور کړي.
اوکراینیانو د چارشنبې په ورځ خپل کرسمس د نوې جنترۍ له مخې ونمانځه، چې دا د روسیې اغېز ختمولو پر لور بل ګام دی.
د اوکراین خپلواکې ارتودوکس کلیسا، چې په ۲۰۱۸ کې رامنځته شوې، په ۲۰۲۳ کې موافقه وکړه چې له روسیې سره د جولین کالیزه پرېږدي، چیرې چې کرسمس د جنورۍ پراوومه نېټه نمانځل کیږي.
د روان کال له پسرلي راهیسې روسیې د اوکراین د انرژۍ پر سکتور بریدونه زیات کړي، چې د تولید ظرفیت یې کم شوی.
د اوکراین هوايي ځواک وویل چې خارکیف په بالستیک توغندیو په نښه شوی.
د سیمې والي، اولیګ سنیهوبوف په ټیلیګرام کې وویل چې د ملکي نااستوګنیزو تاسیساتو یوڅه برخې زیانمنې شوې دي.
د اوکراین د انرژۍ وزیرجرمن ګالوشینکو په فېسبوک کې ولیکل، چې روسیه د اوکراین برېښنا سکتور په پراخه کچه په نښه کوي او د برېښنا رسونې محدودیتونه پرځای دي.
د اوکراین تر ټولو لوی خصوصي انرژۍ شرکت DTEK وویل چې د دوی پر تولیدي تاسیساتو بریدونه شوي، د برېښنا تجهیزات په جدي توګه زیانمن شوي او دا په روان کال کې پر انرژۍ سکتور دیارلسم لوی برید دی.
اوکرایني چارواکو ویلي، چې د سې شنبه په ورځ د اوکراین په مرکزي ښار کریوي ریح کې پر یوې ودانۍ یو بالسټیک توغندی ولګېد، چې له امله یې یو کس ووژل شو او ۱۵تنه نور ټپیان شول. دغو چارواکو د څلورو کسانو روغتیایي حالت نازک بللی دی.
اوکرایني چارواکو د ویلادمیر زېلېنسکي پر ټاټوبي دغه برید غندلی دی.
د ښار د نظامي ادارې مشر اولیکسندر ویلکول په ټېلګرام لیکلي: «راکشسانو په یوه څلور پوړیز استوګنځي چې ۳۲ اپارتمانونه یې لرل، په مستقیم ډول برید کړی.»
د سیمې والي سیرهي لیزاک ویلي، چې د یوه سړي مړی د خاورو له لاندې را اېستل شوی دی.
هغه زیاته کړه، چې یوه ښځه هم وروسته له دې چې څلور ساعته د خاورو لاندې وه ژغورل شوې او روغتون ته لېږدول شوې ده.
د اوکراین د بشري حقونو څارونکي ډېمېترو لوبینیتس په ټېلګرام لیکلي: « په داسې حال کې چې د نړۍ نور هېوادونه کرسمس لمانځي، اوکراینیان د روسیې له نه ختمیدونکو بریدونو سره مخامخ دي.»
کریوي ریح یو فولاد جوړونکی ښار دی، چې د جګړې دمخه نفوس یې له۶۰۰ زرو څخه ډېر وو.