عبدالباري جهاني: مفتي منیر شاکر د پاکستان استخباراتي ادارې (ای اېس ای) وواژه

شاه محمود میاخېل په خپل اېکس کې د مفتي منیر شاکر د مړینې په اړه لیکلي: «‏یا به د ظلم مقابله کوي او یا به ظلم تاییدوي او د پاکستان د استبلیشمنټ راج او د ظلم لاندې شپې او ورځې تېروي. د خیبر پښتونخوا ولسونه، مشران او علماء د همدغه افراط او تفریط لاندې د مرګ سره لوبې کوي».

ښاغلی میاخېل لیکي، ‏هغه اور چې پاکستان په سیمه کې بل کړی او فکر کوي چې په مرګ، تهدید او زور به امن راولي مشکله ده.

نوموړی زیاتوي، چې روانو حالاتو ته په کتو سره به په دغه سیمه کې ورځ تر بلې وضعیت نور هم خرابېږي.

‏د دفاع وزارت دغه پخوانی سرپرست وزیر د طالبانو د واکمنۍ په اړه هم لیکلي، چې که افغانستان کې حالات همداسې دوام وکړي چې یوه وړه ډله حاکمه او افغانستان انزوا حالت کې وي، دا لمبې به په سیمه کې نورې هم پراخېږي او افغانان که لر دي او که بر، نور به هم د نیابتي جنګونو او تروریزم قرباني وي.

‏نوموړی زیاتوي: «مخکې له دې چې اوبه د ورخه تېرې شي، یوازینې لار افغانانو ته د یو بل منل دي تر څو د یو مشروع، قانونمند او ولسواکه نظام په رامنځته کېدو سره افغانستان د بحران نه ووځي او ټول افغانان په شریکه د جنګ، ظلم او زور نه په غیر سره ژوند وکړي.»

مفتي منیر شاکر دیني عالم او قامپاله شخصیت وو، چې د ولس د بېدارۍ لپاره یې مبارزه کوله.

نوموړی یو له هغو علماو څخه وو، چې د پښتنو ملایانو پر ضد یې هم څرګندونې کولې او دوی یې د اسلام دین په ناسم عامه پوهاوي تورنول.

ددې ترڅنګ مفتي شاکر د پاکستان په حکومت سختې نیوکې کولې او ویل یې چې د دې هېواد پالیسي د پښتنو پر ضد جوړه شوې.

دغه ستر عالم د شنبې په ورځ د ماذیګر د لمانځه پر مهال د جومات په دروازه کې د ځای پر ځای شوي بم د چاودنې له امله ټپي شو، خو وروسته په روغتون کې د ټپو له امله ومړ.

دا مراسم په داسې حال کې ترسره شوي، چې افغان خبریالان له تېرو درې نیمو کلونو راهیسې له سختو شرایطو سره مخ دي.

یو شمیر یې د طالبانو په زندانونو کې د معلوماتو ورکولو او د بیان د ازادۍ له حق څخه د استفادې په خاطر بندیان دي.

د راپورونو له مخې، د افغانستان د خبريالانو د ملي کور مشر سيد ياسين متين معلوماتو ته د لاسرسي پر حق ټينګار کړی دی.

دغه راز د افغانستان د ازادو خبريالانو د ټولنې مشر حجت الله مجددي هم له رسنيو وغوښتل، چې د اقليمي بدلون او په افغانستان کې د چاپېريال بحران ته پاملرنه وکړي.

د کب په ۲۷مه د خبریالانو ملي ورځ په داسې حال کې نمانځل کېږي، چې لا هم یو شمېر خبریالان د طالبانو له لوري بندیان دي.

د ورځپاڼې خبریال حمید فرهادي له شپږو میاشتو راهیسې د طالبانو په بند کې دی.

فرهادي د وږي میاشتې په ۱۳ مه په کابل کې د طالبانو د استخباراتو له خوا نیول شوی و. نوموړی د واکمن رژیم د محکمې له خوا له زده کړو بې برخې شویو نجونو او هغو ښځو سره چې د رژیم له بدلون وروسته یې دندې له لاسه ورکړي، د مرکې په خاطر په بند محکوم شو.

