محلي سرچینې د سمنګان د مرکز ایبک ښار په یوه جومات کې د «چاودنې او وسلوال برید» خبره کوي. دا سرچینې له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې زیاتوي، چې دا پېښه د جمعې لمونځ پرمهال وشوه. تر دې مخکې هم د افغانستان په مختلفو ولایتونو کې د جمعې مبارکې لمونځ کې چاودنې او بریدونه شوي دي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې نن دا پېښه د ایبک ښار د جوی زندان سیمې جومات کې د لمونځ پر مهال وشوه.
طبي سرچینې هم وایي، چې په دې پېښه کې لسګونه لمونځغاړي ټپي شوي دي. دوی د مرګ ژوبلې د زیاتېدو امکان هم ور کوي.
طالبانو لا په دې هکله څه نه دي ویلي.
دا له نږدې څلورو ورځو راهیسې دریم برید دی چې په افغانستان کې کېږي. د تېرې سې شنبې په ورځ کندوز کې د کابل بانک مخې ته ځانمرګی وشو.
پرون په کابل کې د کور او ښارسازۍ وزارت دروازې سره ځانمرګی وشو.
طالبان وايي، دغه ځانمرګي وزارت ته د ننوتلو هڅه کوله، خو هدف ته تر رسېدو مخکې په نښه شو.
د هېکرانو د یوې ناڅرګندې ډلې «طالب لیکس» له لوري په افشا شویو سندونو کې د طالبانو بهرنیو چارو وزارت یو مکتوب هم شته چې په کې یې د ایران د پوله ساتو ځواکونو له سرغړونو شکایت او یادونه کړې ده.
یاد مکتوب چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د امنیتي همکاریو او سرحدي چارو ریاست له لوري د «۱۴۰۳زېږدیز کال د څلورمې میاشتې په ۹مه» نېټه لیکل شوی دی په ایران کې یې خپل سفارت ته ویلي چې یاد هېواد له افغانستان سره پر پوله یو شمېر سرغړونې کړې دي.
په مکتوب کې راغلي چې د ایران پوله ساتي ځواکونو د نیمروز ولایت د کنګ ولسوالۍ په اړوند سیمه کې د طالبانو پر پوله ساتو د درنو او سپکو وسلو بریدونه کړي دي.
همدا راز زیاته شوې چې ایراني پوله ساتو ځواکونو په صفري کرښه کې پر خپلو پوستو داسې څراغونه لګولي چې د طالبانو سترګې برېښوي.
مکتوب کې ویل شوي چې د هرات د کهسان ولسوالۍ ته څېرمه پر پوله د ایراني ځواکونو د دغو تېزو څراغونو له کبله طالبان د شپې ګزمې نه شي کولای او تګ راتګ یې ورته ستونزمن کړی دی.
طالبانو په ایران کې خپل سفارت ته لیکلي چې د ایراني ځواکونو دغه چلند خورا اندېښمن کړي او په دې تړاو خپل جدي اعتراض د ایران حکومت ته وړاندې کوي.
په دغه افشا شوي سند کې له ایران څخه غوښتل شوي چې ژر تر ژره له دغه ډول چلند څخه لاس واخلي، ګنې د دواړو لوریو پر اړیکو به منفي اغېزې وکړي.
که څه هم په ښکاره ډول د طالبانو او ایران ترمنځ په اړیکو کې کومه ترینګلتیا نه لیدل کېږي؛ خو د چارو کارپوهان باور لري چې افغانستان ته د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وروستی سفر د دغه هېواد امنیتي اندېښنو له کبله و.
ویل کېږي په یاد سفر کې عباس عراقچي له طالبانو سره له افغانستان څخه د ورپېښو امنیتي ګواښونو په تړاو هم خبرې کړې دي.
د ایراني ځواکونو او طالبانو ترمنځ په وار وار په پوله کې نښتې رامنځته شوې او طالبانو تر دې مخکې دا ادعا هم کړې وه چې ایراني پوله ساتي ځواکونه د پولې په صفري کرښو کې پوځي تاسیسات ودانوي چې له نړۍوالو اصولو څخه سرغړونه بلل کېږي.
دا اندېښنې داسې مهال دي چې طالبان له خپل بل ګاونډي پاکستان سره هم ترینګلې اړیکې لري او د ډیورنډ په کرښه یې ورسره څو څو وارې وسله والې نښتې کړي دي.
