امریکا د ګوانتانامو زندان ۱۱ بندیان عمان ته ولېږدول

فضل الرحمن دغه څرګندونې نن دوشنبه په پېښور کې په کورمه ولسوالۍ کې د سني او شیعه فرقه ییزو وسله والو مخالفتونو ته په غبرګون کې کړي دي.

نوموړی وایي:«چې تنګ نظره او جذباتي خلک د حالاتو له پوهېدو پرته فتوا صادروي، د فتوا صادرولو لپاره د سیمه ییزو او نړیوالو حالاتو درک مهم او اړین دی.»

که څه هم مولانا په دې خبرو کې د چا نوم نه اخلي، خو د پاکستان خلاف ټي ټي پي او نور وسلوال د پاکستان پرضد خپله جګړه جهاد بولي.

د فضل رحمان له خبرو سره هممهال پاکستان کې د پوځ او امنیتي ادارو پرضد د تحریک طالبان پاکستان بردیونه زیات شوي او هم یې ویلي چې یوه ډله یې د بریدونو لپاره پنجاب ته استولې ده.

دې ډلې د پاکستان د اوسني لوی واکمن ګوند مسلم لیګ مشرانو ته هم خبرداری ور کړی دی، چې په نښه به یې کړي.

اوچا د دوشنبې په ورځ په اېکس پاڼه کې لیکلي، چې سږکال په افغانستان کې د اټکل له مخې، ۱۴.۸ میلیونه کسان، چې د افغانستان د نفوس ۱ پر ۳مه برخه دي، د ژوندي پاتېدو لپاره خوراکتوکو او کرنیزو مرستو ته اړتیا لري.

دغه اداره وايي، د دوی ملاتړي به ۱۴.۲ میلیونه کسانو ته لومړيتوب ورکړي او د دې ملاتړ چمتو کولو لپاره به ۱.۰۸ بیلیونه ډالرو ته اړتیا ولري.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر په ډیسمبر میاشت کې په خپل یوه راپور کې ویلي و، چې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان د نفوس نږدې نیمايي برخه چې شاوخوا ۲۲.۹ میلیونو ته رسیږي، د ژوندي پاتېدو لپاره بشري مرستو ته اړتیا لري.

اوچا ویلي و، چې په ۲۰۲۵ زیږدیز کال کې ۲۱ میلیونه خلک به د اوبو د کمي، د روغتیایي خدمتونو د نشتوالي، ۱۴.۸ میلیونه خلک به د سخت خوراکي نا خوندیتوب، ۱۴.۳ میلیونه نور به لږو روغتیایي خدمتونو ته لاسرسی ولري، همدارنګه ۷.۸ میلیونه مېرمنې او ماشومان به خوراکي مرستو ته اړ وي.

د ملګرو ملتونو دغې ادارې ویلي، د افغانستان خلک د اقتصادي کړکیچ تر څنګ د هغو حقوقي بندیزونو سره هم مخامخ دي چې د طالبانو له خوا لګول شوي دي.

د اوچا په خبره دغو بندیزو ټولو ته یو لړ ګواښونه پیښ کړي، خو نجونې او مېرمنې تر نورو هغو ډېرې زیانمنې شوې دي.

دغه دفتر ویلي و، چې په ۲۰۲۵ کال کې ښايي موسمي ننګونې ډيري شي، او د کورنو او کرنیزو ځمکو د ویجاړیدو، اړینو خدماتو کې د خنډ او لنډمهاله بې ځایه کېدو لامل به شي.

په اسلام اباد کې پاکستاني پولیسو ځايي رسینو ته نن دوشنبې «د مرغومي ۱۷مه» وویل چې د موندل شوي جرمن ډېپلوماټ مړی یې عدلي طب ته لېږلی او په دې اړه څېړنې روانې دي.

پاکستاني پولیس وايي چې د دې پېښې په اړه یې په اسلام اباد کې د جرمني سفارت ته خبر ورکړی دی.

دوی زیاتوی د مرګ څرنګوالی به یې د عدلي طب له رپوټ وروسته په ډاکه شي خو پر دغه جرمن ډېپلوماټ یو ځل مخکې هم د زړه کوچنۍ حمله راغلې وه.

د پاکستان «جنګ» ورځپاڼې د اسلام اباد د پولیسو په حواله لیکلي چې د دوه ورځې پرلپسې غیرحاضري له امله یې د اسلام اباد په ډېپلوماټیکه سیمه کې د جرمني سفارت د دوهم سکرټر تهامس فلډر استوکنځي دروازه ماته کړه او د هغه مړی یې وموند.