د هغه د ملګرو په وینا، د هغه له نیولو وروسته مور یې سخته ناروغه شوه.

حامد فرهادي په څرخي پله بندخونه کې بندي دی او د طالبانو محکمې هغه د "نظام پر ضد د تبلیغاتو" او "د عامه نظم او امنیت د ګډوډولو" په تور په بند محکوم کړی دی، خو د هغه د زنداني کېدو دقیق جزیات نه دي معلوم.

دغه راز د افغان خبري اژانس خبريال مهدي انصاري هم د روان کال د وري په ١٤مه د کابل په لوېديځ کې د طالبانو له خوا ونيول شو.

نوموړی د رژیم پر ضد د تبلیغاتو په تور په یو نیم کال بند محکوم شوی دی.

همدا ډول طالبانو د ارزو ټلویزیون، بېګم او ځوانانو د راډيوګانو پر دفترونو برید وکړ، دفترونه یې وتړل او خبریالان یې بندیان کړل، خو له څه مودې وروسته یو شمېر یې له بنده خوشې شول.

دا په داسې حال کې ده، چې نړۍوالو بنسټونو په پرله پسې ډول د دغو خبریالانو د خلاصون غوښتنه کړې ده، خو طالبانو د نړۍوالو او د خبریالانو د ملاتړو سازمانونو غوښتنو ته هېڅ پام نه دی کړی.

طالبانو په تېرو درې نیمو کلونو کې د ګواښونو او جبر له لارې رسنۍ او د بیان ازادي په جدي توګه محدود کړي دي.

پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ډېری رسنۍ وتړل شوې او ډېری خبریالان د هېواد پرېښودو ته اړ شول.

د افغانستان د خبریالانو مرکز په دې وروستیو کې په یوه راپور کې ویلي، چې سږ کال د خبریالانو د ګواښلو او نیول کېدو په ګډون د رسنیو له حقونو د سرغړونې ۱۸۱ پېښې ثبت شوې دي.

مفتي منیر شاکر نن شنبه هغه وخت ووژل شو، چې د مازیګر لمونځ لپاره جومات ته روان و او پرې بمي چاودنه وشوه.

له نوموړي سره پنځه کسان نور هم په دغه چاودنه کې ټپیان شوي دي.

سمیع سادات په خپل اېکس کې د مفتي شاکر په وژنه خواشیني څرګنده کړې او لیکلي یې دي: «مفتی شاکر د افغانانو د معاصر تاریخ تر ټولو لوی، غیرتمند، غرتمند او صادق دیني عالم وو. زموږ په منطقه کی افراطی ملایان د افغانستان ټوله هستی او افتخارات ویجاړ کړل، حتی د اسلام مقدس دین صادق بچیان هره ورځ ددی خوارجو له خوا وژل کېږی. افغانان دې په دې پوه شی چی د ملایانو په موجودیت کی هېڅ هستی او افتخار نه پاتی کېږی. پر موږ ټولو مسلمانانو فرض دی، چی خپل دین او وطن د دې خوارجو څخه پاک کړو».

مفتي منیر شاکر پښتون دیني عالم او قامي شخصیت وو، چې په لنډه موده کې د خپلو دیني او قامي بیانونو له امله ډېر زیات مینه وال پېدا کړل.

نوموړي په خپل بیانونو کې په پښتنو ملایانو هم نیوکې کولې او دعوه یې کوله چې د اسلام په اړه ناسم پوهاوی خلکو ته وړاندې کوي.

د پښتنو دغه ستر عالم او ملتپاله شخصیت نن ماذیګر د خېبر پښتونخوا په اورمړو کې د جومات په دروازه کې د بم د چاودنې په پېښه کې ټپي او وروسته په روغتون کې ومړ.

مفتي منیر شاکر نن شنبه د مازیګر لمونځ لپاره جومات ته روان و، چې چاودنه پرې وشوه او ټپي حالت کې جرنیلي روغتون ته یوړل شو، خو وروسته د سختو ټپونو امله ومړ.

له نوموړي سره پنځه کسان نور هم په دغه چاودنه کې ټپیان شوي دي.