پاکستان ادعا لري چې طالبانو د پاکستان خلاف وسله والو ډلو په ځانګړې توګه ټي ټي پي ته پتنځایونه ورکړي او له هغې ځایه په دغه هېواد کې ترهګریز بریدونه تنظیموي، خو طالبانو دا ادعاوې په بیا بیا ځل رد کړي دي.
داسې ښکاري چې د طالبانو او ګاونډیو هېوادونو ترمنځ اړیکې مخ په خرابیدو روانې دي او ښايي طالب په دې بهیر کې د پاکستان په ګډون خپل ځینې پخواني ملاتړي هېوادونه له لاسه ورکړي.
د پاکستان لومړي وزیر وايي، پاکستان تمه لري چې افغان طالبان به د ترهګرۍ پر وړاندې په مبارزه کې له اسلام اباد سره همکاري وکړي، نه دا چې لا یې ډېره کړي. شهباز شریف دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د ترکیې له ولسمشر رجب طیب اردوغان سره د لیدنې پر مهال وکړې.
په دې ناسته کې، د پاکستان لومړي وزیر ټینګار وکړ چې د ترهګرۍ ستونزه د پاکستان او ترکیې لپاره یوه ګډه ننګونه ده. هغه وويل: «موږ به په ګډه د دې ګواښ پر وړاندې مبارزه وکړو او تر هغه به ارام ونه کړو تر څو چې موږ د تل لپاره دوی مات نه کړو.»
شهباز شریف زیاته کړه چې افغانستان یو ګاونډی هیواد دی او پاکستان تمه لري چې د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه کې همکاري وکړي، نه دا چې لا یې ډېره کړي.
طالبانو لا د شهباز شریف دغو څرګندونو ته غبرګون نه دی ښودلی.
د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د چهارشنبې په ورځ د دوه ورځني رسمي سفر لپاره اسلام اباد ته تللی و او د لوړ پوړو پاکستاني چارواکو لهخوا یې تود هرکلی وشو.
د پاکستان حکومت په وار وار پر طالبانو تور لګولی چې د اسلام اباد له مخالفو ډلو سره همکاري کوي، په ځانګړې توګه له تحریک طالبان پاکستان سره.
د پاکستان حکومت ادعا کوي چې افغان طالبانو د ټي ټي پي غړو ته پناه ځایونه او روزنیز مرکزونه چمتو کړي دي.
اسلام اباد دا ادعا هم کوي چې دغهډله د افغانستان له دننه څخه د پاکستان پر وړاندې خپل بریدونه پلانوي او ترسره کوي.
د طالبانو حکومت دا تورونه بې بنسټه بللي او رد کړي یې دي.
د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان په غونډه کې وویل: «موږ د ترهګرۍ او سیمه ییز ثبات ته لهګواښونو سره په مبارزه کې د پاکستان د هڅو ستاینه کوو.»
هغه پرته له دې چې د پاکستان وسله والو مخالفو ډلو تحریک طالبان پاکستان او بلوچ ازادۍ غورځنګ ته په مستقیم ډول اشاره وکړي، زیاته کړه، «موږ د ترهګرو ډلو لکه یپګ، پکک، داعش او په ټوله کې د ترهګرۍ پر وړاندې په مبارزه کې د پاکستان قوي ملاتړ احساس کړی دی.»
د ترکیې ولسمشر ټینګار وکړ چې هغه د ترهګرۍ د هرې بڼې په وړاندې په مبارزه کې د پاکستان سره خپل بې قید او شرطه ملاتړ څرګندوي.
د «طالب لیکس» په نوم د هېکرانو ډلې یو مکتوب افشا کړی، چې د طالبانو د پېښور کونسلګرۍ په کې د پاکستان له څارګرې ادارې شکایت کړی. په دغه مکتوب کې د کونسلګرۍ چارواکو د طالبانو بهرنیو چارو وزارت ته لیکلي چې «ای اېس ای» د دوی په جایدادونو کې لاسوهنه کوي.
په مکتوب کې راغلي چې د پېښور کونسلګرۍ غواړي په (قصه خوانۍ) سیمه کې د افغان بلډینګ په نوم خپل ملکیت په یو عصري مارکېټ بدل کړي او د نوې نقشې به بڼه یې بیا اباد کړي، چې د پېښور ښاروالۍ ورته د دغو چارو د ترسراوي امر هم ورکړی دی.