پاکستاني پولیس وايی د مړي له پیدا کېدو وروسته په اسلام اباد کې د جرمني سفارت ته په دې اړه معلومات ورکړل شول.

تر اوسه په اسلام اباد کې د جرمني سفارت د خپل د دوهم سکرټر د مړي پیدا کېدو په تړاو څه نه دي ویلي.

ځايي سرچینې وایي، برید داسې مهال شوی چې دغه دواړه پولیس له شپنۍ دندې څخه سهار وختي بېرته کورونو ته پر لاره وو.

تر اوسه پورې هېڅ کومې وسله والې د دغه برید مسوولیت نه دی منلی.

تر دې څلور ورځې وړاندې په یوې بله پېښه کې د همدې لکي مروت څلور پولیس هم د ناڅرګنده وسله والو له لوري تښتول شوي چې لا یې هم درک نه دی معلوم.

په خېبر پښتونخواه کې په دې وروستیو کې هدفي وژنې او وسله والو بریدونو زور اخیستی، چې د ټي ټي پي وسله والې ډلې د ډېرو بریدونو مسوولیت منلی دی.

د خېبر پښتونخواه سیاستوالو په وار وار نیوکې کړي‌ چې د پاکستان د ناسمو سیاستونو له امله پښتونخوا په اور کې سوځي او ورځ تر بلې دغلته نا امنۍ ډېرېږي چې ان ځینې سیمې وسله والو تر خپلې ولکې لاندې راوستې دي.

د رسمي معلوماتو له مخې دغه تړون د پاکستان د خوړو خوندیتوب او څېړنو وزارت او د چین د ګمرکونو عمومي ادارې ترمنځ لاسلیک شوی، چې موخه یې په چین کې د دغه مخ پر ودې مارکېټ کې د صادراتو اسانول او ښه ګټه اخیستل دي.

په چین کې د پاکستان سفیر خلیل هاشمي د «روبه رو» په نامه د اج نیوز یوې خپرونې سره په مرکه کې یاد تړون د دواړو هېوادونو د سوداګریزو اړیکو د پراختیا لپاره یو مهم ګام وباله.

نوموړي وویل چې چین د خرو د صادراتو لپاره یو سټراتېژیک او لوی مارکېټ دی او پاکستان ته ځانګړې اقتصادي اهمیت لري.

هغه زیاته کړه چې د دواړو هېوادونو ترمنځ وروستی پروټوکول د پخوانیو خنډونو د له منځه وړلو لامل شوی او اوس پاکستان چمتو دی چې د چین اړتیاوې په دې برخه کې پوره کړي.

د رسمي شمېرو له مخې په پاکستان کې د ۲۰۲۳ کال تر پایه ۵.۶ میلونه خره درلودل او دغه شمېر هر کال مخ په لوړه روان دی.

چین چې شاوخوا ۵.۹ میلیونه خره لري، د خرو د غوښې او پوستکي د زیاتېدونکي اړتیا له امله د نورو هېوادونو وارداتو ته مخه کړې ده. د خرو پوستکی په چین کې په پراخه کچه د «ای جیاو» په نامه دودیزې درملنې لپاره کارول کېږي.

دغه درمل، چې د چینایي دودیز طب یوه برخه ده، د وینې د جریان د ستونزو، بې‌خوبۍ او وچ ټوخي د درملنې لپاره کارېږي. کارپوهان اټکل کوي چې د دې درملو اړتیاوې پوره کولو لپاره هر کال په ټوله نړۍ کې میلیونونه خره وژل کیږي.

پاکستان هڅه کوي له دې فرصت څخه په ګتې اخیستو خپل صادرات زیات کړي. د رسمي معلوماتو له مخې د دې لپاره، د «هینګینګ ګروپ» په نامه شرکت چمتو دی چې په ګوادر ازاده سیمه کې یو عصري قصابي جوړه کړي. دغه تاسیسات به په کال کې د ۲۱۶ زره خرو د اړتیا وړ غوښه د چین بازار ته برابره کړي.

په چین کې د پاکستان سفیر ټینګار وکړ چې له چین سره په بېلابېلو برخو، په ځانګړي ډول د خرو د صادراتو په برخه کې د سوداګریزو اړیکو پیاوړي کول، د پاکستان د پراخې اقتصادي ستراتیژۍ یوه برخه ده.

خېبر پښتونخواه یو له هغو ایالتونو ګڼل کېږ‌ي چې د غرنیو سیمو د درلودو له کبله په کې په لوی شمېر خره موجود دي او ۲۰۱۷ زیږدیز کال کې ایالتي حکومت پلان درلود چې چین ته نږدې ۸۰ زره خره صادر کړي.