امر الله صالح د نوموړي په اړه په اېکس کې لیکي: «موږ هېڅکله یو بل سره نه وو لیدلي، خو یو بل مو له دوو لسیزو راهیسې پېژندل، ځکه چې موږ لومړی ځل په ۲۰۰۵ کال کې له هغه سره د یوې اېف اېم راډيو د نشراتو له امله اشنا شو.»

نوموړی زیاتوي:« په هغه وخت کې، پاکستان په قبایلي سیمو کې د طالبانو د اډو پروړاندې د اقدام کولو څخه انکار کاوه، ادعا یې کوله چې فاټا د کنټرول لپاره خورا پیچلې وه او استدلال یې کاوه چې دوی نه شي کولی په ساده ډول د افغان طالبانو لپاره د سیمه ییز ملاتړ له منځه وړلو لپاره اقدام وکړي. په حقیقت کې، دوی غوښتل چې واشنګټن د دې لپاره ملامت کړي چې دلته راغلی دی. دا ټول د دوی خپل ترتیب وو».

ښاغلي صالح په دغه ټوېټ کې د مفتي منیر شاکر په اړه ویلي، چې نوموړی یو سیمه ییز عالم وو خو ډېر ژر یې په قوم کې شهرت پېدا کړ او قامي مسایلو باندې یې بحثونه شروع کړل.

صالح زیاتوي: « مفتي شاکر د یو سیمه ییز عالم څخه چې په کوچنیو مسلو یې تمرکز کاوه، په یو قومي ملتپال شخصیت بدل شو چې د عدالت ملاتړ یې کاوه او موخه یې د پاکستان د ځواک جوړښتونه بیا جوړول وو، کوم چې د هغه په ​​باور د یوې قومي ډلې او ولایت تر واک لاندې وو.»

د پخواني جمهوري نظام لومړي مرستیال په دغه ټوېټ کې د مفتي شاکر د وژنې په تړاو لیکلي: «هغه په ​​دې اړه قوي نظرونه درلودل چې څنګه د پاکستان استخباراتي ادارو د کورني سیاست د کنټرول او بهرنۍ پالیسۍ د طرحې لپاره د دیني مدرسو سیسټم کارولی. دې زړور وضاحت احتمالاً د هغه ژوند واخیست. موږ هڅه وکړه چې د هغه او د هغه د سیال پیر سیف الرحمن په نوم چې په اصل کې د کندوز ولایت اوسیدونکی دی، ترمنځ سوله وکړو.»

مفتي منیر شاکر پښتون دیني عالم او قامي شخصیت وو، چې په لنډه موده کې د خپلو دیني او قامي بیانونو له امله ډېر زیات مینه وال پېدا کړل.

نوموړي په خپلو بیانونو کې په پښتنو ملایانو هم نیوکې کولې او دعوه یې کوله، چې د اسلام په اړه ناسم پوهاوی خلکو ته وړاندې کوي.

د پښتنو دغه ستر عالم او ملتپاله شخصیت نن ماذیګر د خېبر پښتونخوا په اورمړو کې د جومات په دروازه کې د بم د چاودنې په پېښه کې ټپي او وروسته په روغتون کې ومړ.

همایون افغان د شنبې په ورځ زیاته کړه، چې د ټاپي پروژې د انرژۍ د زیربناوو د پراختیا په برخه کې د طالبانو د حکومت له لومړیتوبونو ده او د بشپړیدو د چټکتیا لپاره هيلي لري.

ټاپي په سیمه کې د انرژۍ یوه مهمه پروژو ده، چې طبیعي ګاز به له ترکمنستان د افغانستان او پاکستان له لارې هند ته انتقال کړي.

د ټاپي ګازو د لیږد پروژه، چې په افغانستان کې د لویو زیربنایي پروژو یوه ده، موخه یې د سیمې د انرژۍ اړتیاوې پوره کول دي.

دغه پروژه همدارنګه د ترکمنستان، افغانستان، پاکستان او هند ترمنځ د اقتصادي همکارۍ او سوداګریزو اړیکو پیاوړتیا لپاره لاره هواروي.