په لیک کې راغلي چې د پېښور ښاروالۍ د «ای اېس ای» په مستقیمه لارښوونه یاد اجازه لیک بېرته لغوه کړی او دوی ته یې په دې تړاو مکتوب هم بېرته لېږلی؛ خو د طالبانو کونسلګرۍ د اعتراض په توګه یاد مکتوب نه دی تسلیم کړی.
د طالبانو د پېښور کونسلګرۍ ادعا کړې چې د پېښور ښاروالۍ له دې کبله په ښکاره دا اجازه لیک لغوه کړی چې ګنې د تاریخي اثارو د خوندیتوب له کبله یاده ودانۍ نه شي ړنګولی او نه هم پرې نوې ودانۍ جوړولی شي.
کونسلګرۍ لیکلي چې په دې تړاو د پېښور د لرغونو اثارو ادارې ته عارض شول، څو سپیناوی ترلاسه کړي؛ خو برعکس د استخباراتو له لوري دوی وګواښل شول.
پېښور کې د طالبانو کونسل محب الله شاکر خپل بهرنیو چارو وزارت ته شکایت کړی چې د پاکستان څارګره شبکه د دوی د جایدادونو په برخه کې سخته لاسوهنه کوي.
هغه ویلي، ای اېس ای غواړي چې د افغان بلډینګ چارې تر راتلونکو ۱۱ کلونو پورې نورې هم وځنډیږي، څو د قانون له مخې د سل کالو تر پوره کیدو وروسته یاد ځای په تاریخي اثارو کې وشمېرل شي او دوی په کې له ودانیزو چارو څخه راوګرځول شي.
په مکتوب کې راغلي چې افغان بلډینګ د پېښور کونسلګرۍ لپاره د طالبانو یوه ښه عایداتي سرچینه ده.
په دې افشا شوي سند کې زیاته شوې چې د خېبر پښتونخواه د خېبر ولسوالۍ په باړې سیمه کې د طالبانو د کونسلګرۍ کارکوونکي چې د خپلو جایدادونو د پوښتنې لپاره ځي؛ نو هلته د پاکستاني استخباراتو له لوري له ستونزو سره مخ کېږي او ان هغه پولیس هم له دندو ګوښه کوي چې دوی د امنیتي تدابیرو لپاره خپلو جایدادونو ته بدرګه کوي.
په مکتوب کې د افغان بلډینګ ودانۍ قراردادي عبدالله پاچا ښودل شوی او په کې لیکل شوي چې نوموړی د پاکستان له استخباراتو سره نږدې اړیکې لري او هغه هم پر دغه ودانۍ د کارونو د مخنېوي په برخه کې په خنډ بدل شوی دی.
د طالبانو د پېښور کونسل له خپل بهرنیو چارو وزارت غوښتي چې عبدالله پاچا دې افغانستان ته د پوښتنو ګروېږنو لپاره وغواړي او که هغه ورنه شي؛ نو د ننګرهار په کامې ولسوالۍ کې دې د هغه شته جایدادونه ضبط کړي.
د افشا شویو سندونو له مخې په پاکستان کې د طالبانو سفارت په دې هېواد کې له دوی سره هر ډول چلند او د یاد هېواد د سیاسي وضعیت په تړاو له کابل سره معلومات شریک کېږي. په موندل شویو اسنادو کې څرګنده شوې چې طالبانو په ځلونه په خپلو مکتوبونو کې د پاکستاني حکومت له لوري له دوی سره له کیدونکي چلند څخه شکایتونه کړي او ان طالبانو په پاکستان کې سیاسي وضعیت په بېلابېلو وختونو کې ترینګلی بللی دی.
په افغانستان کې د یوناما څانګې د (سلواغې ۲۵مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره په کندوز او کابل کې وروستي ځانمرګي بریدونه چې په کې ملکي وګړو ته هم مرګ ژوبله اوښتې غندلي دي. د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ په دغې پېښه کې د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي څرګنده کړې.
یوناما ویلي چې په افغانستان کې د دغه ډول ترهګریزو پېښو لپاره ځای نه شته او باید د خلکو د خوندیتوب تر څنګ امنیت ته یې ځانګړې پاملرنه وشي.
