محمد نبي: خپلو فزیکي وړتیا ته په کتو به له یو ورځنیو سیالیو تقاعد واخلم

د پاکستان دولتي راډیو د رپوټ له مخې د کرېکټ نړیوالې شورا په ویلي چې د اتلانو جام ګټونکې لوبډله به پر معتبر ټرافي سربېره ۲.۲۴ میلیون ډالر نغدي جایزه ترلاسه کړي.

د کرېکټ نړیوالې شورا د پرېکړې پر اساس د جام دوهم مقام ګټونکې لوبډله به یې ۱.۱۲ ملیون ډالر کور ته وړي.

د اتلانو جام لپاره د جایزو ټولټال اندازه ۶.۹ میلیون ډالرو ته لوړه شوې، چې دا د ای سي سي ژمنتیا څرګندوي چې په نړیواله کچه دا لوبه وده وکړي.

د نیمه پای لوبې هره بایلونکې لوبډله به پنځه لکه ۶۰ زره ډالر تر لاسه کړي، په داسې حال کې چې پنځم یا شپږم مقام کې پای ته رسیدونکې لوبډلې به درې لکه ۵۰ زره ډالر خپل کړي.

د اووم او اتم مقام لرونکې لوبډلې به یو لک ۴۰ زره ډالر کور ته وړي، د ګروپ پړاو بریا سره لوبډلې اضافي ۳۴ زره ډالر ترلاسه کوي.

د اتلانو جام د لوبو لړۍ به د فبروري له ۱۹ تر مارچ ۹ پورې دوام لري.

دا له امنیتي ستونزو سره مخ پاکستان لپاره یوه مهمه شیبه ده ځکه چې د دې د لوبو کوربتوب کوي او په نړۍ کې یې د مینه والو لپاره د زړه راښکونکي کرکټ د تر سره کېدو ژمنه کړې ده.

په راپور کې راغلي، په ۲۰۲۱کال کې د طالبانو بیا واکمنېدو ډېری خلک اندېښمن کړي وو چې دوی بیا دغه لرغونی ورزش بند نه کړي؛ ځکه دغې ډلې د ۱۹۹۰ لسیزه کې د خپلې لومړنۍ واکمنۍ پر مهال وزلوبه «ګناه» بللې وه.

خو اوس هم دغه چټکه او سخته لوبه د هېواد په بېلابېلو برخو کې دوام لري او زرګونه خلک یې د نندارې لپاره راټولېږي، چې پکې د طالبانو غړي هم شامل دي.

البته د سیالیو نندارې ته یوازې نارینه اجازه لري؛ ځکه چې طالبانو د ښځو لپاره د عامه تفریح ځایونو ته په ورتګ بندیز لګولی دی.

د دغې ورځپاڼې خبریال لیکي، په بغلان ولایت کې چې د کابل شمال ته پروت دی او طالبانو پکې تېر شل کاله سختې جګړې کړې دي؛ اوس هلته سلګونه نارینه د وزلوبې سیالۍ ته راټول شوي وو. لوبغاړيو هڅه کوله، چې د «مصنوعي وزې» ته ورته ژوی د امتیاز اخیستلو په موخه ټاکلي ځای ته ورسوي. خلکو د خوښۍ چغې وهلې او کله ناکله به یې میدان ته ځان ورساوه؛ خو د اسونو د چټکو منډو له امله بېرته شاته تلو ته اړ کېدل.

نربای پهلوان چې د وزلوبې یو مسلکي لوبغاړی دی وایي:« وزلوبه هم د کرېکټ او فوټبال په څېر زښته زړه راکښوونکې لوبه ده. بېلابېل ټیمونه له لرې پرتو کلیو څخه سیالۍ کې د ګډون لپاره راځي».

ورځپاڼې لیکلي، ځیني خلک د طالبانو له‌خوا د وزلوبې د ملاتړ لامل د دغې ډلې د مشرانو د افکارو بدلون ګڼي.

