د تېر جمهوري دولت د ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح د جرمني په مونیخ کې د افغان کډوال له لورې په موټر د ۲۸ کسانو ټپيان کول ترهګریز برید یاد کړی او عاملینو ته یې د سختې سزا غوښتنه کړې.
د پنجشنبې په سهار یوه ۲۴ کلن افغان کډوال د جرمني په مونیخ ښار کې د خلکو پر ګڼه ګوڼه موټر وربرابر کړ او ۲۸ کسان یې ټپيان کړل.
امر الله صالح پر خپله اېکس پاڼه لیکي:« د ۲۰۲۵ کال د فبرورۍ په ۱۳مه، د جرمني په مونیخ کې وروستۍ ترهګریزه حمله، چې پهکې یو موټر په قصدي ډول د اتحادیې د کارګرانو په غونډه کې د ملکي وګړو په ګڼه ګوڼه وروست، یو وحشي ترهګریز عمل دی، چې عاملین یې باید تر ټولو سخته سزا وویني. موږ د ترهګرو او د هغوی د هڅوونکو د سزا په اړه د جرمني د عدلي سیسټم ملاتړ کوو. زموږ فکرونه او دعاګانې د قربانیانو او د هغوی د کورنیو سره دي.»
صالح زیاته کړې، چې په اروپا کې د ترهګریزو بریدو ستر لامل په افغانستان کې د طالبانو بیا واک ته رسېدل او دغه ډلې ته د بشري مرستو په نامه په میلیونونو ډالر مرستې دي.
نوموړی زیاتوي:« مهرباني وکړئ په یاد ولرئ چې په کابل کې د جرمني سفارت د مې په ۳۱مه، ۲۰۱۷ کې د حقاني شبکې له خوا تر برید لاندې راغی، چې له ۱۵۰ څخه ډېر کسان یې ووژل او له ۴۰۰ څخه ډېر یې ټپیان کړل او د دې برید پلان جوړونکی د دوحې د تړون له مخې د ۵۰۰۰ خوشې شویو بندیانو څخه یو و.»
د جمهوري نظام د ولسمشر دغه لومړي مرستیال ویلي چې له ۲۰۰۱څخه تر ۲۰۲۱ پورې، د افغانستان اسلامي جمهوریت د ترهګرۍ پر وړاندې په جګړه کې یو باوري او مشروع شریک و خو د دوحې تړون د ناټو په ملاتړ د کودتا سره ډېر ورته و، چې طالبان یې بیا واک ته ورسول.
صالح پر اېکس پاڼه کې په اروپایي هېوادنو غږ کړی چې د افغانستان لپاره خپلې پالسیو ته بیا کتنه وکړي نوموړی زیاتوي: «هغه ترهګرې ډلې چې په اروپا کې فعالیت کوي، د طالبانو له خوا هڅول شوي، باید وځپل شي او له منځه یوړل شي. د دې د ترلاسه کولو لپاره، باید په افغانستان کې د اساسي قانون د سیسټم د بیرته راستنیدو لپاره ملاتړ وشي، کوم چې کولی شي ستاسو سره په سوله، امنیت، پرمختګ کې ملګرتیا وکړي او د دوامداره ډله ییز کډوالۍ د خطرونو کمولو لپاره شرایط رامینځته کړي.»
د مونیخ دغه شکمن برید څو ساعته مخکې له هغه وشو، چې ټاکلې وه د امریکا د ولسمشر مرستیال جي ډي وینس او د اوکران د ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي په ګډون د ځینو نورو هېوادونو استازي د مونشن امنیتيي کنفرانس لپاره د جرمني دغه سویلي ښار ته ورشي.
له دغه برید وروسته د جرمني لومړي وزیر اولاف شولڅ ویلي؛ برید کوونکي ته باید سزا ورکړل شي او باید له هېواده و اېستل شي.
دا ناسته سږکال د جنورۍ له ۶مې د همدې میاشتې تر ۱۰مې پورې د سنګاپور په ملي پوهنتون کې جوړه شوې وه.
حازم چې د جاپان ناګویا پوهنتون دعصابپوهنې په برخه کې پياېچډي لري، افغانستان انټرنشنل-پښتو ته په رالېږل شوې ویناپاڼه کې ویلي چې دا غونډه ځوانو ساینسپوهانو ته نوي فرصتونه برابروي څو د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو د ځوانو ساینسپوهانو ترمنځ اړیکې رامنځته او له یو بل سر خپلې لاستهراوړنې شریکي کړي.
د معلوماتو له مخې، دا ناسته د سینګاپور د ملي څېړنیو بنسټ له خوا جوړه شوې وه او سږکال پهکې د نړۍ له ۴۹ هېوادونو څخه د کیمیا، فزیک، طب، ریاضیاتو، کمپیوټر ساینس، انجینرۍ او نورو برخو شاوخوا ۳۵۰ ځوانو څېړونکو ګډون کړی و.
افغان ساینسپوه ویلي چې په دې ناسته کې د نوبل«فیلډزاو ټورینګ جایزو» ګټونکو هم ګډون کړی و او د ټېکنالوژۍ د نوښتونو،مصنوعي ځيرکتيا او ټولنیزو او نړۍوالو ستونزو د حل لپاره د ساینس پر رول غږېدلي دي.
نوموړي د غونډې ترټولو ځانګړې برخه له لویو ساینسي څېرو سره مخامخ خبرې کول بللي دي. هغه په دې تړاو زیاته کړې: «ماته د پروفیسور لویس ایګنارو سره خبرې چې د فزیولوژي او طبابت په برخه کې د نوبل جایزه ګټونکی دی، ډېرې په زړه پورې وې. هغه په دې تړاو خپل نظریات شریک کړل چې څنګه پیچلي علمي مفاهیم خلکو او په ځانګړي ډول زدهکوونکو ته ساده شي.»
د صفيالله حازم په اند، د ساینسي موضوعاتو په تړاو اړیکې نه یوازې د اکاډمیکو کړیو دننه، بلکې په معاصره نړۍ کې د ټولنې په کچه د علمي پوهاوي په موخه ډېرې مهمې دي.
د ځوانو ساینسپوهانو نړۍواله ناسته داسې مهال جوړېږي چې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته د هېواد ښوونیز او علمي بنسټونه په بشپړه توګه د ساینس او ټکنالوژۍ له برخو غاړې ته شوي دي.
د اتلانو جام په سیالیو کې د افغان کرېکټ ملي لوبډلې دا لومړی ګډون دی، چې په خپل ګروپ کې به د سویلي افریقا، اسټرالیا او انګلینډ لوبډلو سره د پاکستان په کراچۍ او لاهور کې سیالۍ ترسره کړي.
کرېکټ بورډ پر خپله فېسبوک پاڼه لیکلي، افغان لوبډله به د یادو سیالیو له پیل څخه وړاندې دوه تمریناتي سیالۍ هم ترسره کړي.
افغان ملي لوبډله به خپله لومړۍ تمریناتي لوبه د جمعې په ماسپښین د پاکستان الف لوبډلې پر وړاندې ترسره کړي.
په پام کې ده، چې افغان کرېکټ لوبډله یوه تمریناتي سیالۍ د نیوزلینډ له ملي لوبدلې سره هم وکړي.