د تېرې سې شنبې په ورځ د (سلواغې ۲۳مه) په کندوز کې د طالبانو په هغه کتار ځانمرګی برید وشو چې د معاشونو اخیستلو لپاره د کابل بانک مخې ته ولاړ وو.
د یاد برید د ترسراوي مسوولیت داعش وسله والې ډلې منلی او ادعا یې کړې چې د یو شمېر طالب قوماندانانو په ګډون یې لسګونه تنه په یاد برید کې وژلي دي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د کندوز په وروستي ځانمرګي برید کې شاوخوا ۱۸ کسان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.
له دې پېښې دوه ورځې وروسته د (سلواغې ۲۵مه) په کابل کې د طالبانو د ښار جوړولو وزارت دننه بل ځانمرګی برید شوی چې د طالبانو د یاد وزارت مرستیال ارسلا خروټی په کې سخت ټپي شوی دی.
په کابل او ولایتونو کې ترهګریزو بریدونو داسې مهال زور اخیستی چې طالبان په هېواد کې د سراسري امنیت دعوې کوي.
طالبان اوس اړ دي چې د جمهوري نظام پر مهال د دوی ځانمرګو بریدونو ته ورته بریدونه اوس وغندي او ترهګریز بریدونه یې وبولي.
د امنیتي چارو کارپوهان په دې باور دي چې طالبانو په افغانستان کې د ځانمرګو بریدونو بنسټ اېښی او اوس دغه ډله خپله په دغو لومو کې ایساره ده چې ترې د وتلو چل هم نه ورځي.
د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ تر څنګ یو شمېر هېوادونو هم په افغانستان کې وروستي ځانمرګي بریدونه غندلي او په دغه هېواد کې یې د نا امنیو په ډېریدو اندېښنې څرګندې کړي دي.
د روسیې بهرنیو چارو وزارت د کندوز وروستی ځانمرګی برید غندلی او وايي، داعش غواړي د افغانستان په شمال کې پراخې نا امنۍ رامنځته کړي. دغه وزارت د سلواغې ۲۵مه په یوې خبرپاڼه کې باور څرګند کړی چې طالبان د کندوز د ترهګریز برید د تنظیموونکو د موندلو او نیولو توان لري.
په خبرپاڼه کې راغلي: «روسیه هغه وحشیانه ترهګریز برید په کلکه غندي، چې د فبرورۍ په ۱۱مه، یو انتحاري بریدګر د کندوز د یوې بانک دروازې مخې ته ترسره کړ.»
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د دغه برید مسوولیت د داعش خراسان څانګې منلی او تر ۲۵ ډېر کسان په کې وژل شوي دي.
د سې شنبې ورځ د (سلواغې ۲۳مه) یو ځانمرګي بریدګر د کندوز ښار کابل بانک مخې ته خپل چاودېدونکي توکي وچول، چیرې چې د طالبانو جنګیالياو دولتي کارکوونکي د معاش اخېستو لپاره ولاړ وو.
داعش ادعا کړې چې په دغه برید کې یې «د طالبانو امنیتي قوماندانانو په ګډون سلګونه تنه وژلي» دي
په ملګرو ملتونو کې د روسیې استازي واسیلي نبنزیا د دوشنبې په ورځ د (سلواغې ۲۲مه) د امنیت شورا غونډې ته وویل، چې په افغانستان کې د داعش خراسان فعالیتونه تصادفه نه دي او نړۍ واله ټولنه باید د هغو امریکايي وسلو په اړه جدي پاملرنه وکړي چې د افغانستان په خاوره پاتې دي او د ترهګرو ډلو لاسونو ته هم ورغلي دي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف، د پنجشنبې ورځ د (سلواغې ۲۵مه) په مسکو کې د تاجیکستان د بهرنیو چارو له وزیر سراجالدین مهرالدین سره د افغانستان د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړه.
نوموړي وویل، چې د افغانستان نا امني د ګاونډیو هېوادونو لپاره جدي پایلې لري.
په همدې حال کې د پنجشنبې ورځ د (سلواغې ۲۵مې) په سهار د طالبانو د ښار جوړونې وزارت کې هم یو ځانمرګی برید وشو.
په کابل کې دوو باوري سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د دغه وزارت مالي او اداري مرستیال ارسلا خروټی په دې برید کې سخت ټپي شوی دی.