انس حقاني چې د طالبانو د کورنیو چارو د وزیر سراج الدین حقاني ورور دی ویلي، چې دی او نور طالب جنګیالي د جګړې پر مهال د راډیو له لارې د اروپا د فوټبال سیالۍ اورېدې.

وزلوبه د طالبانو لپاره بله مهمه ګټه هم لري؛ دغه لوبه په شمالي ولایتونو کې چې یو وخت د طالبانو ضد مقاومت مرکزونه وو اوس پکې دا لوبه خورا مشهوره ده.

وزلوبه ولې دومره مهمه ده؟

محمدولي بغلاني چې یو ۶۰ کلن سوداګر دی او د وزلوبې لپاره اسونه ساتي وایي، دغه لوبه یو ګران شوق دی؛ ځکه چې ځیني اسونه له ګاونډیو هېوادونو راوړل کېږي او د ساتنې لګښت یې په کلنۍ توګه زرګونه ډالرو ته رسېږي؛ خو بغلاني باور لري، چې دغه لګښت د دې ارزښت لري.

هغه زیاتوي: «موږ باید خپل دودونه ژوندی وساتو».

د اسونو ډېری مالکان د وزلوبې مسلکي لوبغاړي چې «پهلوانان» بلل کېږي د سیالیو لپاره ګوماري. پهلوان نربای وايي، سخت تمرین کوي او د پرهېز په کولو سره هڅه کوي، چې د لوبې لپاره خپل بدن برابر وساتي.

د وزلوبې شالید

د تاریخ ‌پوهانو په باور وزلوبه شاوخوا ۱۰۰۰ کاله پخوا د «منځنۍ اسیا» د کوچي قبیلو له‌خوا رامنځته شوې.

پخوا دغه لوبه د «اصلي وزې» یا د «وري» د بدن سره ترسره کېده، چې وزن یې ۴۵ کیلوګرامه و؛خو اوس په دغو سیالیو کې د وزې «مصنوعي بڼه» کارول کېږي.

د وزلوبې مینه‌‌وال باور لري، چې دغه بدلون د لوبې سره د خلکو لېوالتیا نه ده کمه کړې.

د وزلوبې راتلونکی

واشنګټن پوست په خپل راپور کې لیکلي، په بغلان کې چې یو وخت د «ورېښمو لارې» یوه مهمه برخه وه، د اسونو سره مینه له پخوا څخه موجوده ده.

کله چې شوروي اتحاد په ۱۹۷۹ کال کې پر افغانستان یرغل وکړ، افغان جنګیالیو له خپلو اسونو سره یو ځای جګړه کوله.

بغلانی د هغو ورځو یادونه کوي: «زموږ اسونه نه تښتېدل؛ بلکې زموږ ساتنه یې کوله».

د طالبانو تر واک لاندې اقتصادي ناورین ژور شوی، مرستې او پانګونې کمې شوې او وچکالي ورځ تر بلې ډېرېږي.

وزلوبه هم له دغو ناورینو څخه خوندي نه ده پاتې او پر وړاندې یې اقلیمي بدلون یې لوی ګواښ ګڼل کېږي. افغانستان وچکالیو او اقلیمي بدلون سخت زیانمن کړی دی.

د اسونو ساتونکي او د وزلوبې لوبغاړي شکایت کوي، چې د وچکالۍ له امله څړځایونه لمنځه تللي او زرغونې سیمې ورځ تر بلې وچېږي.

افغان لوبډلې په لومړۍ توپ وهنه کې د نیوزیلنډ پر وړاندې په تمریناتي سیالۍ کې د خپلو ۹ لوبغاړو په زیان سره ۳۰۵ منډې جوړې کړې او سیالې لوبډلې ته یې د ۳۰۶ منډو هدف وټاکه.

د افغان لوبډلې په ګټه رحمن الله ګربز ۱۱۰، صدیق الله اتل ۵۲، حشمت الله شهیدي ۴۰ او ابراهیم ځدراڼ ۳۲ منډې جوړې کړې.

نیوزیلنډ کرېکټ لوبډلې د افغان لوبډلې د ۳۰۶ منډو هدف د خپلو ۸ لوبغاړو په زیان سره بشپړ کړ او دغه سیالي یې په دوه وېکټو وګټله.

د ویلو ده، چې دوه ورځې وړاندې افغان کرېکټ لوبډلې د پاکستان د الف لوبډلې پروړاندې هم خپله لومړۍ تمریناتي لوبه بایللې وه.

افغان کرېکټ لوبډله به د راتلونکې جمعې په ورځ د اتلانو جام (چېمپینز ټرافي) کې د خپلې لومړنۍ رسمي لوبې په موخه د سویلي افریقا لوبډلې پر وړاندې د سیالۍ ډګر ته ښکته شي.

دغې لوبډلې په خواله رسنیو الله محمدغضنفر ته د سملاسي روغتیا غوښتنه هم کړې ده.

ممبيي اېنډینز وروسته له هغې دغه پرېکړه وکړه، چې څو ورځې وړاندې روغتیاپالانو الله محمد غضنفر د ځینو ټپونو له امله ۴ میاشتې له هر ډول کرېکټ څخه منعه کړ.

د افغانستان کرېکټ بورډ (د سلواغې په ۲۴مه نېټه) خبر ورکړ، چې د افغان کرېکټ ملي لوبډلې توپ اچوونکی الله محمد غضنفر د ملا د ټپ له امله د ۲۰۲۵ کال د اتلانو جام له سیالیو بهر شو.

کرېکټ بورډ پر اېکس پاڼه کاږلي و، چې د نوموړي د ملا وروستۍ مرۍ په زېمبابوې کې د افغانستان د وروستیو لوبو پرمهال ژوبله شوې.

مجیب د افغانستان د کرېکټ یو له هغو ځوانو لوبغاړو څخه دی، چې په ۱۷ کلنۍ کې یې د هند په غوره لیګ سیالیو کې برخه واخیسته او د لومړي ځل لپاره یې د خپلې تاکتيکي توپ اچونې سره د خلکو پام ځان ته راواړوه.

د کرېکټ بورډ په وینا، الله محمد غضنفر تر څلورو میاشتو له لوبو بهر شوی او په دې موده کې به تر درملنې لاندې وي.

تر دې وړاندې افغان لوبډلې د کوربه پاکستان الف لوبډلې سره په تمریناتي سیالۍ کې د ۳۱۵ منډو هدف په ځواب کې د خپلو ټولو لوبغاړو په زیان سره ۱۶۴ منډې جوړې کړې وې او د ۱۵۰ منډو په توپیر یې دغه لوبه سیالې لوبډلې ته وبایلله.

له دغه تمریناتي سیالۍ وروسته به افغان لوبډله د اتلانو جام (چېمپینز ټرافي) سیالیو کې خپله لومړنۍ رسمي لوبه په کراچۍ کې د نیوزیلنډ کرېکټ لوبډلې پر وړاندې ترسره کړي.

د افغانستان کرېکټ بورډ د دغه سیالیو د لیدو لپاره د ټېکټونو د ترلاسه کولو ادرسونو نوملړ هم خپور کړی.

کرېکټ بورډ په خپلې فېسبوک پاڼې لیکلي، چې پاسپورټ او قانوني ویزه لرونکي اشخاص کولی شي، چې په انلاین بڼه د لوبې ټکټونه وپېري او اړوند سرچینو ته د ټکټ په ښودلو سره لوبغالي ته ولاړ شي.

یاده دې وي، چې د کرېکټ نړۍوالې شورا (ای سي سي) اتلانو جام سیالۍ به د فېبروري په ۱۹ نېټه په کراچۍ کې پېل شي، چې د مارچ تر ۹ مې نېټې به دوام وکړي.

په اتلانو جام کې به د ۸ هېوادونو ترمنځ ۱۵ سیالۍ ترسره شي.

دغه سیالۍ په کراچۍ، لاهور، راولپنډۍ او دوبۍ کې کېږي او ټولې لوبې به شپه او ورځ وي.

هندۍ کرېکټ لوبډله به خپلې ټولې لوبې په درېیمګړي ځای دوبۍ کې ترسره کړي.